Uzasadnienie
Skarga J. J. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie zwrotu wniosku o udostępnienie danych adresowych wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 21 czerwca 2016 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1528/16).
W skardze zawarto wniosek o przyznanie prawa pomocy. Na wezwanie Sądu z dnia 27 czerwca 2016 r. skarżący nadesłał ten wniosek na urzędowym formularzu w dniu 21 lipca 2016 r. Zarządzeniem z dnia 25 lipca 2016 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedłożenia zaświadczenia z zakładu karnego o posiadaniu bądź nieposiadaniu środków na koncie depozytowym pozostających do jego dyspozycji. Skarżący w dniu 8 grudnia 2016 r. nadesłał zaświadczenie z aresztu śledczego, iż odbywa karę pozbawienia wolności i nie pracuje odpłatnie. Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2017 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy, gdyż nie przedstawił żądanego dokumentu. W dniu 3 stycznia 2017 r. skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia. Postanowieniem z dnia 2 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 12 grudnia 2016 r.
W piśmie z dnia 24 lutego 2017 r. (data wpływu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 10 marca 2017 r.) skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w tej sprawie, żądając stwierdzenia przewlekłości tego postępowania oraz o zasądzenia na jego rzecz od Skarbu Państwa kwoty 20 000 zł.
Z uwagi na okoliczności tej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od pobierania opłaty od skargi na przewlekłość postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga J. J. na naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowym toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1528/16 nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz.U. z 2016 r., poz. 1259 ze zm.). Konieczne jest więc ustalenie, że postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych (przewlekłość postępowania). Stosownie do art. 2 ust. 2 powołanej ustawy, dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie.
Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.
Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w tej sprawie toczy się od 21 czerwca 2016 r. Do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania upłynęło zatem 8 miesięcy. Przedłużenie się tego postępowania spowodowane było koniecznością rozpoznania przez Sąd wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Zaznaczyć należy, iż skarżący, pomimo tego, że jest stroną w licznych postępowaniach sądowodaministracyjnych i zna przebieg procedury sądowej, dopiero na wezwanie Sądu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, co spowodowało wydłużenie postępowania w sprawie. Ponadto w tej sprawie utrudnione było doręczanie skarżącemu pism sądowych, gdyż odbywa on karę pozbawienia wolności i w trakcie trwania tego postępowania przebywał on w różnych jednostkach penitencjarnych.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż w tej sprawie nie można stwierdzić, że nastąpiła przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie i na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.