Postanowienie NSA z 9 lutego 2005 r., II OPP 1/05

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 9 lutego 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M. B. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach

Sprawa

w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia oddalić skargę na przewlekłość postępowania

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms /spr./, Sędziowie NSA Elżbieta Stebnicka, Edward Janeczko

Uzasadnienie

M. B. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2003 r. w przedmiocie odmowy wymeldowania z miejsca pobytu stałego, domagając się stwierdzenia, że nastąpiła przewlekłość postępowania, przyspieszenia rozpoznania sprawy oraz przyznania kwoty 10.000 zł.

Z akt sprawy wynika, że skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego we wrześniu 2003 r. Organ administracji przekazał odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy w październiku 2003 r. Od tego czasu sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy. Wniosek skarżącego o przyspieszenie rozpoznania sprawy nie został uwzględniony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki – Dz.U. Nr 179, poz. 1843). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona.

Stosownie do przepisu art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy przestrzeganiu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Stosownie do przepisu § 31 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 169, poz. 1646) sprawy wniesione do sądu rozpoznaje się według kolejności ich wpływu, co oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana (nie można wyznaczyć terminu rozprawy) przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do Sądu wcześniej.

Liczba spraw wniesionych do sądów jest przyczyną oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy.

Istnieją jednak podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające bądź to wprost z przepisów ustaw, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością przez prezesa sądu, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 31 ust. 2 powołanego rozporządzenia) oraz tryb uproszczony, o którym mowa w art. 119-122 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przepisy regulujące postępowanie uproszczone mają zastosowanie także w sprawach, w których skargi zostały wniesione przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone. Postępowanie uproszczone pozwala na szybsze rozpoznanie sprawy bez wyznaczania rozprawy, jednakże w przypadku, o którym mowa w art. 119 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, konieczny jest wniosek strony o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Tylko to, że sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy nie może samo przez się prowadzić do stwierdzenia, że zwłoka w rozpoznawaniu sprawy jest nieuzasadniona, albowiem sąd jest obowiązany rozpoznawać sprawy według kolejności ich wpływu. Dlatego też w sytuacji, gdy liczba spraw wpływających do sądu znacznie przekracza możliwości ich szybkiego rozpoznania, przy ocenie przyczyn zwłoki, konieczne jest uwzględnienie także tych okoliczności. Zmiany w ustroju sądów administracyjnych powodują, że skraca się czas oczekiwania na rozpoznanie sprawy, a wobec tego można przyjąć, że również sprawa skarżącego w normalnym toku postępowania zostanie rozpoznana w ciągu kilku miesięcy. W tym stanie rzeczy istotne znaczenie ma także to, że skarżący nie przedstawił takich argumentów, które uzasadniałyby rozpoznanie jego sprawy poza kolejnością, to znaczy przed sprawami, które wpłynęły do sądu wcześniej. Nie jest bowiem przekonujący argument podnoszony przez skarżącego, że przyspieszenie rozpoznania sprawy powinno uzasadniać to, że przed rozstrzygnięciem sprawy o wymeldowanie żony, nie może podjąć czynności remontowych w budynku, w którym zamieszkuje.

W tym kontekście nie bez znaczenia jest także brak - jak dotąd – inicjatywy w celu rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

Mając na uwadze powyższe względy należało dojść do wniosku, że zwłoka w rozpoznaniu sprawy nie jest nieuzasadniona w rozumieniu art. 2 powołanej ustawy, a wobec tego brak jest podstaw do uwzględnienia skargi na przewlekłość postępowania i zawartych w niej żądań.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 powołanej ustawy, oddalił skargę na przewlekłość postępowania.