Uzasadnienie
Pismem z dnia 8 maja 2009 r. uczestniczka postępowania A. R. – T. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem I instancji w sprawie o sygn. II SA/Kr 283/09 (wcześniejsze sygnatury: II SA/Kr 343/06, II SA/Kr 1717/03, II SA/Kr 2673/98) ze skargi L. G. i B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 14 października 1998 r., znak: Kol. Odw. 143/98/A/1671/D w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W uzasadnieniu skargi wniesiono o stwierdzenie przewlekłości w wyżej wymienionym postępowaniu, zlecenie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie wyznaczenie terminu rozprawy w terminie nie dłuższym niż jeden miesiąc od dnia rozpoznania niniejszej skargi, przyznania na rzecz strony skarżącej od Skarbu Państwa kwoty 5 000 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania wywołanych niniejszą skargą, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Jak wynika z akt sprawy, skarga L. G. i B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] października 1998 r. została rozpoznana wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2004 r. uchylającym zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Na skutek skarg kasacyjnych uczestników postępowania Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 grudnia 2005 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wydane następnie w 27 lipca 2006 r. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o zawieszeniu postępowania, oraz kolejne postanowienia tego Sądu zawieszające postępowanie w sprawie z dnia 26 lutego 2007 r. i 11 września 2008 r. zostały uchylone postanowieniami Naczelnego Sądu Administracyjnego odpowiednio z dnia 16 listopada 2006 r. (sygn. akt II OZ 1282/06), z dnia 5 lipca 2007 r. (sygn. akt II OZ 585/07) oraz z dnia 27 listopada 2008 r. (sygn. akt II OZ 1229/08). Zarządzeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 maja 2009 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 14 lipca 2009 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W przedstawionym stanie faktycznym skarga A. R. – T. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podnieść należy, iż skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności Sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm. - zwanej dalej: ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do przepisu art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania.
Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.
Ustawa nie określa wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 tej ustawy, który stanowi, że ponowna skarga na przewlekłość postępowania w tej samej sprawie może być wniesiona po upływie 12 miesięcy. Skoro bowiem ponowna skarga może być wniesiona po upływie 12 miesięcy, to należy przyjąć, że o przewlekłości można mówić, jeżeli czas oczekiwania na wyznaczenie rozprawy w sprawie sądowoadministracyjnej przekracza znacząco 12 miesięcy.
Podkreślić należy, iż wyżej wymieniona ustawa weszła w życie z dniem 17 września 2004 r. Ustawę tę stosuje się do przewlekłości postępowania istniejącej w dniu wejścia jej w życie oraz gdy prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone w konsekwencji działań lub bezczynności sądu, które wystąpiły przed dniem jej wejścia w życie i przewlekłość powstała wskutek tych działań, a bezczynność ta trwa w dniu wejścia w życie ustawy. W przedmiotowej sprawie, pomimo iż postępowanie ze skargi L. G. i B. G. wszczęte zostało przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie w dniu 10 lutego 1999 r., to stwierdzić należy, że w dniu wejścia w życie ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie pozostawał w zwłoce w rozpoznaniu sprawy, gdyż w dniu 27 kwietnia 2004 r. Sąd ten wydał wyrok w przedmiotowej sprawie, który na skutek skarg kasacyjnych uczestników postępowania został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r. Kolejne rozstrzygnięcia podejmowane przez Sąd I instancji w przedmiotowej sprawie były uchylane przez Naczelny Sąd Administracyjny, co znacznie przyczyniło się do tego, iż sprawa trwała w zawieszeniu, a jej ponowne rozpoznanie merytoryczne, po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny pierwszego wyroku w sprawie, było niemożliwe.
Mając powyższe na uwadze, należy zatem stwierdzić, iż niezakończenie do chwili obecnej przedmiotowej sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, pomimo iż od uchyleniu zaskarżonego wyroku tego Sądu z dnia 27 kwietnia 2004 r. upłynęły już ponad trzy lata (wyrok NSA zapadł w dniu 13 grudnia 2005 r.), uzasadnia przyjęcie, że w tej sprawie nastąpiło naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Sąd uwzględnił również żądanie skarżącej co do przyznania odpowiedniej sumy pieniężnej od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, określając tę sumę na kwotę 3 000 (trzy tysiące) zł. Określając wysokość zasądzonej sumy pieniężnej z tytułu przewlekłości postępowania Sąd miał na uwadze rodzaj sprawy, w której nastąpiła przewlekłość, jej znaczenie dla skarżącej, dotychczasowy okres oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy, jak również działania podejmowane przez skarżącą w toku postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku o zlecenie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie wyznaczenia terminu rozprawy, albowiem jak wynika z akt sprawy, zarządzeniem z dnia 14 maja 2009 r. wyznaczono termin rozprawy przed tym Sądem na dzień 14 lipca 2009 r.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 12 ust. 2 i 4 ustawy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji postanowienia.
O zwrocie opłaty od skargi na przewlekłość postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy.