Postanowienie NSA z 21 listopada 2006 r., II OPP 29/06

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 21 listopada 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi D. W. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu oraz wniosku D. W. o przyznanie prawa pomocy

Sprawa

w sprawie ze skargi D., M., J.i M. W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2003 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budowy budynku mieszkalnego, budynku gospodarczego oraz bezodpływowego zbiornika na ścieki, sygn. akt II SA/Wr 415/03 postanawia:

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA: Włodzimierz Ryms (sprawozdawca), Sędziowie NSA: Zygmunt Niewiadomski, Maria Rzążewska

Teza

Stosownie do przepisu art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki /Dz.U. nr 179 poz. 1843/ o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzucała przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Sentencja

1. oddalić skargę na przewlekłość postępowania;
2. przyznać skarżącej D. W. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty sądowej od skargi na przewlekłość postępowania.

Uzasadnienie

D. i M. W. wnieśli skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie ze skargi D., M., M. i J. W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budowy budynku mieszkalnego, budynku gospodarczego oraz bezodpływowego zbiornika na ścieki.

Z akt sprawy wynika, że skarga została wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w lutym 2003 r. Odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy została przekazana przez organ w maju 2003 r. W maju 2004 r. skarżąca złożyła wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Postanowieniem z dnia 18 listopada 2004 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu do rozpoznania wniosku o wyłączenie wszystkich sędziów. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2005 r. WSA w Poznaniu oddalił wniosek o wyłączenie sędziów WSA we Wrocławiu. Skarżący wnieśli zażalenie na to postanowienie. W lutym 2005 r. skarżący wystąpili z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 21 kwietnia 2005 r. odmówiona skarżącym przyznania prawa pomocy. Skarżący wnieśli sprzeciw od tego postanowienia. Postanowieniem z dnia 25 maja 2005 r. WSA w Poznaniu oddalił wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy. Skarżący wnieśli zażalenie od tego postanowienia. Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie z dnia 25 maja 2005 r. Skarżący wnieśli o uzupełnienie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2005 r. Postanowieniem z dnia 16 marca 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek o uzupełnienie postanowienia z dnia 16 grudnia 2005 r. Zarządzeniem z dnia 26 czerwca 2006 r. wezwano skarżących do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 11 stycznia 2005 r. o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów WSA we Wrocławiu. Skarżący wnieśli na to zarządzenie zażalenie.

W październiku 2006 r. skarżąca D. W. wniosła skargę na przewlekłość postępowania wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca podniosła, że razem z mężem i córką prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Ponadto skarżący we wniosku wskazali, że uzyskują łącznie dochód w kwocie 1924 zł oraz posiadają nieruchomości (współwłasność działki 96/1 i 96/2 w N.).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki; Dz. U. Nr 179, poz. 1843, zwanej dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do przepisu art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzucała przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw wg kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

W rozpoznawanej sprawie zostały podjęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu niezbędne czynności mające na celu rozpoznanie sprawy, niemniej jednak sprawa nie została dotychczas rozpoznana na skutek licznych wniosków składanych przez skarżących, w szczególności wniosku o wyłączenie wszystkich sędziów WSA we Wrocławiu, które wymagał najpierw wyznaczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny innego wojewódzkiego sądu administracyjnego do rozpoznania wniosku, a następnie rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów przez tak wyznaczony sąd. Mając na uwadze powyższe względy nie można zarzucić Sądowi przewlekłości postępowania, ponieważ poszczególne czynności sądowe podejmowane były prawidłowo i bez nieuzasadnionej zwłoki, a jedynie kolejne, liczne wnioski i zażalenia składane przez skarżących doprowadziły do tego, że sprawa nie została dotychczas rozpoznana.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, oddalił skargę na przewlekłość postępowania.

Sąd przyznał skarżącej D. W. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty od skargi na przewlekłość postępowania, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyjmując, iż skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy wykazała, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów postępowania, ze względu na wysokość emerytury skarżącej i jej męża (w sumie 1924 zł miesięcznie), z których to świadczeń utrzymuje się trzyosobowa rodzina.