Uzasadnienie
Skarga Stowarzyszenia "[...]" w J. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania działalności zakładu wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w dniu 22 sierpnia 2012 r.
Wyrokiem z dnia 20 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł w dniu 1 lutego 2013 r. Łódzki Wojewódzki Lekarz Weterynarii. Skarżące Stowarzyszenie wniosło odpowiedź na skargę kasacyjną w dniu 13 lutego 2013 r. Skarga kasacyjna wraz z aktami sprawy została przekazana do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 11 marca 2013 r.
W piśmie z dnia 22 sierpnia 2013 r. Stowarzyszenie "[...]" wniosło zapytanie o bieg tej sprawy. W odpowiedzi z dnia 28 sierpnia 2013 r. Sąd udzielił informacji, iż sprawa ta została zarejestrowana w dniu 12 marca 2013 r. i oczekuje w kolejności na wyznaczenie terminu rozprawy.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2014 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 26 czerwca 2014 r.
W dniu 7 kwietnia 2014 r. Stowarzyszenie "[...]" w J. wniosło skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II OSK 622/13. W skardze zawarto wnioski: o stwierdzenie przewlekłości postępowania w tej sprawie oraz o zasądzenie na rzecz Stowarzyszenia sumy pieniężnej w wysokości 3000 zł na realizację celów statutowych.
W uzasadnieniu skargi na przewlekłość postępowania strona skarżąca opisała przebieg tej sprawy i wskazała, że zaskarżony przez organ wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi jest orzeczeniem bardzo istotnym ze względu na prawną ochronę zwierząt i wykazującym nieprawidłowości w działaniu Inspekcji Weterynaryjnej. Orzeczenie to jest jednak nieprawomocne, gdyż od prawie półtora roku brak jest ostatecznego rozstrzygnięcia w tej sprawie.
W skardze na przewlekłość postępowania Stowarzyszenie "[...]" w J. wniosło ponadto o zwolnienie z opłaty sądowej w wysokości 100 zł od tej skargi, wskazując, iż jest organizacją społeczną, której statutowym celem jest ochrona zwierząt, a działalność swoją finansuje jedynie z ofiar publicznych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze dane o stanie majątkowym i dochodach skarżącego Stowarzyszenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, przyznał mu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty od skargi na przewlekłość postępowania (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Rozpoznając skargę Stowarzyszenia "[...]" w J. na naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowym toczącym się przed Naczelnym Sądem Administracyjny w sprawie o sygn. akt II OSK 622/13, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że prawo strony skarżącej nie zostało naruszone.
Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz.U. Nr 179, poz. 1843 ze zm. - zwanej dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania.
Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.
Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy (por. postanowienia NSA: z dnia 24 kwietnia 2008 r., I OPP 16/08, Lex 479698, z dnia 4 czerwca 2008 r., I OPP 20/08, Lex 479136, z dnia 24 lipca 2008 r., II OPP 20/08, Lex 493700).
Postępowanie w tej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach od dnia wpływu skargi do Sądu do dnia wydania wyroku trwało 3 miesiące. Natomiast postępowanie przez Naczelnym Sądem Administracyjnym, któremu strona skarżąca zarzuca przewlekłość trwa 13 miesięcy. Należy mieć jednak na uwadze, że znaczna liczba spraw wpływających ze środkami odwoławczymi do Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi przyczynę długiego oczekiwania na rozpoznanie sprawy. Stosownie do przepisu § 49 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007) sprawy wpływające ze środkami odwoławczymi od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych należy rozpoznawać według kolejności ich wpływu do Sądu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Podstawy do szybszego rozpoznawania spraw mogą wynikać z przepisów ustawy, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd. Możliwe jest również zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające przyśpieszenie rozpoznania (§ 49 ust. 2 powołanej uchwały).
W kategorii spraw, do której należy ta sprawa przepisy szczególne nie nakładają na Sąd obowiązku rozpoznania sprawy poza kolejnością. Strona skarżąca nie składała również wniosku o przyśpieszenie rozpoznania tej sprawy. W związku z powyższym, mając na uwadze dużą liczbę spraw wpływających do tego Naczelnego Sądu Administracyjnego i konieczność ich rozpoznawania według kolejności ich wpływu, nie można uznać, że zwłoka w prowadzeniu postępowania przez ten Sąd była nieuzasadniona. Należy mieć również na względzie, iż zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 kwietnia 2014 r. wyznaczono w tej sprawie termin rozprawy na dzień 26 czerwca 2014 r.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż w tej sprawie nie można stwierdzić, że nastąpiła przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.