Postanowienie NSA z 15 grudnia 2006 r., II OPP 27/06

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 15 grudnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi W. K. i H. K. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku

Sprawa

w sprawie ze skarg F. C., B. i H. K. oraz T. i W. K. na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia [...] września 2005 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji Starosty P. z dnia 31 grudnia 2004 r. o pozwoleniu na budowę, sygn. akt II SA/Gd 387/05 postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA: Włodzimierz Ryms (sprawozdawca), Sędziowie NSA: Maria Rzążewska, Elżbieta Stebnicka

Uzasadnienie

W. K. i H. K. wnieśli skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w sprawie ze skarg F. C., B. i H. K. oraz T. i W. K. na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia [...] marca 2005 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji Starosty P. z dnia 31 grudnia 2004 r., zatwierdzającej projekt i udzielającej pozwolenia na budowę Zespołu Elektrowni Wiatrowych "G." w G. w postaci elektrowni wiatrowych, domagając się zalecenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku rozpoznania skargi w rozsądnym terminie oraz odszkodowania w kwocie 5 000 zł.

Z akt sprawy wynika, że skargi na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia [...] marca 2005 r. wraz z odpowiedziami na skargi i aktami sprawy zostały przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przez organ w maju 2005 r. W sierpniu 2005 r. skarżący wystąpili z wnioskami o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty P. z dnia 31 grudnia 2004 r. Postanowieniem z dnia 7 września 2005 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania tej decyzji. Skarżący wnieśli zażalenia na to postanowienie. Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2005 r. uchylono zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku połączył do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawę ze skargi F. C. ze sprawą ze skargi T. i W. K. na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia [...] marca 2005 r. (sygn. akt II SA/Gd 389/05) oraz ze sprawą ze skargi B. i H. K. także na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia [...] marca 2005 r. (sygn. akt II SA/Gd 388/05) i postanowił wszystkie te sprawy prowadzić pod sygn. akt II SA/Gd 387/05. Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2006 r. Sąd oddalił wnioski skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia i decyzji Starosty P. z dnia 31 grudnia 2004 r. Od tego postanowienia skarżący wnieśli zażalenia. Postanowieniami z dnia 27 czerwca 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia skarżących. Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zawiesił postępowanie z urzędu z powodu śmierci M. L., który jest stroną w tej sprawie, do czasu, gdy zgłoszą się lub zostaną wskazani następcy prawni zmarłego albo gdy zostanie ustanowiony kurator spadku. Skarżący wnieśli zażalenia na to postanowienie. Postanowieniem z dnia 27 października 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia skarżących.

We wrześniu 2006 r. skarżący W. K. i H. K. wnieśli skargę na przewlekłość postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki; Dz. U. Nr 179, poz. 1843, zwanej dalej "ustawą"). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do przepisu art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływ oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Stosownie do przepisu § 31 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1646) sprawy wniesione do sądu rozpoznaje się według kolejności wpływu chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana (nie można wyznaczyć terminu rozprawy) przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Liczba spraw wniesionych do sądów jest przyczyną oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy.

Istnieją jednak podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające bądź to wprost z przepisów ustawy, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością wpływu przez prezesa sądu, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 31 ust. 2 powołanego rozporządzenia) oraz tryb uproszczony, o którym mowa w art. 119-122 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Postępowanie uproszczone pozwala na szybsze rozpoznanie sprawy bez wyznaczania rozprawy, jednakże w przypadku, o którym mowa w art. 119 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, konieczny jest wniosek strony o rozpoznanie w trybie uproszczonym.

Z akt sprawy wynika, że skarżący nie wystąpili do Prezesa Sądu z wnioskiem o rozpoznanie sprawy poza kolejnością, ani nie wystąpili z wnioskiem o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a tym samym skarżący nie wykorzystali środków prawnych pozwalających na szybsze rozpoznanie sprawy, bez konieczności oczekiwania na rozpoznanie sprawy według kolejności wpływu. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wstępnych czynności sądowych, w pierwszej kolejności zostały rozpatrzone wnioski o wstrzymanie wykonania postanowienia i decyzji oraz zażalenia na postanowienia o odmowie wstrzymania ich wykonania. Czynności Sądu podejmowane były bez zbędnej zwłoki, a następnie sprawa oczekiwała na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością jej wpływu. Termin oczekiwania nie był nadmierny, a czas oczekiwania wywołany był dużym wpływem spraw do tego Sądu, przekraczającym możliwości ich szybszego rozpoznawania przez ten Sąd. Obecnie jednak w wyniku zawieszenia postępowania postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2006 r. sprawa nie może być rozpoznana, do czasu podjęcia postępowania, gdy zgłoszą się lub zostaną wskazani następcy prawni zmarłego albo gdy zostanie ustanowiony kurator spadku.

Mając na uwadze powyższe względy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na przewlekłość postępowania stwierdzając, że w przedmiotowym postępowaniu nie można mówić o przewlekłości w rozumieniu przepisów ustawy.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.