Uzasadnienie
Skarga W. P., A. K., M. K., W. C., S. C., H. B., A. B., E. S., H. S., R. R., W. S., M. S. i S. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2020 r. znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej wpłynęła wraz z odpowiedzią organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku 15 maja 2020 r. Została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Gd 370/20.
Zarządzeniami z dnia 20 maja 2020 r. Przewodnicząca Wydziału wezwała pełnomocnika skarżących do uzupełnienia braku formalnego skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej M. S. oraz do uiszczenia wpisów sądowych.
Wobec nieuiszczenia w terminie wpisów od skargi przez dwoje skarżących, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 29 lipca 2020 r. odrzucił skargę M. S. i R. R. W tym samym dniu Sąd rozpoznał również zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Zarządzeniem z dnia 31 sierpnia 2020 r. zwrócono się do pełnomocnika skarżących o nadesłanie odpisu pisma z dnia 21 sierpnia 2020 r. zawierającego wniosek o zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, celem doręczenia go stronie przeciwnej. W tym samym dniu Przewodnicząca Wydziału wyznaczyła termin rozprawy na 27 października 2020 r. Po uzupełnieniu braku formalnego wniosku, postanowieniem z dnia 23 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił zmiany postanowienia z 29 lipca 2020 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Zarządzeniem z dnia 19 października 2020 r. Przewodnicząca Wydziału na podstawie § 1 pkt 1 zarządzenia nr 49/2020 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wstrzymania przyjmowania interesantów i ograniczenia obsad kadrowych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2 odwołała rozprawę wyznaczoną na 27 października 2020 r. i przekazała sprawę przewodniczącemu składu orzekającego w celu skierowania do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W tym samym dniu przewodnicząca składu orzekającego, w związku z intensyfikacją rozwoju epidemii i wprowadzeniem dodatkowych ograniczeń, nakazów i zakazów związanych z objęciem miasta Gdańska obszarem czerwonym, o którym mowa w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 1758 ze zm.), na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.) i § 1 pkt 2 zarządzenia nr 49/2020 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2020 r., skierowała sprawę do załatwienia na posiedzeniu niejawnym w dniu, w którym została ona pierwotnie wyznaczona na rozprawę.
Zarządzeniem z dnia 27 października 2020 r. zniesiono termin posiedzenia niejawnego i w związku z treścią skargi, w której pełnomocnik skarżących wniósł o przeprowadzenie rozprawy celem doprecyzowania stanowiska skarżących, wezwano go do doprecyzowania stanowiska skarżących w formie pisemnej w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.
W tym samym dniu A. K., M. K., A. B. i H. B. złożyli skargę na przewlekłe prowadzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postępowania w tej sprawie, wnosząc o stwierdzenie, że nastąpiło naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, a w konsekwencji do przewlekłości postępowania, zasądzenie na rzecz każdego ze skarżących 20 000 zł, a także zobowiązanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku do zakończenia sprawy w terminie do 10 listopada 2020 r.
W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art 11g ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, skargę na decyzję w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej rozpatruje się w terminie 2 miesięcy, który to termin upłynął w sprawie w dniu 24 lipca 2020 r. Podkreślono, że dopiero po tej dacie Sąd wezwał do uzupełnienia braków formalnych.
Pismami z 3 listopada 2020 r. A. K., M. K., K. B., S. B., H. B., A. B., W. C. i W. S. podtrzymali wniesione skargi na przewlekłe postępowanie i przedstawili dodatkową argumentację na ich poparcie.
W dniu 5 listopada 2020 r. tożsamej treści skargę na przewlekłe prowadzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postępowania w sprawie wnieśli również K. B., S. B. i W. C. W dniu 6 listopada 2020 r. skargę na przewlekłość postępowania w sprawie wniósł także W. S. Zarządzeniem z 24 listopada 2020 r. Przewodnicząca Wydziału II Izby Ogólnoadministracyjnej wezwała skarżących M. K., H. B., K. B., S. B., W. C. i W. S. do uiszczenia wpisów od skarg w kwocie po 200 zł – w terminie 7 dni, pod rygorem ich odrzucenia. Przesyłki zawierające to wezwanie skierowane do K. B. i S. B., po dwukrotnej awizacji, powróciły, nieodebrane do nadawcy. W. S. odmówił przyjęcia wezwania, o czym świadczy adnotacja na zwróconej do nadawcy przesyłce. Pozostali skarżący uiścili wpisy w terminie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez uzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r., poz. 75 ze zm.) dalej zwanej "ustawą" skarga powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego. Stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy skarga na przewlekłość postępowania podlega stałej opłacie w wysokości 200 zł.
Z kolei w myśl art. 8 ust. 2 ustawy w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi na przewlekłość postępowania sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Zgodnie zaś z art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
Ze względu na zaistniałe w sprawie braki fiskalne Przewodnicząca Wydziału II Izby Ogólnoadministracyjnej NSA wezwała skarżących do uiszczenia należnych opłat w wysokości po 200 zł - w terminie 7 dni od dnia odebrania wezwań, pod rygorem odrzucenia skarg na przewlekłość postępowania. Pomimo upływu zakreślonych terminów, skarżący K. B., S. B. i W. S. nie uiścili żądanych opłat. Wobec tego wniesione przez nich skargi na przewlekłość postępowania podlegają odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 8 ust. 2 ustawy.
Skargi A. K., M. K., A. B., H. B. i W. C. na naruszenie przysługującego im prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowym toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 370/20 zostały prawidłowo opłacone, podlegają zatem merytorycznemu rozpoznaniu.
Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez uzasadnionej zwłoki przewlekłość postępowania sądowego występuje, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych. W myśl art. 2 ust. 2 tej ustawy dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie. Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.
Zgodnie z art. 11g ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1363 ze zm.) skargę do sądu administracyjnego na decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rozpatruje się w terminie dwóch miesięcy. Przepis ten nakłada na sąd administracyjny obowiązek rozpatrzenia skargi w określonym terminie. Należy go rozumieć w ten sposób, że sąd rozpoznaje skargę w tym terminie, jeżeli nie występują okoliczności, które uniemożliwiają rozpatrzenie skargi.
Sąd nie może bowiem przystąpić do rozpoznania sprawy dopóki nie zostanie rozstrzygnięta kwestia kosztów sądowych czy braków formalnych skargi. Dodać należy również, że wskazany termin (dwa miesiące dla sądu administracyjnego) do rozpoznania skargi jest terminem procesowym. Ma on charakter instrukcyjny. Naruszenie tego terminu samo przez się nie uzasadnia stwierdzenia przewlekłości postępowania. Intencją ustawodawcy było skrócenie w tych sprawach, w stosunku do innego rodzaju spraw, oczekiwania na ewentualną weryfikację zaskarżonego rozstrzygnięcia. (por. postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt II OPP 20/11).
Postępowanie w sprawie od dnia wpływu skargi do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania toczy się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku pięć miesięcy. Przedłużenie się tego postępowania spowodowane było koniecznością wezwania pełnomocnika skarżących do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi, a następnie – ze względu na nieuzupełnienie przez dwoje skarżących wpisów od skargi w zakreślonym terminie - częściowego odrzucenia skargi. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze na przewlekłość postępowania, zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia braków skargi nie zostały wydane dopiero po 24 lipca 2020 r., ale pięć dni po wpływie skargi do Sądu, tj. 20 maja 2020 r. Termin rozprawy został wyznaczony na 27 października 2020 r., tj. dwa miesiące od uprawomocnienia się orzeczenia odrzuceniu skarg M. S. i R. R. (co nastąpiło 19 sierpnia 2020 r.).
Wobec wejścia w życie zarządzenia Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2020 r. nr 49/2020 w sprawie odwołania rozpraw oraz wstrzymania przyjmowania interesantów i ograniczenia obsad kadrowych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2, termin rozprawy został zniesiony. Sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu, w którym została ona pierwotnie wyznaczona na rozprawę. Zarządzeniem z 27 października 2020 r. termin ten został zniesiony w celu umożliwienia pełnomocnikowi skarżących doprecyzowania stanowiska skarżących, taką potrzebę sygnalizował bowiem w skardze.
Biorąc pod rozwagę wszystkie opisane wyżej okoliczności sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wszystkie podjęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w toku postępowania czynności były prawidłowe oraz dokonano ich w rozsądnych terminach, czym nie naruszono zasady sprawności postępowania. Skargi A. K., M. K., A. B., H. B. i W. C. na przewlekłość postępowania nie są zasadne i podlegają oddaleniu na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy.