Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 1105/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA lub Sąd I instancji) odmówił D. T. Sp. z o.o. w W. (dalej: Skarżąca lub spółka) wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w Warszawie (dalej: Dyrektor) z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że w skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie nakładającą na D. T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. karę pieniężną w wysokości 24000 zł spółka wniosła o wstrzymanie jej wykonania z uwagi na wysokie ryzyko utraty płynności finansowej i wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody oraz negatywnych skutków. Uzasadniając wniosek skarżąca podniosła, że w 2014 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej poniosła stratę w wysokości 65495,98 zł, a ponadto toczą się przeciwko niej inne postępowania w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych. W tej sytuacji brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i prowadzenie ewentualnego postępowania egzekucyjnego może spowodować, że spółka będzie zmuszona zakończyć działalność gospodarczą.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd I instancji stwierdził, że dokonując oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi oprzeć się na materiale dowodowym, który pozwala odnieść się do żądań strony wnioskującej.
WSA stwierdził, że z rachunku zysków i strat za okres [...] marca 2014 r. do [...] grudnia 2014 r. wynika, że przychód netto z prowadzonej działalności wyniósł 398513,93 zł, a koszty uzyskania przychodów wyniosły 464010,68. Natomiast odnosząc się do podkreślonej we wniosku kwestii straty za 2014 r. Sąd I instancji podkreślił, że strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie jest przesłanką do wstrzymania wykonania decyzji. Strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania przychodów nad przychodami i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacz jeszcze utraty płynności finansowej.
Jednocześnie WSA wskazał, że działalność gospodarcza spółki jest prowadzona w dużej części w oparciu o usługi świadczone przez firmy zewnętrzne. Z przedłożonego rachunku zysków i strat za okres od dnia [...] marca 2014 r. do [...] grudnia 2014r. wynika, że w ramach kosztów działalności operacyjnej na "usługi obce" spółka wydatkowała znaczną kwotę 392.808,08 zł (pkt [...]). Do tzw. "usług obcych" zaliczyć można przykładowo koszty najmu (dzierżawy) obiektów; łączności (usługi: pocztowe, telefoniczne, telegraficzne, faksowe), usługi bankowe, transportowe, konsultacyjne (dotyczące systemu zarządzania, finansów, rachunkowości, badania sprawozdań finansowych) itp. Jednak spółka pomimo toczących się wobec niej wielu postępowań przez organami celnymi nie podjęła próby ograniczenia ponoszonych kosztów na "usługi obce" na przestrzeni kliku lat od kiedy toczą się postępowania wobec niej.
W ocenie Sądu I instancji argumentacja wniosku, że w wyniku uiszczenia kary spółka utraci płynność finansową, nie zasługuje na uwzględnienie i nie uzasadnia ewentualnej możliwości spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Skarżąca spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Ponadto na podstawie art. 196 p.p.s.a. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia przedmiotowego zażalenia.
Zaskarżonemu postanowieniu spółka zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w sprawie brak jest przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, że dokumentem obrazującym niekorzystną finansową sytuację spółki jest załączone do skargi sprawozdanie finansowe wraz z bilansem i rachunkiem zysków i strat. Podniosła ponadto, że w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o skutki o charakterze potencjalnym, tym samym nie jest wymagane, aby skutki te w istocie wystąpiły. Przepis ten bowiem wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpieniem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że wniosek spółki o wstrzymanie na podstawie art. 196 p.p.s.a. wykonania zaskarżonego niniejszym zażaleniem postanowienia do czasu rozstrzygnięcia postępowania zażaleniowego nie jest rozpatrywany przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie bowiem z art. 196 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia. O wstrzymaniu wykonania postanowienia decyduje Sąd I instancji przed przekazaniem akt sądowi kasacyjnemu.
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i z tych przyczyn podlega oddaleniu.
Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Strona skarżąca zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne.
W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącej spółce kary pieniężnej w wysokości 24000 zł.
Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt II GZ 669/16).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonana przez Sąd I instancji ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Jak trafnie stwierdził Sąd I instancji, nie można podzielić stanowiska skarżącej, że kary pieniężne nałożone na spółkę w sposób znaczący przekraczają jej możliwości finansowe. Dla zobrazowania swojej sytuacji finansowej spółka przedstawiła rachunek zysków i strat za okres od [...] marca 2014 r. do [...] grudnia 2014 r. oraz informację dodatkową do sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2014. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym wykazanie straty z działalności gospodarczej nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Strata powstaje bowiem wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych.
Zatem powstanie w jednym roku rozliczeniowym straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Dla oceny skutków wykonania zaskarżonej decyzji bardziej miarodajna może być wysokość przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej, która w przypadku skarżącej spółki wielokrotnie przewyższa wysokość nałożonej kary (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2016 r., sygn. akt II GZ 864/16).
Należy zwrócić uwagę, że z przedstawionego przez spółkę rachunku zysków i strat za okres od [...] marca 2014 r. do [...] grudnia 2014 r. wynika, że przychody spółki w tym okresie wyniosły 398.513,93 zł, zaś wydatki na usługi obce 392.808,08 zł. W świetle powyższego nie można przyjąć, by uiszczenie nałożonej na spółkę kary pieniężnej w wysokości 24.000 zł, doprowadziło do utraty płynności finansowej i w konsekwencji do ogłoszenia jej upadłości.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób zatem uznać, by w świetle przedstawionych przez spółkę dokumentów obrazujących jej sytuację finansową, uprawdopodobniła ona wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do argumentacji zawartej w zażaleniu dotyczącej braku notyfikacji przepisów dających możliwość nakładania kar pieniężnych z tytułu urządzania gier na automatach o niskich wygranych, należy podkreślić, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może nastąpić wyłącznie w przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W toku postępowania wpadkowego dotyczącego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie dokonuje się kontroli legalności tej decyzji. Wobec tego bez znaczenia dla rozpoznania zażalenia, jak i bez znaczenia dla kwestii zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym są okoliczności podniesione w zażaleniu jak i subiektywne przekonanie skarżącej o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.