Uzasadnienie
Postanowieniem z 30 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Op 345/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę M.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z 4 października 2022 r. w przedmiocie kary pieniężnej w związku z ujawnieniem niezarejestrowanego automatu do gier.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarga została podpisana przez adw. Ł.A., reprezentującego skarżącego. Do skargi nie zostało jednak dołączone pełnomocnictwo wymagane przez przepisy. W wykonaniu wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi pełnomocnik skarżącego przesłał pełnomocnictwo, w którym wskazano, że może on działać w imieniu skarżącego w sprawach ze skargi na ww. decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu przed organami administracyjnymi oraz sądami powszechnymi, a także w postępowaniu kasacyjnym, egzekucyjnym oraz pozasądowym. Powyższe wyliczenie nie obejmowało sądów administracyjnych.
Zdaniem WSA, brak formalny skargi nie został uzupełniony w sposób prawidłowy, co stanowiło przyczynę odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej "p.p.s.a.").
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości. Zarzucił naruszenie art. 37 § 1 w związku z art. 46 § 3 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwą interpretację i przyjęcie, że przed WSA konieczne jest odrębne pełnomocnictwo do występowania w sprawie, jak też że w realiach przedmiotowej sprawy nie zostało ono udzielone odpowiednio, co skutkowało nieprawidłowym odrzuceniem skargi.
Wskazał, że pełnomocnictwo zostało udzielone adwokatowi na druku ogólnym, który swoim szeregiem obejmuje szereg ewentualnych czynności, a katalog ten poprzez użycie sformułowania "w szczególności" stanowi wyliczenie otwarte. Przesłane w prawidłowym terminie do WSA pełnomocnictwo jasno wskazywało w swojej treści, że dotyczyło wniesienia skargi na decyzję administracyjną. Tym samym stanowiło umocowanie do występowania przed WSA, ponieważ nie istnieje żadnej inny organ sądowy, który mógłby rozpatrzyć taką skargę.
Skarżący zwrócił również stwierdził, że takie działanie Sądu stanowiło nadmierny formalizm
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 34 p.p.s.a., strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. W myśl art. 35 § 1 p.p.s.a., pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Stosownie zaś do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem (art. 46 § 3 p.p.s.a.). Pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa (art. 37 § 1 zd. 1 p.p.s.a.).
W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych.
Rację miał skarżący, że Sąd pierwszej instancji zbyt rygorystycznie odczytał treść złożonego w wyniku wezwania pełnomocnictwa przez co niezasadnie odrzucił skargę.
Z pełnomocnictwa złożonego na skutek wezwania wynika, że skarżący udzielił pełnomocnictwa adw. Ł.A. do reprezentowania go w szczególności przed organami administracyjnymi oraz sądami powszechnymi, a także w postępowaniu kasacyjnym, egzekucyjnym oraz pozasądowym w sprawie: skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 4 października 2022 r., nr 1601-IOA.4246.20.2022.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pełnomocnictwo to należy odczytywać w ten sposób, że udzielone jest ono "do reprezentowania skarżącego" – czyli bardzo ogólnie. Następnie wymienione zostały postępowania, w których pełnomocnik mógł reprezentować skarżącego, jednak ze względu na wskazanie "w szczególności", że nie jest to zbiór zamknięty, lecz przykładowe wyliczenie. Końcowo doprecyzowano, o jakie konkretnie postępowanie chodziło. Pełnomocnictwo to można więc sprowadzić do następującej treści "do reprezentowania (...) w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 4 października 2022 r., nr 1601-IOA.4246.20.2022". Z uwagi zaś na to, że skarga na tę decyzję została wniesiona do WSA w Opolu, zgodnie z właściwością, należało uznać to pełnomocnictwo za wystarczający dokument wykazujący upoważnienie adw. Ł.A. o do działania w imieniu skarżącego.
NSA stwierdził ponadto, że potwierdzeniem dla stanowiska, że pełnomocnik skarżącego był umocowany do reprezentowania skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, było pełnomocnictwo znajdujące się w aktach administracyjnych, w którym wprost wskazano, że adw. Ł.A. był umocowany do występowania przed sądami administracyjnymi i przed NSA. O ile NSA w składzie niniejszym podziela stanowisko, że pełnomocnik skarżącego miał obowiązek złożyć dokument pełnomocnictwa przy pierwszej czynności, to na gruncie niniejszej sprawy uznaje pełnomocnictwo znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy za dodatkowy argument przemawiający za koniecznością zaakceptowania pełnomocnictwa złożonego do WSA. Na gruncie tej sprawy należało więc uznać, że Sąd pierwszej instancji powinien był dodatkowo wziąć pod uwagę treść pełnomocnictwa złożonego do akt administracyjnych sprawy, które powinien uwzględnić jako element akt sprawy, na podstawie art. 133 § 1 w związku z art. 166 p.p.s.a. (vide postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 450/06, por. także J.P.
Tarno, Postępowanie przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2010, Wydanie 3, str. 135) i stwierdzić umocowanie adw. Ł.A. do zastępowania skarżącego przed WSA w Opolu.
Mając powyższe na uwadze, NSA uznał, że pełnomocnik skarżącego wykazał swoje umocowanie do działania w imieniu skarżącego, a więc Sąd pierwszej instancji powinien przejść do dalszego rozpoznawania sprawy.
Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.