Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 stycznia 2024 r. nr 5/2024 Komisarz Wyborczy w Kielcach I (dalej: Komisarz Wyborczy), działając na podstawie art. 419 § 2 w związku z art. 419 § 2a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz.U. z 2023 r., poz. 2048; dalej: "Kodeks wyborczy"), dokonał podziału Miasta i Gminy Morawica na okręgi wyborcze, ustalił ich granice, numery oraz liczbę radnych wybieranych w każdym okręgu.
W ustawowym terminie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesiono cztery skargi na powyższe postanowienie.
Rada Miejska w Morawicy zaskarżyła postanowienie w całości i wniosła o jego uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), a ponadto o dopuszczenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi.
Rada Miejska w Morawicy zarzuciła Komisarzowi Wyborczemu brak sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, w tym nie odniesienie się do alternatywnych propozycji podziału gminy na okręgi wyborcze oraz liczby radnych wybieranych w każdym z nich, jakie w toku konsultacji zostały przedstawione przez Burmistrza Miasta i Gminy Morawica oraz radnych.
Zdaniem skarżącej zakarżone postanowienie narusza także przepisy prawa materialnego. Sołectwo Nida połączone zostało z sołectwami Chmielowice, Kawczyn i Zbrza (okręg nr 7). Komisarz Wyborczy pominął, iż sołectwo Nida nie łączy się z tymi sołectwami zarówno terytorialnie, jak również uwzględniając więzi społeczne. Wskazano, że sołectwo Nida nie ma fizycznego (terytorialnego) sąsiedztwa z sołectwem Zbrza – sołectwa te rozdziela rzeka Czarna Nida i brak jest mostu łączącego obie miejscowości. Komisarz bezzasadnie pominął propozycję Burmistrza i radnych, zgodnie z którą sołectwo Nida winno być połączone z sołectwem Brzeziny. Oba sołectwa sąsiadują terytorialnie bezpośrednio ze sobą, łączą je także więzi historyczne i społeczne.
Takie połączenie sołectw powoduje, że sołectwo Brzeziny, do którego zostanie dołączone również sołectwo Podwole i sołectwo Nida, z uwagi na normę przedstawicielską musi zostać podzielone na trzy okręgi wyborcze (zamiast dwóch) z odpowiadającą im liczbą trzech mandatów radnych (zamiast dwóch). W tej sytuacji, zdaniem skarżącej, należało pozostawić podział sołectwa Bilcza na trzy okręgi, przy korekcie obecnych granic. Dokonanie przez Komisarza Wyborczego podziału dotychczasowego okręgu nr 13 w sołectwie Bilcza na dwa okręgi wyborcze powoduje, iż w tym sołectwie zostaną utworzone 4 okręgi wyborcze z odpowiadającą im liczbą 4 mandatów radnych. Zdaniem Rady Miejskiej powoduje to nadreprezentatywność tego sołectwa.
W ocenie Rady Miejskiej nadmierną ingerencją w dotychczasowy podział gminy na okręgi wyborcze jest połączenie sołectw Bieleckie Młyny i Piaseczna Górka w ramach okręgu wyborczego nr 10, z przyznaniem 1 mandatu radnego. Ingerencja w dotychczasowy podział na okręgi wyborcze byłaby mniejsza przez połączenie sołectwa Bieleckie Młyny z sołectwem Morawica, które to sołectwo stanowi okręg nr 15. Takie rozwiązanie spowoduje, że miasto Morawica i sołectwo Morawica zachowają 2 mandaty tak jak było dotychczas. Podniesiono, że historycznie Morawica zawsze miała dwa mandaty i w przeszłości tworzyła jeden okręg wyborczy z sołectwem Bieleckie Młyny. Ponadto Morawica stanowi siedzibę Miasta i Gminy Morawica, toteż należy przewidywać wzrost liczby mieszkańców, co z kolei będzie skutkować przy następnych wyborach ponownym podziałem.
Wskazano także, że sołectwo Piaseczna Górka w ramach okręgu wyborczego nr 10 winno stanowić jeden okręg wyborczy z sołectwami Dyminy i Kuby-Młyny. W ten sposób Piaseczna Górka zachowa 1 mandat radnego.
Końcowo skarżąca pokreśliła, że przy podziale gminy na okręgi wyborcze nie można brać pod uwagę jedynie wartości liczbowej jednolitej normy przedstawicielstwa bez uwzględnienia aspektów społecznych. Sam termin "norma przedstawicielska" wskazuje, że radny jest przedstawicielem mieszkańców z okręgu, z którego jest wybierany. Podział na okręgi dotyczy wszystkich mieszkańców i nie może być dokonywany w oderwaniu od uwarunkowań lokalnych.
Grupa Wyborców Gminy Morawica – mieszkańców sołectwa Morawica zaskarżyła postanowienie w części, w zakresie połączenia okręgów nr 14 i nr 15 w jeden okręg nr 15.
W skardze podniesiono, że aktualny podział skutkuje odebraniem mieszkańcom jednego radnego. Zdaniem skarżących pozostawienie bez zmian okręgów nr 14 i nr 15 jest zgodne z wymogami Kodeksu wyborczego, a norma przedstawicielstwa jest zachowana dla obu okręgów. Postanowienie sprawi, że nowo ustanowiony okręg byłby największym okręgiem w całej gminie, a przy wzroście liczby mieszańców przed następnymi wyborami będzie konieczny ponowny podział. Wskazano, że przy rozwiązaniach wskazanych przez Komisarza Wyborczego nie można brać pod uwagę jedynie wartości liczbowych, bez uwzględnienia aspektów społecznych. Pozostawienie dwóch okręgów dla Morawicy uznano za zasadne, a rozwiązaniem "braku mandatu" jest zgoda na przedstawione przez radnych i Burmistrza propozycje dotyczące Sołectwa Bilcza i pozostawienie tam 3 mandatów, albo włączenie do okręgu 15 jednego z sąsiadujących sołectw w drodze odstępstwa.
