Uzasadnienie
Skarga G. D. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz z odpowiedzią organu na skargę w dniu 12 czerwca 2017 r.
W wykonaniu zarządzeń Przewodniczącej Wydziału z dnia 12 czerwca 2017 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi oraz do nadesłania 5 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Skarżący uiścił wpis w terminie, lecz nie nadesłał żądanych odpisów skargi. W związku z tym, postanowieniem z dnia 25 lipca 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił jego skargę i orzekł o zwrocie skarżącemu wpisu od skargi.
Pismem z dnia 29 sierpnia 2017 r. skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie. Zarządzeniami z dnia 31 sierpnia 2017 r. Przewodnicząca Wydziału wezwała skarżącego do uiszczenia wpisu od zażalenia oraz do nadesłania 6 odpisów zażalenia poświadczonych za zgodność z oryginałem własnoręcznym podpisem skarżącego w terminie 7 dni pod rygorem jego odrzucenia. Skarżący uiścił wpis od zażalenia w terminie i nadesłał 6 kserokopii zażalenia. Postanowieniem z dnia 30 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie, gdyż przesłane odpisy zażalenia nie zostały poświadczone przez skarżącego za zgodność z oryginałem i orzekł o zwrocie skarżącemu wpisu od tego zażalenia.
W dniu 21 listopada 2017 r. wpłynęło do Sądu zażalenie skarżącego na postanowienie z 30 października 2017 r. Zarządzeniami z dnia 21 listopada 2017 r. Przewodnicząca Wydziału wezwała skarżącego do uiszczenia wpisu od tego zażalenia oraz do nadesłania 6 odpisów zażalenia poświadczonych za zgodność z oryginałem w terminie 7 dni pod rygorem jego odrzucenia. Skarżący uiścił wpis od zażalenia w terminie i nadesłał 6 kserokopii zażalenia. Postanowieniem z dnia 25 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie skarżącego, gdyż przesłane odpisy zażalenia nie zostały poświadczone przez skarżącego za zgodność z oryginałem i orzekł o zwrocie wpisu od tego zażalenia.
W dniu 19 czerwca 2018 r. wpłynęło do Sądu zażalenie skarżącego na postanowienie z 25 maja 2018 r. Zarządzeniami z dnia 26 czerwca 2018 r. Przewodnicząca Wydziału wezwała skarżącego do uiszczenia wpisu od zażalenia oraz do nadesłania 6 odpisów zażalenia poświadczonych za zgodność z oryginałem własnoręcznym podpisem skarżącego w terminie 7 dni pod rygorem jego odrzucenia. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie skarżącego, gdyż - pomimo wezwania - nie uzupełnił on braków formalnych i fiskalnych skargi.
W piśmie z dnia 3 lutego 2019 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 11 stycznia 2019 r. W piśmie tym wniósł również o stwierdzenie przewlekłości postępowania sądowego w tej sprawie. Zarządzeniem z dnia 7 lutego 2019 r. Przewodnicząca Wydziału zwróciła się do skarżącego o sprecyzowanie pisma z dnia 3 lutego 2019 r. poprzez wskazanie czy pismo to stanowi również skargę na przewlekłość postępowania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. W piśmie wniesionym do Sądu 6 marca 2019 r. skarżący oświadczył, że jego poprzednie pismo stanowi również skargę na przewlekłość postępowania sądowego. Skarżący podniósł, że Sąd niezasadnie żąda od niego odpisów pism procesowych poświadczonych za zgodność z oryginałem, gdyż wystarczające są nadesłane przez niego kserokopie tych pism.
Postanowieniem z dnia 11 marca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił zażalenie G. D. na postanowienie z dnia 11 stycznia 2019 r. i uchylił to postanowienie oraz postanowienia z dnia 25 maja 2018 r. i z dnia 30 października 2017 r. Sąd uznał, że nie było potrzeby wzywania skarżącego do nadesłania odpisów kolejnych zażaleń, gdyż - w związku z odrzuceniem skargi - osoby, które były stronami postępowania administracyjnego nie nabyły jeszcze statusu uczestników postępowania sądowego, a więc nie było obowiązku doręczania im odpisów zażaleń skarżącego.
Postanowieniem z dnia 19 marca 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Sądu I instancji z dnia 25 lipca 2017 r. o odrzuceniu skargi G. D., gdyż istniały uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości doręczenia skarżącemu wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga G. D. na naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowym toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1487/17 zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. z 2018 r., poz.
- przewlekłość postępowania sądowego występuje, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych. W myśl art. 2 ust. 2 powołanej ustawy dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie. Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.
Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).
Postępowanie w tej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie toczy się 22 miesiące i w dalszym ciągu pozostaje na etapie uzupełnienia braków formalnych skargi. Postanowieniem z dnia 11 marca 2019 r. Sąd I instancji sam uwzględnił zażalenie G. D. na postanowienie z dnia 11 stycznia 2019 r. i uchylił to postanowienie oraz błędnie wydane postanowienia z dnia 25 maja 2018 r. i z dnia 30 października 2017 r. Sąd słusznie uznał, że nie było potrzeby wzywania skarżącego do nadesłania odpisów kolejnych zażaleń, gdyż - w związku z odrzuceniem skargi - osoby, które były stronami postępowania administracyjnego nie nabyły jeszcze statusu uczestników postępowania sądowego, a więc nie było obowiązku doręczania im odpisów zażaleń skarżącego. Takie stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in. postanowienie z dnia 19 maja 2016 r., II OZ 512/16, postanowienie z dnia 28 stycznia 2019 r., II OPP 2/19, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). W toku tego postępowania wystąpiły okresy (od końca listopada 2017 r. do 25 maja 2018 r. i od 19 września 2018 r. do 11 stycznia 2019 r.), w których Sąd nie podejmował żadnych czynności w sprawie. Ponadto - postanowieniem z dnia 19 marca 2019 r. - Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Sądu I instancji z dnia 25 lipca 2017 r. o odrzuceniu skargi G. D., gdyż istniały uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości doręczenia skarżącemu wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Mając na uwadze czas trwania tego postępowania i uchybienia Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 2 powołanej ustawy stwierdził, że w niniejszej sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.
O zwrocie opłaty od skargi na przewlekłość postępowania orzeczono na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy.