Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 27 października 2015 r. o sygn. akt V SA/Wa 3563/15, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. odmówił D. G. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. (dalej: Dyrektor) z dnia [...] czerwca 2015 r. nakładającej karę pieniężną (36 000 zł) z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.
Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że we wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji Dyrektora z dnia [...] czerwca 2015 r. skarżący podał, że w przypadku wykonania decyzji w drodze egzekucji zostanie obciążony dodatkowo kosztami komorniczymi. Co więcej, strata będzie znaczna, ponieważ skarżący prowadzi działalność gospodarczą i w czasie od wykonania decyzji do ewentualnego zwrotu równowartości kary nie będzie mógł korzystać z tych środków, co mogłoby negatywnie wpłynąć na jego przedsiębiorstwo.
Oceniając wniosek odmownie Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. WSA podkreślił, że zobowiązanie do uiszczenia należności pieniężnej nie rodzi nieodwracalnych skutków, ponieważ w przypadku uchylenia decyzji nakładającej to zobowiązanie, uiszczona kwota podlega zwrotowi.
W zażaleniu wniesionym do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) D. G., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagał się zmiany postanowienia Sądu z dnia 27 października 2015 r. poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 61 § 1 p.p.s.a. i przyjęcie, że przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie obejmują okoliczności takich jak w przedmiotowej sprawie, tj. związanych z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego, mogącego skutkować znaczną stratą i nieodwracalnymi skutkami prawnymi.
Składający zażalenie wskazał, że organ nie poprzestał na egzekucji należności z wierzytelności czy na samym zajęciu ruchomości, tylko zdecydował się na licytację zajętych automatów do gier, umożliwiających skarżącemu wykonywanie działalności. Taka licytacja prowadzi do nieodwracalnych skutków prawnych, bowiem jej konsekwencją jest trwała utrata prawa własności do zlicytowanych automatów. Ponadto organ zaniża wartość zajętych urządzeń, co może skutkować – z uwagi na liczbę postępowań wobec skarżącego prowadzonych – wyrządzeniem mu znacznej szkody. Na potwierdzenie opisanych okoliczności do zażalenia załączono: przykładowe obwieszczenie o licytacji zajętych nieruchomości, przykładowy protokół oszacowania wartości rzeczy ruchomych i przykładową fakturę zakupu urządzeń.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku.
Analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wskazuje, że Sąd dokonał prawidłowej wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a., a nie jak błędnie podano w zażaleniu art. 61 § 1 p.p.s.a., który nie miał zastosowania w sprawie. WSA trafnie uznał, że wnioskodawca, powołując się na przewidywane straty finansowe spowodowane egzekucją należności nałożonej zaskarżoną decyzją, mogące negatywnie wpłynąć na jego przedsiębiorstwo, nie wykazał, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Zdaniem NSA zasadnej i prawidłowej oceny wniosku skarżącego o udzielenie ochrony tymczasowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym dokonanej przez Sąd, nie podważa argumentacja zażalenia oraz załączone do niego dokumenty.
Składający zażalenie udokumentował okoliczność, że organ przystąpił do licytacji zajętych urządzeń (automatów do gier) i licytuje je po zaniżonych cenach, co powoduje nieodwracalne skutki prawne, bo konsekwencją licytacji jest trwała utrata własności tych urządzeń. Dla potwierdzenia, że organ zaniża ceny automatów skarżący przedstawił przykładową fakturę zakupu automatów z dnia [...] lutego 2015 r., z której ma wynikać, że ceny zakupu automatów są wyższe, niż ceny licytacyjne. W konsekwencji, w ocenie skarżącego, zasygnalizowane działania organu, biorąc pod uwagę liczbę prowadzonych postępowań, mogą wyrządzić mu znaczną szkodę.
Odnosząc się do tej kwestii wyjaśnić należy, że powyższa argumentacja oraz potwierdzające ją dokumenty, nie zostały przedłożone Sądowi na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora z dnia [...] czerwca 2015 r., a zatem Sąd nie mógł ich ocenić pod kątem prawdopodobieństwa ziszczenia się przesłanek wstrzymania wykonania decyzji zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Oznacza to, że sąd kasacyjny, rozpoznając zażalenie, nie może kontrolować postanowienia Sądu w zakresie, w którym Sąd nie miał szans zająć stanowiska. W tym kontekście NSA zwraca jedynie uwagę, że zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Strona może więc wystąpić z wnioskiem o zmianę zaskarżonego postanowienia Sądu, jeśli wykaże, że nastąpiła zmiana okoliczności odnoszących się do wstrzymania wykonania decyzji.
Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.