Postanowienie NSA z 31 stycznia 2017 r., II OPP 2/17

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 31 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J. J. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie

Sprawa

w sprawie o sygn. akt IV SA/W 12/16 w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych osobowych postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie NSA Zofia Flasińska (spr.) Marek Stojanowski

Uzasadnienie

Skarga J. J. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 2015 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia danych osobowych wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 4 stycznia 2016 r.

W skardze został zawarty wniosek o przyznanie prawa pomocy. W dniu 2 lutego 2016 r. skarżący - na wezwanie Sądu - złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy na urzędowym formularzu. Zarządzeniem z dnia 2 lutego 2016 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku. Odpowiedź skarżącego na to wezwanie wpłynęła w dniu 15 marca 2016 r. Postanowieniem z dnia 17 marca 2016 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W dniu 1 kwietnia 2016 r. skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia. Postanowieniem z dnia 16 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 17 marca 2016 r.

W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 23 maja 2016 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. W piśmie z dnia 31 maja 2016 r. skarżący ponownie wniósł o zwolnienie od wpisu od skargi oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

W piśmie z dnia 31 maja 2016 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 16 maja 2016 r. Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2016 r. Sąd odrzucił to zażalenie jako niedopuszczalne. W piśmie z dnia 6 lipca 2016 r. skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie. Postanowieniem z dnia 6 września 2016 r., II OZ 838/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił to zażalenie.

W dniu 28 września 2016 r. skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania, żądając stwierdzenia przewlekłości postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w tej sprawie i zasądzenia na jego rzecz od Skarbu Państwa kwoty 20 000 zł.

Postanowieniem z dnia 19 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek skarżącego o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 17 marca 2016 r. W piśmie z dnia 6 grudnia 2016 r. skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie.

W piśmie z dnia 6 grudnia 2016 r. skarżący uzupełnił ponadto skargę na przewlekłość postępowania w tej sprawie, żądając stwierdzenia przewlekłości w okresie od 15 grudnia 2015 r. do 6 grudnia 2016 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga J. J. na naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowym toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 12/16 nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz.U. z 2016 r., poz. 1259). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania.

Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w tej sprawie toczy się od 4 stycznia 2016 r. Do dnia wniesienia pisma uzupełniającego skargę na przewlekłość postępowania (6 grudnia 2016 r.) upłynęło zatem 11 miesięcy. Przedłużenie się tego postępowania spowodowane było koniecznością rozpoznania przez Sąd wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy oraz o zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy oraz nadania biegu licznym zażaleniom skarżącego na postanowienia wydane w tym przedmiocie. Zaznaczyć należy, iż skarżący, pomimo tego, że jest stroną w licznych postępowaniach sądowodaministracyjnych i zna przebieg procedury sądowej, dopiero na wezwanie Sądu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Ponadto skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 16 maja 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 17 marca 2016 r. o odmowie przyznania mu prawa pomocy, choć został prawidłowo pouczony, że postanowienie to jest niezaskarżalne. W związku z powyższym - postanowieniem z dnia 6 września 2016 r. - Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie Sądu I instancji o odrzuceniu tego zażalenia. Po otrzymaniu postanowienia z dnia 16 maja 2016 r. kończącego postępowanie wpadkowe w przedmiocie prawa pomocy, skarżący w piśmie z dnia 31 maja 2016 r. ponownie wniósł o zwolnienie od wpisu od skargi oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, nie wskazując żadnych nowych okoliczności, które mogłyby świadczyć o zmianie jego sytuacji materialnej. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wydłużenie czasu oczekiwania na rozstrzygnięcie tej sprawy spowodowane było w znacznej mierze zachowaniem strony skarżącej, a nie działaniem lub bezczynnością Sądu I instancji.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż w tej sprawie nie można stwierdzić, że nastąpiła przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie i na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.