Grupa Wyborców Gminy Morawica – mieszkańców sołectw: Zbrza, Chmielowice i Kawczyn w swojej skardze zakwestionowała zaskarżone postanowienie w zakresie okręgu nr 7. Komisarz Wyborczy do sołectw: Zbrza, Chmielowice i Kawczyn, które we wcześniejszych latach tworzyły wspólnie okręg wyborczy, w sposób krzywdzący i niezasadny ich zdaniem przyłączył sołectwo Nida.
Grupa Wyborców Gminy Morawica – mieszkańców sołectwa Nida w skardze również sprzeciwiła się przyłączeniu sołectwa Nida do okręgu wyborczego z sołectwami: Chmielowice, Kawczyn, Zbrza.
W odpowiedzi na skargę Rady Miejskiej w Morawicy Komisarz Wyborczy wniósł o oddalenie skargi.
W pierwszej kolejności Komisarz Wyborczy podkreślił, że przed wydaniem zaskarżonego postanowienia w dniu 20 grudnia 2023 r. przedstawiono Urzędowi Gminy analizę dotychczasowego podziału na okręgi wyborcze i konieczność dokonania zmian oraz przedstawiono do tego gruntowne uzasadnienie. Propozycja podziału przedstawiona przez Burmistrza przy piśmie z 4 stycznia 2024 r. nie mogła podlegać akceptacji z uwagi sprzeczność z art. 419 § 2 Kodeksu wyborczego i wytycznymi PKW, co Komisarz Wyborczy wyjaśnił w skierowanym do Burmistrza piśmie z 17 stycznia 2024 r. Ostatecznie w dniu 25 stycznia 2024 r. Komisarz Wyborczy wydał zaskarżone postanowienie nr 5/2024, które nie różniło się od wcześniej przedstawionej wersji. Tym samym niezasadny jest zarzut skargi, że ostateczne postanowienie Komisarza było oparte na nieznanej Burmistrzowi i Radzie argumentacji.
Dalej wskazał, że analiza dotychczasowego podziału Miasta i Gminy Morawica na okręgi wyborcze ustalonego uchwałą nr XXXIX/443/18 Rady Miejskiej w Morawicy z dnia 27 marca 2018 r. (Dz. Urz. Woj. Święt. z 2018 r., poz. 1448), zmienionego postanowieniem Komisarza Wyborczego w Kielcach I nr 38/2023 z dnia 28 kwietnia 2023 r. (Dz. Urz. Woj. Święt. z 2023 r., poz. 1958) w sprawie dostosowania opisu granic okręgów wyborczych Miasta i Gminy Morawica do stanu faktycznego, dla wyborów na kadencję rozpoczynającą się w 2024 r. po uwzględnieniu liczby mieszkańców wg stanu na dzień 30 września 2023 r., wykazała, że nie spełnia on wymogów Kodeksu wyborczego:
‒ liczba radnych wybieranych w okręgu wyborczym nr 10 (sołectwa: Bieleckie Młyny, Dyminy, Kuby-Młyny, Piaseczna Górka – 1735) przewyższa ustawowe maksimum 1698 z normą 1,5319, co oznacza konieczność podziału okręgu na dwa okręgi wyborcze;
‒ liczba radnych wybieranych w okręgu wyborczym nr 13 (część sołectwa Bilcza – 1825) przewyższa ustawowe maksimum 1698 z normą 1,6113, co oznacza konieczność podziału okręgu na dwa okręgi wyborcze;
‒ liczba radnych wybieranych w okręgu wyborczym nr 1 (sołectwo Nida – 555) będzie poniżej wymaganego ustawowo minimum 567 z normą 0,49, co determinuje konieczność łączenia w ramach granic innego okręgu.
Gmina Morawica składa się z miasta Morawica i 23 sołectw. Stosownie do art. 418 § 1 Kodeksu wyborczego musi ona zostać podzielona na 15 jednomandatowych okręgów wyborczych. Z podzielenia liczby mieszkańców poszczególnych sołectw przez jednolitą normę przedstawicielstwa (1132,6) wynika, że:
- 1) miasto Morawica (1,4674) powinno stanowić 1 okręg wyborczy,
- 2) sołectwo Bilcza (3,7471) powinno zostać podzielone na 4 okręgi wyborcze,
- 3) sołectwo Brzeziny (2,3071) powinno zostać podzielone na 2 okręgi wyborcze,
- 4) sołectwa: Wola Morawicka (0,9076), Piaseczna Górka (0,5924), Obice (0,5801), Dyminy (0,5298), Dębska Wola (0,5271), Brudzów (0,5165) – co do zasady mogą samodzielnie tworzyć okręgi wyborcze;
- 5) sołectwa: Nida (0,49), Lisów (0,3797), Zbrza (0,3337), Chałupki (0,3064), Łabędzów (0,3064), Chmielowiec (0,3011), Radomice II (0,2817), Bieleckie Młyny (0,2631), Radomice 1 (0,2525), Zaborze (0,226), Drochów Dolny (0,1951), Drochów Górny (0,1633), Kuby Młyny (0,1625), Kawczyn (0,1227), Podwole (0,0565) – ze względu na zbyt małą liczbę mieszkańców nie mogą samodzielnie stanowić okręgów wyborczych.
Ze wstępnej analizy wynikało również, że liczba mandatów (13) – dla części miejskiej gminy Morawica przypadał 1 mandat, a dla sołectw: Bilcza (4), Brzeziny (2), Wola Morawicka, Piaseczna Górka, Obice, Dyminy, Dębska Wola, Brudzów przypadło 6 mandatów – jest mniejsza niż liczba wybieranych radnych (15) oraz że 15 sołectw wymienionych w pkt 5 musi zostać ze sobą połączonych w spójne terytorialnie okręgi wyborcze albo, o ile to nie jest możliwe, sołectwa te muszą zostać połączone z innymi sołectwami, które mogą samodzielnie stanowić okręgi wyborcze.
W związku ze wskazanym zakresem zmian po uwzględnieniu właściwej liczby mandatów dla miasta i sołectw, o których mowa w pkt 1-4 oraz ich samodzielności (art. 417 § 2 Kodeksu wyborczego), można połączyć sołectwa, o których mowa w pkt 5, które nie mogą samodzielnie stanowić okręgów wyborczych, w dwa spójne terytorialnie okręgi wyborcze;
‒ okręg wyborczy nr 3 utworzony z połączenia sołectw: Radomice I oraz Radomice II (0,5342),
‒ okręg wyborczy utworzony nr 7 z połączenia sołectw: Chmielowice, Kawczyn, Zbrza, Nida (1,2476), a część połączyć w okręgi z sołectwami, którym przypadają mandaty;
‒ okręg wyborczy utworzony nr 8 z połączenia sołectwa Wola Morawicka z sołectwem Łabędziów (1,2140),
‒ okręg wyborczy nr 10 utworzony z połączenia sołectwa Piaseczna Górka z sołectwem Bieleckie Młyny (0,8547),
‒ okręg wyborczy nr 5 utworzony z połączenia sołectwa Obice z sołectwami: Drochów Dolny, Drochów Górny (0,9385),
‒ okręg wyborczy nr 9 utworzony z połączenia sołectwa Dyminy z sołectwem Kuby-Młyny (0,6772),
‒ okręg wyborczy nr 6 utworzony z połączenia sołectwa Dębska Wola z sołectwem Chałupki (0,8335),
‒ okręg wyborczy nr 4 utworzony z połączenia sołectwo Brudzów z sołectwami: Lisów, Zaborze (1,1222).
Wyjątek stanowi okręg wyborczy nr 2 – sołectwo Podwole, które ze względu na topografię gminy musi być połączone w okręg wyborczy z częścią sołectwa Brzeziny.
Jednolita norma przedstawicielska w sołectwie Bilcza w okręgach wyborczych nr 11 (0,8185) i nr 12 (1,3173) pozostaje bez zmian. Natomiast dotychczasowy okręg wyborczy nr 13 z jednolitą normą przedstawicielstwa wynoszącą 1,6113 przekracza współczynnik liczby mandatów i w związku z tym niezbędny był podział okręgu wyborczego na dwa okręgi wyborcze; nr 13 – 0,6984 i nr 14 – 0,9129. Okręg wyborczy nr 15 stanowi miasto Morawica z jednolitą normą przedstawicielstwa wynoszącą 1,4674.
W przedłożonej propozycji Burmistrza Miasta i Gminy Morawica – bez takiej konieczności połączono:
‒ sołectwo Nida (z okręgu wyborczego nr 1) z częścią sołectwa Brzeziny (część okręgu nr 2 i nr 3),
‒ część sołectwa Bilcza (z okręgu wyborczego nr 12) z innymi wymienionymi ulicami Bilczy (okręg wyborczy nr 11),
‒ część sołectwa Bilcza (z okręgu wyborczego nr 13) z innymi wymienionymi ulicami Bilczy (okręg wyborczy nr 12),
‒ sołectwo Bieleckie Młyny (z okręgu wyborczego nr 10) z częścią miasta Morawica (okręg wyborczy nr 15), co narusza zasady określone w art. 417 § 2 Kodeksu wyborczego.
Zdaniem Komisarza Wyborczego układ przestrzenny gminy Morawica w powiązaniu z liczbą mieszkańców miasta i poszczególnych sołectw pozwala na dokonanie zgodnego z prawem podziału na okręgi wyborcze, w tym uwzględniającego regulację określoną w art. 417 § 2 Kodeksu wyborczego, tj. dokonanie takiego podziału na okręgi wyborcze, który nie będzie prowadził m.in. do tworzenia proponowanych przez skarżących okręgów wyborczych z połączenia:
- 1) sołectwa z częścią innego sołectwa,
- 2) sołectwa z częścią miasta,
- 3) niegraniczących ze sobą sołectw.
W dalszej części Komisarz Wyborczy odniósł się do zarzutów skargi.
Sołectwo Nida (0,49) ze względu na układ przestrzenny gminy musi zostać połączone z okręgiem wyborczym nr 8 (0,85), który tworzą sołectwa: Zbrza, Kawczyn i Chmielowice, niemogące samodzielnie utworzyć okręgu wyborczego z uwagi na zbyt małą liczbę mieszkańców (sołectwo Nida graniczy jeszcze z sołectwem Brzeziny, które musi być podzielone na dwa okręgi wyborcze, a więc musiałoby zostać połączone z jego częścią, co jest niezgodne z zasadami tworzenia okręgów wyborczych). W ten sposób utworzony został spójny terytorialnie okręg wyborczy o łącznej normie przedstawicielstwa 1,24.
Niedopuszczalne jest łączenie jednostki pomocniczej z częścią innej jednostki pomocniczej (sołectwo Nida z częścią sołectwa Brzeziny). Połączenia jednostki pomocniczej z częścią innej jednostki pomocniczej nie uzasadniają również argumenty wskazywane przez skarżących tj. graniczenie geograficzne z sołectwem Zbrza przez rzekę. Odnosząc się zaś do zarzutów dotyczących nieuwzględnienia więzi społecznych, związków lokalnych mieszkańców Nidy z mieszkańcami Brzeziny Komisarz Wyborczy wyjaśnił, że przepisy Kodeksu wyborczego nie przewidują wymogu uwzględniania w podziale m.in. więzi społecznych łączących mieszkańców poszczególnych obszarów tworzących okręgi wyborcze. Zagadnienia te mogą być brane pod uwagę jedynie pomocniczo, gdyż komisarz wyborczy dokonując podziału musi przede wszystkim uwzględnić regulacje określone w Kodeksie wyborczym, a w szczególności w art. 417-419.
Wyjątek stanowi okręg wyborczy nr 2 – sołectwo Podwole, które ze względu na topografię gminy musi być połączone w okręg wyborczy z częścią sołectwa Brzeziny.
