Uzasadnienie
Skarga H. M. na bezczynność Wójta Gminy C. w przedmiocie wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1630/14 wpłynęła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 18 grudnia 2015 r. Skarga ta została przekazana do organu celem udzielenia odpowiedzi na skargę i nadesłania akt sprawy (IV KO/Wa 359/15).
Odpowiedź organu na skargę wpłynęła w dniu 18 stycznia 2016 r. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt IV SAB/Wa 51/16 w dniu 10 lutego 2016 r.
W wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 27 kwietnia 2016 r. skarżąca została wezwana do nadesłania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi pisma stanowiącego wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu art. 37 k.p.a. oraz dowodu, z którego wynikałby fakt jego wysłania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. W piśmie z dnia 24 maja 2016 r. skarżąca złożyła odpowiedź na to wezwanie.
Postanowieniem z dnia 16 września 2016 r. Sąd odrzucił skargę w tej sprawie.
W piśmie z dnia 27 września 2016 r. skarżąca wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na bezczynność Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który nie rozpoznał jej skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które nie wykonuje m.in. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1630/14.
W dniu 3 października 2016 r. skarga ta została przekazana do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 3 października 2016 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi na przewlekłość postępowania.
W dniu 30 września 2016 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy na urzędowym formularzu.
Postanowieniem z dnia 19 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek o wyłączenie sędziego sprawozdawcy w tej sprawie.
Postanowieniem z dnia 7 listopada 2016 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowił dla niej radcę prawnego. W dniu 21 listopada 2016 r. wpłynęło pismo z Okręgowej Izby Radców Prawnych informujące o wyznaczeniu pełnomocnika dla skarżącej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga H. M. na naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowym toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt IV SAB/WA 134/16 nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz.U. z 2016 r., poz. 1259). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania.
Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.
Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).
Postępowanie w tej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie od dnia wpływu odpowiedzi organu na skargę (18 stycznia 2016 r.) do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania (27 września 2016 r.) trwa ponad 8 miesięcy, a więc nie został przekroczony termin 12 miesięcy.
W związku z tym, że skarżąca nie wykazała w skardze, że przed jej wniesieniem wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, Sąd obowiązany był wezwać ją do wykazania tej okoliczności (zarządzenie z dnia 27 czerwca 2016 r.), co miało wpływ na wydłużenie czasu trwania postępowania. Postępowanie przedłużyło się również w związku z koniecznością rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy. W tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł więc podstaw do stwierdzenia, iż nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu powołanych przepisów ustawy.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 powołanej ustawy orzekł jak w sentencji.