Postanowienie NSA z 4 marca 2005 r., II OPP 2/05

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 4 marca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi S. G. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu

Sprawa

w sprawie ze skargi S. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich, sygn. akt 4 II SA/Wr 2658/03 postanawia oddalić skargę na przewlekłość postępowania

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms (spr) Sędziowie NSA Elżbieta Stebnicka Edward Janeczko

Uzasadnienie

S. G. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie ze skargi S. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 26 września 2003 r. w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich domagając się stwierdzenia, że nastąpiła przewlekłość postępowania.

Z akt sprawy wynika, że skarga na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2003 r. została wniesione do sądu administracyjnego w listopadzie 2003 r. Po doręczeniu odpisu skargi organowi administracji w styczniu 2004 r., organ przekazał odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy w lutym 2004 r. W związku z wniesieniem przez skarżącego w marcu 2004 r. kolejnej skargi Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zwrócił się do Sądu o nadesłanie akt administracyjnych. Następnie w kwietniu 2004 r. Urząd przekazał ponownie akta sprawy z dodatkową odpowiedzią na skargę na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o podjęciu zawieszonego postępowania oraz wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). W odpowiedzi na ten wniosek skarżący w piśmie z dnia 4 maja 2004 r. kategorycznie sprzeciwił się rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym. Sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez uzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, Dz. U. Nr 179, poz. 1843, zwanej dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do przepisu art. 2 ustawy o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzucała przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Stosownie do przepisu § 31 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1646) sprawy wniesione do sądu rozpoznaje się według kolejności ich wpływu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana (nie można wyznaczyć terminu rozprawy) przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Liczba spraw wniesionych do sądów jest przyczyną oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy.

Istnieją jednak podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające bądź to wprost w przepisów ustaw, które określają terminy rozpoznania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością przez prezesa sądu, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 31 ust 2 powołanego rozporządzenia) oraz tryb uproszczony, o którym mowa w art. 119 – 122 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy regulujące postępowanie uproszczone mają zastosowanie także w sprawach, w których skargi zostały wniesione przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone. Postępowanie uproszczone pozwala na szybsze rozpoznanie sprawy bez wyznaczania rozprawy, jednakże w przypadku, o którym mowa w art. 119 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, konieczny jest wniosek strony o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz zgoda pozostałych stron co do rozpoznania sprawy w tym trybie.

W rozpoznawanej sprawie skarżący nie występował z wnioskiem o rozpoznanie sprawy poza kolejnością z uwagi na wystąpienie ważnych przyczyn, a ponadto nie wyraził zgody na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Należy także zwrócić uwagę, że przyczyną przedłużenia postępowania w tej sprawie jest kolejna skarga którą wniósł skarżący na postanowienie o podjęciu przez organ zawieszonego postępowania administracyjnego. Rozstrzygające znaczenie ma jednak to, że sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy od maja 2004 r. Taki okres oczekiwania przy uwzględnieniu liczby spraw, które wpłynęły do sądu nie może być uznany za nadmierny i nieuzasadniony.

Z tych względów na podstawie art. 12 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. skarga na przewlekłość postępowania w tej sprawie nie może być uwzględniona i podlega oddaleniu.