Propozycja połączenia sołectwa Nida z częścią sołectwa Brzeziny (sołectwa z częścią innego sołectwa) jest niezgodna z art. 417 Kodeksu wyborczego. Konsekwencją utworzenia trzech okręgów wyborczych w wyniku połączenia sołectw Nida, Brzeziny i Podwole byłoby pozbawieniem przysługującego z uwagi na liczbę mieszkańców dodatkowego mandatu w sołectwie Bilcza, któremu przysługują 4 mandaty – współczynnik liczby mandatów wynosi 3,74. Tym samym spełniona została jedna z przesłanek zmiany granic okręgów wyborczych przewidzianych w art. 421 § 1 Kodeksu wyborczego (doszło do zmiany liczby radnych wybieranych w dotychczasowym okręgu wyborczym nr 13).
Dotychczasowy podział Gminy Morawica na okręgi wyborcze nie spełniał wymogów, a do doprowadzenia tego podziału do stanu faktycznego, zgodnego z prawem, niezbędnym było uwzględnienie przekroczonego współczynnika liczby mandatów w dotychczasowym okręgu wyborczym nr 10 (1,5319).
Jednocześnie w okręgu nr 10 łączone były cztery sołectwa: Bieleckie Młyny, Dyminy, Kuby-Młyny i Piaseczna Górka. Po sprawdzeniu, czy każda z jednostek pomocniczych może samodzielnie tworzyć okręg wyborczy, utworzono spójne terytorialnie następujące okręgi:
‒ okręg wyborczy nr 9 utworzony z połączenia sołectwa Dyminy z sołectwem Kuby-Młyny (0,6772),
‒ okręg wyborczy nr 10 utworzony z połączenia sołectwa Piaseczna Górka z sołectwem Bieleckie Młyny (0,8547).
Jak wskazano, z dniem 1 stycznia 2017 r. Morawicy nadano status miasta. Propozycja połączenia w jeden okręg wyborczy Morawica z sołectwem Bieleckie Młyny (części miasta z sołectwem) stanowi zatem naruszenie art. 417 § 2 Kodeksu wyborczego.
W ocenie Komisarza Wyborczego argumenty, że na terenie miasta Morawica znajdują się wszystkie kluczowe instytucje i obiekty użyteczności publicznej (siedziba Miasta i Gminy), a zatem powinno być reprezentowane przez większą liczbę radnych (2 mandaty, a nie 1), nie mogą być wzięte pod uwagę. Ubocznie wskazał na wyraźną tendencję spadkową liczby mieszkańców Morawicy w porównaniu do poprzednich lat, co pokazuje zasadne odjęcie dodatkowego mandatu.
Jako naruszającą art. 417 § 2 Kodeksu Wyborczego ocenił propozycję połączenia w ramach jednego okręgu wyborczego sołectwa Piaseczna Górka z sołectwami Bieleckie Młyny i Dyminy (sołectwo Kuby Młyny i sołectwo Dyminy, które samodzielnie może tworzyć okręg wyborczy z niegraniczącym sołectwem Piaseczna Górka, które również może samodzielnie stanowić okręg wyborczy).
Na koniec wyjaśnił, że zagadnienia takie jak aspekty społeczne czy uwarunkowania lokalne mogą być brane pod uwagę jedynie pomocniczo, gdyż komisarz wyborczy dokonując podziału musi przede wszystkim uwzględnić regulacje określone w Kodeksie wyborczym, a w szczególności w art. 417 – 419. Obowiązek uwzględniania podczas ustalania okręgów wyborczych przestrzennych, ekonomicznych i społecznych uwarunkowań wyznaczających więzi oraz interesy miejscowej wspólnoty obywateli zamieszkujących na obszarze tworzonego okręgu przewidywała ostatnio ustawa z dnia 8 marca 1990 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin (Dz. U. z. 1996 r. Nr 84, poz. 387), jednakże przepis ten został uchylony z dniem 11 sierpnia 1998 r.
W odpowiedzi na skargę Grupy Wyborców Gminy Morawica – mieszkańców sołectwa Morawica Komisarz Wyborczy wniósł o oddalenie skargi. Podniósł, że dotychczasowy podział Gminy Morawica na okręgi wyborcze nie spełniał wymogów, a do doprowadzenia tego podziału do stanu faktycznego, zgodnego z prawem, niezbędnym było uwzględnienie m.in. przekroczonego współczynnika liczby mandatów w dotychczasowym okręgu wyborczym nr 10 (1,5319). Okręg wyborczy nr 15 stanowi miasto Morawica z jednolitą normą przedstawicielstwa wynoszącą 1,4674. Propozycja połączenia w jeden okręg wyborczy Morawicy z sołectwem Bieleckie Młyny, tj. części miasta z sołectwem, stanowi naruszenie art. 417 § 2 Kodeksu wyborczego
W odpowiedziach na skargi Grupy Wyborców Gminy Morawica – mieszkańców sołectw: Zbrza, Chmielowice i Kawczyn oraz Grupy Wyborców Gminy Morawica – mieszkańców sołectwa Nida Komisarz Wyborczy wniósł o ich odrzucenie z powodu braku podania numerów PESEL osób wnoszących skargi. Jest to brak formalny pisma, o którym mowa w art. 57 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 420 § 3 Kodeksu wyborczego. Niezależnie od tego, brak podania numerów PESEL uniemożliwił Komisarzowi Wyborczemu złożenie informacji o posiadaniu praw wyborczych przez wnoszących ww. skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Dwie skargi podlegają odrzuceniu.
Zgodnie z art. 420 § 1 Kodeksu wyborczego na postanowienie komisarza wyborczego w sprawach okręgów wyborczych zainteresowanej radzie gminy, a także wyborcom w liczbie co najmniej 15, przysługuje prawo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 3 dni od daty podania do publicznej wiadomości postanowienia, o którym mowa w art. 419 § 4. Skargę wnosi się za pośrednictwem komisarza wyborczego. Komisarz wyborczy w terminie 2 dni przekazuje skargę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz informacją o posiadaniu praw wyborczych przez wnoszących skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów nie później niż w ciągu 5 dni od dnia jej wpływu i wydaje orzeczenie, doręczając je niezwłocznie wnoszącym skargę oraz komisarzowi wyborczemu. Od orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługuje środek prawny.
W art. 420 § 3 Kodeksu wyborczego zawarte zostało odesłanie do stosowania przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W zakresie nieuregulowanym w kodeksie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, 1705 i 1860) dotyczące spraw ze skarg, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 tej ustawy, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 2-6, art. 90, art. 91 § 2, art. 93, art. 96-122, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, pkt 2 i 3 oraz art. 243-262, z tym, że termin, o którym mowa w art. 193 tej ustawy, wynosi 5 dni.
Zatem kwestia oceny wymogów formalnych skarg wniesionych w przedmiotowej sprawie podlega ocenie według przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdy nie jest to uregulowane w Kodeksie wyborczym. Zastosowanie znajduje wówczas art. 46 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. pismo strony powinno m.in. zawierać w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W skargach wniesionych przez Grupę Wyborców Gminy Morawica – mieszkańców sołectw: Zbrza, Chmielowice i Kawczyn oraz Grupę Wyborców Gminy Morawica – mieszkańców sołectwa Nida nie podano numerów PESEL osób ją wnoszących. Stanowi to samoistną przesłankę odrzucenia skargi na postanowienie komisarza wyborczego w sprawie okręgów wyborczych, albowiem są to podstawowe dane, w oparciu o które następuje identyfikacja wyborców.
Niezależnie od znaczenia numeru PESEL dla zapewnienia prawidłowego toku postępowania we wszystkich sprawach sądowoadministracyjnych prowadzonych z udziałem osób fizycznych, trzeba podkreślić, że podanie imienia, nazwiska i adresu nie jest wystarczające do ustalenia statusu danej osoby z punktu widzenia przepisów Kodeksu wyborczego. Przepisy Kodeksu wyborczego wymagają podania przede wszystkim numeru PESEL (por. przepisy dotyczące tworzenia list poparcia kandydatów np. do rad gmin, art. 427 § 3 czy przepisy dotyczące Centralnego Rejestru Wyborców) – patrz: postanowienie NSA z 9 stycznia 2024 r., sygn. akt II OKW 15/24. Przyjęcie przez ustawodawcę konstrukcji prawnej, która zezwala na wniesienie skargi "wyborcom" w określonej liczbie (co najmniej 15), oznacza, że wniesienie skargi będzie skuteczne (dopuszczalne), jeżeli osoby fizyczne ją wnoszące wykażą, że spełniają ustawowy warunek posiadania legitymacji skargowej, tzn. spełniają kryteria wyborcy w rozumieniu art. 420 § 1 w zw. z art. 10 § 1 pkt 3 lit. a Kodeksu wyborczego.
Naczelny Sąd Administracyjny jedynie na informacji komisarza wyborczego o posiadaniu przez skarżących praw wyborczych może oprzeć ustalenia konieczne do oceny legitymacji do wniesienia skargi tego szczególnego rodzaju skarżących (zob. postanowienia NSA: z 19 grudnia 2023 r., II OKW 1/23; z 22 stycznia 2024 r., II OKW 45/24).
Jak wynika z akt sprawy, brak podania numerów PESEL skutkował brakiem możliwości przeprowadzenia przez Komisarza Wyborczego weryfikacji, czy wnoszący skargi mieszkańcy Gminy Morawica – sołectw Nida oraz sołectw: Zbrza, Chmielowice i Kawczyn posiadają prawa wyborcze (informacja w pismach Komisarza Wyborczego z 31 stycznia 2024 r.).
Podkreślenia wymaga, że w sprawie nie jest możliwe zastosowanie trybu z art. 49 p.p.s.a. i wezwanie do uzupełnienia ww. braku formalnego skargi, albowiem doprowadziłoby to do uchybienia ustawowemu terminowi na rozpoznanie skargi, o którym mowa w art. 420 § 1 Kodeksu wyborczego. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej kwestii jest jednolite (np. postanowienia NSA: z 4 stycznia 2024 r., II OKW 4/23; z 4 stycznia 2024 r., II OKW 6/23; z 8 stycznia 2024 r., II OKW 3/24; z 8 stycznia 2024 r., II OKW 5/24; z 8 stycznia 2024 r., II OKW 10/24; z 9 stycznia 2024 r., II OKW 14/24; z 9 stycznia 2024 r., II OKW 15/24; z 11 stycznia 2024 r., II OKW 19/24; z 16 stycznia 2024 r., II OKW 28/24; z 18 stycznia 2024 r., II OKW 34/24; z 22 stycznia 2024 r., II OKW 38/24; z 22 stycznia 2024 r., II OKW 39/24; z 22 stycznia 2024 r., II OKW 45/24; z 22 stycznia 2024 r., II OKW 46/24; z 25 stycznia 2024 r., II OKW 55/24 – CBOSA) i podziela je Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę.
Również w doktrynie wskazuje się, że przywołany przepis nie przewiduje możliwości uzupełniania braków formalnych skargi (por. B. Dauter, J. Zbieranek [w:] K. W. Czaplicki, S. J. Jaworski, A. Kisielewicz, F. Rymarz, B. Dauter, J. Zbieranek, Kodeks wyborczy. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2018, Art. 420).
Wobec powyższego, skoro skargi wniesione przez Grupę Wyborców Gminy Morawica – mieszkańców sołectw: Zbrza, Chmielowice i Kawczyn oraz Grupę Wyborców Gminy Morawica – mieszkańców sołectwa Nida nie zawierają numeru PESEL żadnego ze skarżących, to w świetle powyższych wywodów nie mogły zostać merytorycznie rozpoznane.
Na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 420 § 1 i 3 Kodeksu wyborczego wskazane skargi podlegały odrzuceniu, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji.
Pozostałe dwie skargi, tj. wniesione przez Radę Miejską w Morawicy oraz Grupę Wyborców Gminy Morawica – mieszkańców sołectwa Morawica nie zasługiwały na uwzględnienie. Rację ma bowiem Komisarz Wyborczy wywodząc, że dokonana zaskarżonym postanowieniem zmiana dotycząca podziału Miasta i Gminy Morawica na okręgi wyborcze i ustalenia ich granic nie tylko była konieczna, ale też w formie przyjętej w zaskarżonym postanowieniu nie narusza prawa.
Nietrafnie zarzuca Rada Miejska w Morawicy, że zaskarżone postanowienie nie zostało należycie uzasadnione.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przepisy Kodeksu wyborczego nie nakładają obowiązku uzasadnienia postanowienia komisarza wyborczego w przedmiocie zmiany w podziale gminy na okręgi wyborcze, a z uwagi na fakt, że postanowienia komisarza wyborczego są wiążącymi adresatów publicznoprawnymi aktami o charakterze władczym, których podstawą prawną wydawania są przepisy prawa wyborczego, nie mają do nich zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące rozstrzygnięć organów administracyjnych podejmowanych w toku ogólnego postępowania administracyjnego (J. Zbieranek [w:] K.W. Czaplicki, B. Dauter, S.J. Jaworski, A. Kisielewicz, F. Rymarz, J. Zbieranek Kodeks wyborczy. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2018).
Niezależnie od powyższego wskazać trzeba, że zaskarżone postanowienie zawiera wyodrębnioną część zatytułowaną "Uzasadnienie", w której wskazano zasadnicze motywy podjętego rozstrzygnięcia. Przy piśmie z 25 stycznia 2024 r. przekazano Burmistrzowi Miasta i Gminy Morawica oraz Przewodniczącemu Rady Miejskiej w Morawicy postanowienie nr 5/2024 dnia 25 stycznia 2024 r. wraz z ww. uzasadnieniem. Z akt sprawy wynika, że projekt postanowienia w przedmiocie podziału na okręgi wyborcze Miasta i Gminy Morawica był konsultowany z Burmistrzem Miasta i Gminy Morawica, co potwierdza znajdujące się w aktach pismo Burmistrza z 4 stycznia 2024 r. stanowiące ustosunkowanie się do przesłanego projektu.
Co więcej, w odpowiedzi na powyższe Komisarz Wyborczy w piśmie z 17 stycznia 2024 r. uzasadnił projekt podziału gminy na okręgi wyborcze oraz odniósł się do zastrzeżeń i propozycji przedstawionych w piśmie Burmistrza z 4 stycznia 2024 r. Tym samym uznać należy, że Komisarz Wyborczy wykonał wytyczne z pkt 15 uchwały Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 27 marca 2023 r. nr 17/2023 w sprawie wytycznych dla komisarzy wyborczych dotyczących podziału jednostek samorządu terytorialnego na okręgi wyborcze i podziału gmin na stałe obwody głosowania (M. P. z 2023 r., poz. 320).
Dokonując podziału gminy na okręgi wyborcze i ustalając ich granice należy kierować się jednolitą normą przedstawicielstwa obliczoną przez podzielenie liczby mieszkańców gminy przez liczbę radnych wybieranych do danej rady, według zasad określonych w art. 419 § 2 pkt 1 i 2 Kodeksu wyborczego i uwzględniając postanowienia jego art. 417. Art. 417 § 2 Kodeksu wyborczego, odnoszący się wprost do gmin leżących na terenach wiejskich, ustanawia zasadę, że jednostka pomocnicza gminy stanowi okręg wyborczy. Wprawdzie w ww. normie prawnej ustawodawca dopuścił możliwość łączenia, jak i dzielenia takich jednostek pomocniczych, jednak tylko wówczas, gdy wynika to z konieczności zachowania jednolitej normy przedstawicielstwa. Norma przedstawicielstwa w okręgu nie może być mniejsza od 0,5 i większa od 1,49. Jednocześnie w treści art. 417 § 3 Kodeksu wyborczego zawarte zostały dodatkowe przesłanki, które uzasadniają dokonanie podziału jednostki pomocniczej gminy.
Jak stanowi art. 419 § 1 Kodeksu wyborczego podział gminy na okręgi wyborcze jest stały, z zastrzeżeniem możliwości dokonywania zmian w okręgu na podstawie art. 421 Kodeksu wyborczego, tj. zmiany te mogą być dokonywane najpóźniej na 3 miesiące przed upływem kadencji, jeżeli konieczność taka wynika ze zmiany w podziale terytorialnym państwa, zmiany granic jednostek pomocniczych gminy, zmiany liczby mieszkańców danej gminy, zmiany liczby radnych w radzie gminy lub zmiany liczby radnych wybieranych w okręgach wyborczych.
Przenosząc przedstawione rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że zmiana granic okręgów wyborczych ustalona przez Komisarza Wyborczego została dokonana zgodnie z przedstawionymi zasadami określonymi w Kodeksie wyborczym.
Do ustalenia, czy zachodzi konieczność dokonania zmian w podziale na okręgi wyborcze, Komisarz Wyborczy uwzględnił liczbę mieszkańców Miasta i Gminy Morawica wg stanu na dzień 30 września 2023 r., zgodnie z art. 373 § 2 Kodeksu wyborczego. Jednolitą normę przedstawicielstwa wyliczono na 1132,6. Konieczność dokonania korekty granic okręgów wyborczych była uzasadniona zmianą liczby mieszkańców w Miasta i Gminy Morawica w odniesieniu do kilku dotychczasowych okręgów wyborczych, co spowodowało, że dotychczasowy podział na okręgi wyborcze był niezgodny z prawem z kilku powodów.
Miejscowość Morawica z dniem 1 stycznia 2017 r. uzyskała status miasta (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 lipca 2016 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta oraz zmiany nazwy gminy; Dz. U. z 2017 r., poz. 1134). Jednocześnie jednostką pomocniczą Miasta i Gminy Morawica jest sołectwo Morawica, które obejmuje swoim działaniem obszar miejscowości Morawica (uchwała nr XXXII/286/21 Rady Miejskiej w Morawicy z dnia 20 stycznia 2021 r. w sprawie Statutu Sołectwa Morawica; Dz. Urz. Woj. Święt. z 2021 r., poz. 462). Mimo że dla każdego z dotychczasowych okręgów wyborczych nr 14 i nr 15 składających się z części sołectwa Morawica jednolita norma przedstawicielstwa była zachowana (odpowiednio: 0,7823 i 0,6815), to niezgodny z prawem był sam podział tego sołectwa skutkujący przyznaniem mu łącznie dwóch mandatów. Według stanu na dzień 30 września 2023 r. sołectwu Morawica z normą przedstawicielstwa wynoszącą 1,4674 powinien przypadać tylko 1 mandat, zatem powinno ono stanowić 1 okręg wyborczy.
Podział jednostki pomocniczej w gminie liczącej do 20000 mieszkańców jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy liczba radnych wybieranych w danej jednostce pomocniczej byłaby większa niż 1 (art. 417 § 3 pkt 1 Kodeksu wyborczego). Warunek ten nie został spełniony w odniesieniu do sołectwa Morawica.
W pełni zgodzić trzeba się z Komisarzem Wyborczym, że uzasadnieniem dla przyznania sołectwu Morawica 2 mandatów radnych zamiast 1 nie mogła być argumentacja powoływana zarówno w skardze Rady Miejskiej, jak i Grupy Wyborców, odwołująca się do aspektów społecznych czy uwarunkowań lokalnych ("Morawica jest centrum i stolicą Gminy [siedziba Urzędu]", "to w Morawicy odbywają się wiodące wydarzenia kulturalne całej Gminy", "to tu koncentruje się życie społeczne i kulturalne"). Zupełnie irrelewantne jest natomiast twierdzenie powołane w obu skargach, że uzasadnieniem dla zachowania dotychczasowego podziału z przypisaniem sołectwu Morawica 2 mandatów miałaby być tradycja wyborcza – "Morawica zawsze posiadała dwóch radnych", "historycznie Morawica zawsze miała dwa mandaty".
Trafnie ocenił Komisarz Wyborczy, że nie do zaakceptowania była przedstawiona przez Burmistrza Miasta i Gminy Morawica propozycja przyłączenia sołectwa Bieleckie Młyny (z okręgu wyborczego nr 10) z częścią miasta Morawica (okręg wyborczy nr 15). Stan ten niewątpliwie naruszałby zasady określone w art. 417 Kodeksu wyborczego, a uzasadnieniem dla jego przyjęcia, wbrew tym regułom, żadną miarą nie może być stwierdzenie obu podmiotów skarżących, że w przeszłości Morawica tworzyła jeden okręg wyborczy z sołectwem Bieleckie Młyny.
Jak stanowi art. 417 § 2 Kodeksu wyborczego w gminach na terenach wiejskich okręgiem wyborczym jest jednostka pomocnicza gminy. Jednostki pomocnicze gminy łączy się w celu utworzenia okręgu lub dzieli się na dwa lub więcej okręgów wyborczych, jeżeli wynika to z konieczności zachowania jednolitej normy przedstawicielstwa. Przepis art. 417 § 2 Kodeksu wyborczego należy rozumieć w ten sposób, że nie może mieć zastosowania do tworzenia okręgu wyborczego w sposób dowolny, a za taki należy uznać tworzenie okręgu wyborczego z jednostki pomocniczej gminy i części innej jednostki pomocniczej gminy. Z tego przepisu wynika jednoznacznie, że ustawodawca przewiduje, jako wyjątek w ściśle określonych w Kodeksie przypadkach, łączenie całych jednostek pomocniczych gminy oraz ich dzielenie na dwa lub więcej okręgów wyborczych (wyrok NSA z 11 października 2017 r., II OSK 2074/17; CBOSA). Zgodnie z art. 417 § 4 tego aktu w miastach przy tworzeniu okręgów wyborczych uwzględnia się utworzone jednostki pomocnicze.
W art. 417 Kodeksu wyborczego ustawodawca nie zawarł odrębnej jednostki redakcyjnej regulującej wprost zasady podziału na okręgi wyborcze gmin miejsko-wiejskich. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2018 r. sygn. akt II OKW 9/18 (orzeczenie dostępne w CBOSA), że łączne odczytanie treści przepisów art. 417 § 2 i 4 Kodeksu wyborczego prowadzi do wniosku, iż zamiarem racjonalnego ustawodawcy było ustanowienie zasady, że nie można łączyć jednostki pomocniczej z terenu wiejskiego z miastem lub jego częścią, w tym jednostką pomocniczą w mieście.
Z powyższych względów stwierdzić należało, że Komisarz Wyborczy prawidłowo wyznaczył okręg nr 15 w granicach sołectwa Morawica (obejmującego miasto Morawica).
Kolejna zmiana determinowana wzrostem liczby mieszkańców dotyczyła sołectwa Bilcza. Liczba radnych wybieranych w okręgu wyborczym nr 13 obejmującym część tego sołectwa przewyższa ustawowe maksimum 1698 z normą wynoszącą 1,6113, co oznacza konieczność podziału tego okręgu na dwa okręgi wyborcze. Tym samym według jednolitej norm przedstawicielstwa (3,7471) sołectwo Bilcza powinno zostać podzielone na 4 okręgi wyborcze zamiast dotychczasowych 3.
Zdaniem skarżącej Rady Miejskiej w Morawicy utworzenie w sołectwie Bilcza 4 okręgów wyborczych z odpowiadającą im liczbą 4 mandatów radnych powoduje nadreprezentatywność tego sołectwa. Zarzut ten jest bezpodstawny. Kodeks wyborczy nie posługuje się bowiem pojęciami zawyżonej czy zaniżonej normy przedstawicielstwa. Nawet jeśli w granicach jednej gminy utworzone są okręgi wyborcze o skrajnych wartościach normy przedstawicielstwa, tj. zbliżonych do wartości 0,50 oraz 1,49, to jest to stan zgodny z prawem. Nie można w takim przypadku mówić o zaniżonej ani zawyżonej normie przedstawicielstwa, jeśli każdorazowo norma ta mieści się granicach ustawowych.
Kolejna stwierdzona przez Komisarza Wyborczego niezgodność dotychczasowego podziału Miasta i Gminy Morawica na okręgi wyborcze wynikała z faktu, że liczba radnych wybieranych w okręgu wyborczym nr 10 (sołectwa: Bieleckie Młyny, Dyminy, Kuby-Młyny, Piaseczna Górka – 1735) przewyższa ustawowe maksimum 1698 z normą 1,5319, co oznacza konieczność podziału okręgu na dwa okręgi wyborcze. Zaskarżonym postanowieniem utworzono zatem okręg wyborczy nr 9 – z połączenia sołectw Dyminy i Kuby-Młyny (0,6772) oraz okręg wyborczy nr 10 – z połączenia sołectw Bieleckie Młyny i Piaseczna Górka (0,8547). Jak wyjaśniono wyżej, niedopuszczalne było postulowane przez Burmistrza Miasta i Gminy Morawica połączenie sołectwa Bieleckie Młyny z częścią miasta Morawica.
Kolejna niezgodność z prawem dotychczasowego podziału wynikała ze spadku liczby mieszkańców sołectwa Nida, stanowiącego poprzednio okręg wyborczy nr 1, skutkującego utratą samodzielności tej jednostki pomocniczej. Liczba radnych wybieranych w tym okręgu wyborczym była poniżej wymaganego ustawowo minimum z normą wynoszącą 0,49, co determinuje konieczność połączenia w ramach granic innego okręgu. Zaskarżonym postanowieniem sołectwo Nida zostało włączone do okręgu wyborczego nr 7 z połączenia sołectw: Chmielowice, Kawczyn, Zbrza i Nida. Układ przestrzenny gminy Morawica w połączeniu z liczbą poszczególnych sołectw pozwalał na połączenie sołectwa Nida z dotychczasowym okręgiem wyborczym nr 8 (0,85), który tworzyły sołectwa: Zbrza, Kawczyn i Chmielowice, również niemogące samodzielnie utworzyć kręgu wyborczego z uwagi na zbyt małą liczbę mieszkańców. W ten sposób utworzono spójny terytorialnie okręg wyborczy, o łącznej normie przedstawicielstwa 1,2476.
Postulowaną przez Burmistrza i radnych propozycję połączenia sołectwa Nida z częścią sołectwa Brzeziny trafnie ocenił Komisarz Wyborczy jako niedopuszczalną.
Po pierwsze, zgodnie z art. 417 § 2 Kodeksu wyborczego niedopuszczalne jest łączenie jednostki pomocniczej z częścią innej jednostki pomocniczej, tj. sołectwa z częścią sołectwa. Dopuszczalny prawem wyjątek stanowi tu wyłącznie okręg wyborczy nr 2 – sołectwo Podwole, które ze względu na topografię gminy (umiejscowienie sołectwa przy granicy gminy i bezpośrednie sąsiadowanie tylko z sołectwem Brzeziny) jako niemogące samodzielnie tworzyć okręgu wyborczego musiało być połączone w okręg wyborczy z częścią sołectwa Brzeziny. W przypadku sołectwa Nida jego położenie geograficzne dawało natomiast możliwość takiego ukształtowania granic okręgu wyborczego obejmującego ww. sołectwo, by łącząc je z innymi (całymi) sołectwami uniknąć niedopuszczalnego połączenia z częścią innej jednostki pomocniczej. Podział taki został realizowany właśnie przez utworzenie okręgu wyborczego nr 7.
Po drugie, konsekwencją utworzenia trzech okręgów wyborczych w wyniku połączenia sołectw Nida, Brzeziny i Podwole byłoby pozbawieniem przysługującego z uwagi na liczbę mieszkańców dodatkowego mandatu w sołectwie Bilcza.
W końcu, odnośnie do zarzutu skargi Rady Miasta i Gminy Morawica, iż Komisarz Wyborczy nie wziął pod uwagę innych aspektów, tj. więzi społecznych, związków lokalnych mieszkańców Nidy z mieszkańcami Brzeziny podczas dokonywania podziału na okręgi wyborcze, przyznać należy rację Komisarzowi Wyborczemu, że przepisy Kodeksu wyborczego nie przewidują wymogu uwzględniania w podziale na okręgi wyborcze więzi łączących poszczególne sołectwa, a także kwestii dotyczących infrastruktury sołectw łączonych w jeden okręg wyborczy. Zagadnienia te mogą być ewentualnie brane pod uwagę przy dokonywaniu podziału, lecz dopiero po uwzględnieniu regulacji określonych w Kodeksie wyborczym, w szczególności określonych w art. 417 – 419. Innymi słowy, tego rodzaju argumentacja mogłaby stanowić pomocnicze kryterium wyboru pomiędzy kilkoma wariantami ukształtowania granic okręgów wyborczych, o ile te rozważane warianty byłyby zgodne z regułami określonymi w Kodeksie wyborczym, w szczególności w art. 417-419.
Akcentowana w skardze kwestia, że sołectwo Nida oddziela od sołectwa Zbrza rzeka Czarna Nida, wbrew ocenie strony skarżącej nie może być rozumiana jako czynnik niweczący geograficzne sąsiedztwo wskazanych sołectw. Niezależnie bowiem od przebiegu rzeki pomiędzy sołectwem Nida i sołectwem Zbrza, sołectwa te, z punktu widzenia geograficznego, stanowią graniczące ze sobą (wskazaną rzeką) jednostki pomocnicze. Podnoszona w skardze kwestia połączenia komunikacyjnego obu miejscowości mogłaby być rozważana wyłącznie w kategoriach infrastruktury łączonych sołectw, co, jak już wyjaśniono, nie wpływa na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Komisarza Wyborczego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 420 § 1 Kodeksu wyborczego, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi Rady Miejskiej w Morawicy oraz Grupy Wyborców Gminy Morawica – mieszkańców sołectwa Morawica, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji.