Uzasadnienie
W dniu 25 kwietnia 2008 r. J. M. wniosła skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w sprawie z jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Skarżąca wniosła o stwierdzenie przewlekłości postępowania oraz przyznanie jej kwoty 10.000 zł. Skarżąca powołała się na fakt, że na rozpoznanie sprawy czekała 5 lat, a orzeczenia wydawane z takim opóźnieniem nie pozwoliły jej na podjęcie skutecznych działań prawnych, mogących skutkować powstrzymaniem budowy lub zmniejszeniem uciążliwości wobec nieruchomości sąsiednich.
Z akt sprawy wynika, że skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie w dniu 24 marca 2003 r. Odpowiedź na skargę została udzielona przez organ w dniu 26 maja 2003 r. Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 27 lipca 2006 r. zobowiązał skarżącą do wskazania aktualnych adresów zamieszkania dwóch uczestników postępowania. Po otrzymaniu żądanych informacji wyznaczono termin rozprawy na dzień 22 września 2006 r. Rozprawę jednakże odroczono z uwagi na konieczność ustalenia adresu uczestnika postępowania [...] "[...]", który wyprowadził się z dotychczas zajmowanej siedziby. Sąd zobowiązał skarżącą do wskazania nowego adresu uczestnika postępowania pod rygorem zawieszenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 21 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 743/03 zawiesił przedmiotowe postępowanie działając w oparciu o art. 125 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.). W aktach znajduje się notatka służbowa (k-89) sporządzona dnia 6 grudnia 2007 r. z której wynika, że z urzędu ustalono aktualny adres siedziby [...] "[...]". Z uwagi na ustanie przyczyn zawieszenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 25 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 743/03 podjął zawieszone postępowanie sądowe. Następnie zarządzeniem z dnia 7 marca 2008 r. Przewodniczący Wydziału wyznaczył rozprawę na dzień 23 kwietnia 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 137/08 oddalił skargę J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Dwa dni po zapadłym orzeczeniu J. M. złożyła skargę na przewlekłość postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W przedstawionym stanie faktycznym skarga J. M. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podnieść, że skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności Sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki; Dz. U. Nr 179, poz. 1843 - zwanej dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do przepisu art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.
Podkreślić należy, że ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki weszła w życie z dniem 17 września 2004 r. Ustawę tą stosuje się do przewlekłości postępowania istniejącej w dniu wejścia jej w życie oraz gdy prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone w konsekwencji działań lub bezczynności sądu, które wystąpiły przed dniem jej wejścia w życie i przewlekłość powstała wskutek tych działań, a bezczynność ta trwa w dniu wejścia w życie ustawy.
W postępowaniu, którego dotyczy rozpoznawana skarga Sąd mógł przystąpić do rozpoznania sprawy począwszy od maja 2003 r., jednak do dnia 27 lipca 2006 r. (pierwsze zarządzenie wzywające stronę skarżącą do wskazania aktualnego adresu zamieszkania uczestników postępowania) nie podjął jakichkolwiek czynności zmierzających do jej rozpoznania. Tak długi (ok. 3 - letni) okres bezczynności Sądu niewątpliwie naruszał prawo skarżących do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Jednakże już późniejsze działania podejmowane przez Sąd I instancji nie wykazują znamion przewlekłości postępowania.
Wyznaczony na dzień 22 września 2006 r. termin rozprawy Sąd musiał odroczyć z uwagi na fakt, że jeden z uczestników postępowania nie został prawidłowo zawiadomiony o planowanej rozprawie, bowiem wyprowadził się z zajmowanej dotychczas siedziby. Skarżąca została zobowiązana przez Sąd do wskazania aktualnego adresu tego uczestnika postępowania pod rygorem zawieszenia postępowania. Wobec braku odpowiedzi od skarżącej Sąd zawiesił postępowanie sądowe przywołując jako podstawę prawną art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i i nie podejmował czynności w sprawie. Podnieść należy, że stosownie do treści art. 127 § 3 zd. 1 p.p.s.a. podczas zawieszenia sąd nie podejmuje żadnych czynności z wyjątkiem tych, które mają na celu podjęcie postępowania albo wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Zatem samo zawieszenie postępowania nie daje natomiast podstaw do przyjęcia, iż w sprawie zachodzi nieuzasadniona przewlekłość postępowania.
Po ustaleniu z urzędu przez Sąd aktualnej siedziby uczestnika postępowania i po podjęciu zawieszonego postępowania, sprawa została skierowana na termin rozprawy w dniu 23 kwietnia 2008 r. Sprawa została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie i wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2008 r. oddalono skargę J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Tym samym postępowanie sądowoadministracyjne w pierwszej instancji zostało zakończone.
Skargę na przewlekłość postępowania skarżąca wniosła w dniu 25 kwietnia 2008 r. tj. po wydaniu wyroku z dnia 23 kwietnia 2008 r.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy orzekł w pkt 1 sentencji postanowienia o uwzględnieniu skargi na przewlekłość postępowania. Mając zaś na uwadze, że od sierpnia 2006 r. czynności podjęte przez Sąd nie nosiły już cech nieuzasadnionej zwłoki oraz, że postępowanie zostało zakończone wyrokiem wydanym przed wniesieniem skargi na przewlekłość postępowania Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy przyznał skarżącej sumę pieniężną jak w pkt 2 sentencji postanowienia.
O zwrocie opłaty Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy.