Postanowienie NSA z 14 lutego 2014 r., II OPP 2/14

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 14 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi A. W. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Sprawa

w sprawie o sygn. akt II OSK 488/13 w sprawie ze skargi kasacyjnej A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 641/12 w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich we wznowionym postępowaniu postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Zofia Flasińska (spr.) Marek Stojanowski

Uzasadnienie

Skarga A. W. na decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie uprawnień kombatanckich została przekazana przez organ Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w dniu 2 października 2012 r.

Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił tę skargę. W dniu 30 stycznia 2013 r. pełnomocnik skarżącej wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku. Skarga kasacyjna wraz z aktami sprawy została przekazana do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 26 lutego 2013 r. i zarejestrowana pod sygn. akt II OSK 488/13.

Pismem z dnia 12 lipca 2013 r. skarżąca złożyła wniosek do Prezesa Izby Ogólnoadministracyjnej o przyśpieszenie rozpoznania jej sprawy. Wniosek ten został uwzględniony, w związku z czym termin rozprawy w tej sprawie zaplanowano na I kwartał 2014 r., o czym poinformowano skarżącą pismem z dnia 25 lipca 2013 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 26 listopada 2013 r. wyznaczono termin rozprawy na 24 stycznia 2014 r. Pełnomocnik skarżącej otrzymał zawiadomienie o terminie rozprawy w dniu 19 grudnia 2013 r.

Pismem z dnia 20 stycznia 2014 r. skarżąca wniosła skargę na naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II OSK 488/13. W skardze zawarto wnioski: o stwierdzenie przewlekłości postępowania w tej sprawie, o zlecenie sądowi prowadzącemu postępowanie dokonania odpowiednich czynności w wyznaczonym terminie oraz o zasądzenie od Skarbu Państwa odpowiedniej sumy pieniężnej w wysokości od 2000 do 20 000 zł.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że jest osobą starszą, chorą i w związku z tym – pomimo pozytywnego rozpatrzenia jej wniosku o przyśpieszenie rozpoznania sprawy - korzysta z prawa do złożenia skargi na przewlekłość postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W przedmiotowej sprawie prawo skarżącej A. W. do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie zostało naruszone.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz.U. Nr 179, poz. 1843 ze zm. - zwanej dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy (por. postanowienia NSA: z dnia 24 kwietnia 2008 r., I OPP 16/08, Lex 479698, z dnia 4 czerwca 2008 r., I OPP 20/08, Lex 479136, z dnia 24 lipca 2008 r., II OPP 20/08, Lex 493700).

Postępowanie w tej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach od dnia wpływu skargi do Sądu do dnia wydania wyroku trwało nieco ponad 2 miesiące. Natomiast postępowanie przez Naczelnym Sądem Administracyjnym, któremu skarżąca zarzuca przewlekłość, toczy się od 26 lutego 2013 r. i zostało zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2014 r. Czas trwania tego postępowania wynosił więc 11 miesięcy.

Należy mieć na uwadze, że znaczna liczba spraw wpływających ze środkami odwoławczymi do Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi przyczynę długiego oczekiwania na rozpoznanie sprawy. Stosownie do przepisu § 49 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007) sprawy wpływające ze środkami odwoławczymi od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych należy rozpoznawać według kolejności ich wpływu do Sądu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Podstawy do szybszego rozpoznawania spraw mogą wynikać z przepisów ustawy, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd. Możliwe jest również zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające przyśpieszenie rozpoznania (§ 49 ust. 2 powołanej uchwały). W kategorii spraw, do której należy przedmiotowa sprawa przepisy szczególne nie nakładają na Sąd obowiązku rozpoznania sprawy poza kolejnością. Skarżąca skorzystała z możliwości złożenia wniosku o przyśpieszenie rozpoznania sprawy, który został przez Prezesa Izby Ogólnoadministracyjnej rozpatrzony pozytywnie, w związku z czym termin rozprawy został wyznaczony na dzień 24 stycznia 2014 r., a więc dużo wcześniej niż wynika to z kolejności wpływu spraw.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż w tej sprawie nie można stwierdzić, że nastąpiła przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.