Uzasadnienie
Skarga O. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz z odpowiedzią organu na skargę w dniu 11 marca 2020 r.
Zarządzeniem z dnia 11 marca 2020 r. Przewodnicząca Wydziału IV wezwała pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi w zakresie pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego przed sądami administracyjnymi. Zarządzenie to zostało wykonane 28 maja 2020 r. Pełnomocnik skarżącego uzupełnił brak skargi w dniu 4 czerwca 2020 r.
Zarządzeniem z dnia 29 lipca 2020 r. Przewodnicząca Wydziału IV wezwała organ do nadesłania zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji przez pełnomocnika skarżącego. Organ wykonał to wezwanie w dniu 6 sierpnia 2020 r.
W piśmie z dnia 29 lipca 2020 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Odpis tego wniosku został wysłany pełnomocnikowi organu w dniu 7 sierpnia 2020 r.
Zarządzeniem z dnia 23 września 2020 r. sędzia sprawozdawca polecił przedstawić akta wraz z aktami administracyjnymi, które znajdują się w aktach sprawy IV SAB/Wa 1741/19 przekazanych w dniu 25 sierpnia 2020 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W związku z brakiem informacji o terminie rozpoznania skargi kasacyjnej w sprawie IV SAB/Wa 1741/19 Przewodnicząca Wydziału IV - zarządzeniem z dnia 30 listopada 2020 r. - poleciła zwrócić się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wypożyczenie akt administracyjnych sprawy.
Zarządzeniem z dnia 12 stycznia 2021 r. Przewodnicząca Wydziału IV wyznaczyła termin posiedzenia niejawnego w tej sprawie na 19 lutego 2021 r.
W dniu 14 stycznia 2021 r. pełnomocnik skarżącego wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie IV SA/Wa 569/20, żądając: stwierdzenia, że w postępowaniu, którego dotyczy skarga nastąpiła przewlekłość, wydania Sądowi I instancji zalecenia wyznaczenia terminu rozpoznania sprawy, przyznania od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 1 000 zł, zasądzenia od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kosztów tego postępowania.
W uzasadnieniu skargi na przewlekłość postępowania wskazano, iż pomimo wniosku skarżącego z dnia 29 lipca 2020 r. o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, termin rozpoznania tej sprawy nadal nie został wyznaczony. Postępowanie administracyjne w tej sprawie toczy się od 14 września 2018 r., w postępowaniu przed organem odwoławczym nastąpiła bezczynność z rażącym naruszeniem prawa, a przedłużające się postępowanie sądowe w tej sprawie powoduje, że cudzoziemiec ponosi dodatkowe bardzo niekorzystne konsekwencje (nie ma uregulowanej prawnie sytuacji pobytowej, może podejmować jedynie prace dorywcze, nie ma ubezpieczenia zdrowotnego).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga O. P. na naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowym toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 569/20 nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. z 2018 r., poz.
75) przewlekłość postępowania sądowego występuje, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych. W myśl art. 2 ust. 2 powołanej ustawy dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie. Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.
Postępowanie w tej sprawie od dnia wpływu skargi do Sądu do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania toczy się przed Sądem I instancji 10 miesięcy. Przedłużenie się tego postępowania spowodowane było w znacznej mierze okolicznościami niezależnymi od Sądu. Należy wskazać, że skarga wpłynęła do Sądu w okresie, w którym wprowadzono w Polsce stan zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii, co skutkowało znacznymi ograniczeniami w działalności sądów administracyjnych. Stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 został ogłoszony na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2020 r. poz. 433) od 14 marca 2020 r., a zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491), w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.
Zgodnie z art. 15zzs ust. 11 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) zaprzestanie czynności przez sąd prowadzący odpowiednio postępowanie w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Przepis ten został wprowadzony ustawą z 31 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 568), która weszła w życie 31 marca 2020 r., a został uchylony ustawą z 14 maja 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 875), która weszła w życie 16 maja 2020 r. Dodać należy, iż na podstawie § 1 zarządzenia Nr 9 Prezesa NSA z dnia 25 marca 2020 r. w sprawie ograniczenia pracy sądów administracyjnych w związku z ogłoszonym na obszarze RP stanem epidemii (publ. www.nsa.gov.pl) praca stacjonarna w Sądach wykonywana była w wymiarze niezbędnego minimum.
Organizacja pracy w sądach administracyjnych została zmieniona zarządzeniem Prezesa NSA Nr 13 z dnia 25 maja 2020 r. w sprawie organizacji pracy sądów administracyjnych w związku z przywróceniem biegu terminów procesowych i sądowych (publ. www.nsa.gov.pl), w wykonaniu którego zwiększono niezbędne obsady kadrowe, w sposób umożliwiający sprawną realizację zadań związanych w szczególności z przygotowaniem spraw do rozpoznania i ich rozpoznaniem. Znaczne ograniczenie obsady pracowników sądów administracyjnych w okresie od marca do maja 2020 r. skutkowało przedłużeniem się postępowań sądowych w wielu sprawach i miało wpływ na opóźnienie czynności sądowych w późniejszym okresie.
W związku z powyższym Zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 marca 2020 r., wzywające pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi, zostało wykonane dopiero 28 maja 2020 r., a brak formalny skargi został usunięty w dniu 4 czerwca 2020 r. Przedłużenie się tego postępowania związane było ponadto z koniecznością oczekiwania przez Sąd I instancji na zwrot akt administracyjnych tej sprawy, które w okresie od 25 sierpnia do 23 grudnia 2020 r. znajdowały się w Naczelnym Sądzie Administracyjnym w aktach sprawy IV SAB/Wa 1741/19. Po zwrocie tych akt - zarządzeniem z dnia 12 stycznia 2021 r. - Przewodnicząca Wydziału IV wyznaczyła termin posiedzenia niejawnego w tej sprawie na 19 lutego 2021 r.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż w tej sprawie nie można stwierdzić, że nastąpiła przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie i na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.