Postanowienie NSA z 23 lutego 2016 r., II OPP 3/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 23 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Gminy T. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Sprawa

w sprawie o sygn. akt II OSK 80/15 ze skargi kasacyjnej Gminy T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 517/14 w sprawie ze skargi Gminy T. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Sędzia NSA Jacek Chlebny przewodniczący
Sędzia NSA Zofia Flasińska
Sędzia NSA Marek Stojanowski

Uzasadnienie

Pismem z dnia 19 stycznia 2016 r. Gmina T. wniosła skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II OSK 80/15 ze skargi kasacyjnej Gminy T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 517/14 w sprawie ze skargi Gminy T. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 6 czerwca 2014 r. (data prezentaty Sądu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie przekazana została skarga Gminy T. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. wraz z odpowiedzią organu na tę skargę i aktami sprawy. Po nadesłaniu przez skarżącą potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii dowodu nadania skargi w urzędzie pocztowym oraz potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii potwierdzenia przelewu opłaty sądowej, zarządzeniem z dnia 26 sierpnia 2014 r. Przewodniczący Wydziału II wyznaczył termin rozprawy na dzień 29 października 2014 r. Wyrokiem z dnia 29 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił przedmiotową skargę. W dniu 31 grudnia 2014 r. (data prezentaty Sądu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wpłynęła skarga kasacyjna Gminy T. od powyższego wyroku. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w dniu 16 stycznia 2015 r. przekazał skargę kasacyjną wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II OSK 80/15.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu, bowiem nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z Nr 179, poz. 1843 ze zm.). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Stosownie bowiem do przepisu § 49 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007), sprawy wpływające ze środkami odwoławczymi od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych należy rozpoznawać według kolejności ich wpływu do Sądu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Powyższe oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana (nie można wyznaczyć terminu rozprawy) przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej.

Podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikają bądź to wprost z przepisów ustaw, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 49 ust. 2 powołanej uchwały).

Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy, nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są również okoliczności faktyczne.

W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Sprawa wraz ze skargą kasacyjną została przedstawiona Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 16 stycznia 2015 r. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Wyjaśnić należy, że to znaczna liczba spraw wpływających ze środkami odwoławczymi do Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi przyczynę oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy i co się z tym wiąże przyczynę oczekiwania na rozpoznanie sprawy. Jak już wskazano, sprawy muszą być wyznaczane na terminy rozpraw zgodnie z kolejnością wpływu. Jednocześnie w kategorii spraw, którą objęta jest skarga kasacyjna w tej sprawie, przepisy szczególne nie nakładają na Sąd obowiązku rozpoznania sprawy poza kolejnością. Z akt nie wynika także, aby skarżąca złożyła wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy. Z tych względów okresu oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy w sprawie o sygn. akt II OSK 80/15 nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę Sądu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.