Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 lipca 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 2706/13 odmówił B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Głównego inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Zarządzeniem z dnia 21 marca 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez B. Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie w sprawie ze skargi na ww. decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r.
Pismem z dnia 15 kwietnia 2015 r. skarżąca wniosła w terminie sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego.
Zarządzeniem z dnia 20 maja 2016 r. skarżąca została wezwana do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPPr). W wypełnionym i nadesłanym do Sądu formularzu PPPr skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej w marcu 2012 r. i mimo, że osiągała nieznaczne dochody to ich wysokość jest równoznaczna z wydatkami. Obecna sytuacja finansowa Spółki sprawia, że nawet najmniejsze wydatkowane kwoty mogą prowadzić do jej likwidacji. Strona wskazała, że wysokość kapitału zakładowego w 2014 r. wyniosła 5000 zł, a strata z poprzednich lat wyniosła 516.380,87. Wartość środków trwałych wynosi 0, a stan konta 19 zł. Zobowiązania Spółki na dzień 31 grudnia 2015 r. to podatek dochodowy od osób fizycznych w kwocie 27552 zł, oraz podatek VAT - 26149 zł.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej strony skarżącej, na podstawie zarządzenia z dnia 16 czerwca 2016 r. wezwano skarżącą spółkę, do nadesłania w terminie 14 dni:
a/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (lub poniesionej straty) w 2015 roku - (w zależności od formy opodatkowania np. odpis z księgi rachunkowej na koniec 2015 roku), b/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2016 roku - np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec lutego 2016 roku, c/ wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca nadesłała zeznanie podatkowe CIT-8 za 2015 r. oraz rachunek zysków i strat (wariant porównawczy) za okres od 1 stycznia 2016 r. do 29 lutego 2016 r. Z zeznania podatkowego CIT-8 wynika, że Spółka w 2015 r. osiągnęła stratę w wysokości 70369,12 zł, przy przychodzie w wysokości 797526,85 zł natomiast z rachunku zysków i strat za okres od 1 stycznia 2016 r. do 29 lutego 2016 r. wynika, że przychody netto ze sprzedaży wyniosły w tym okresie 69429,61 zł, a koszty działalności operacyjnej wyniosły 89214,87 zł, tym samym spółka poniosła we wskazanym okresie stratę w wysokości 19785,26 zł.
Skarżąca nie nadesłała na wezwanie Sądu wyciągów z posiadanych przez siebie rachunków bankowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 lipca 2016 r. na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Sąd I instancji w uzasadnieniu wskazał, że nieprzesłanie żądanych danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, bądź mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne i niewystarczające do wydania pozytywnego dla niego rozstrzygnięcia.
Jak wskazał WSA, spółka pomimo wezwania w celu potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie nadesłała wyciągów z posiadanych przez siebie rachunków bankowych, a dopiero analiza wszystkich powyższych dokumentów, zdaniem Sądu I instancji, pozwoliłaby na ocenę zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W takiej sytuacji WSA w Warszawie uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony.
W zażaleniu (zatytułowanym przez stronę jako sprzeciw) na powyższe postanowienie, spółka wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Zgodnie jednak z art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Strona ma zatem inicjatywę dowodową w zakresie właściwego przedstawienia przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając przede wszystkim, że nie było możliwe dokonanie pełnej oceny sytuacji majątkowej strony, skoro skarżąca - mimo wezwania - nie przedstawiła wszystkich dokumentów obrazujących jej sytuację finansową.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo zbadał przesłanki przyznania prawa pomocy uznając, że spółka nie wykazała w sposób należyty, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania oraz ustanowienia adwokata.
Skarżąca zawarła we wniosku o przyznanie prawa pomocy jedynie same oświadczenia dotyczące jej sytuacji majątkowej nie dołączając przy tym dokumentów źródłowych, na podstawie których można było dokonać weryfikacji wiarygodności tychże oświadczeń. Wobec powyższego Sąd I instancji zarządzeniem z dnia 16 czerwca 2016 r. wezwał skarżąca do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie a) dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (lub poniesionej straty) w 2015 roku - (w zależności od formy opodatkowania np. odpis z księgi rachunkowej na koniec 2015 roku; b) dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2016 roku - np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec maja 2016 roku; c) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych z okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie.
Co prawda z ustaleń stanu faktycznego Sądu I instancji wynika, że skarżąca została wezwana do nadesłania m.in. dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2016 roku - np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec lutego 2016 r., jednakże z wezwania Sądu wynika, że skarżąca miała przesłać odpis z księgi rachunkowej na koniec maja 2016 r.
WSA przyjął, że skarżąca nie nadesłała wszystkich żądanych dokumentów tj. wyciągów bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, a brak pełnej dokumentacji uniemożliwił Sądowi I instancji ocenę, czy w przypadku skarżącej Spółki wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżąca nie tylko nie przesłała wyciągów rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy ale również nie przesłała dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2016 r. za okres od marca do maja 2016 r.
Ze względu na powyższe, skoro skarżąca nie wykonała wezwania Sądu, skutkowało to odmową przyznania prawa pomocy bowiem nie wykazała, że w sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające przyznanie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym przez stronę zakresie.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.