Postanowienie NSA z 9 sierpnia 2013 r., II OPP 33/13

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 9 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi B. U. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy

Sprawa

w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 1163/11 i Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II OSK 1533/12 w sprawie ze skargi kasacyjnej B. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 1163/11 w sprawie ze skargi B. U. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Zofia Flasińska (spr.) Jolanta Rajewska

Uzasadnienie

Skarga B. U. na decyzję Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] sierpnia 2010 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy została przekazana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy przez organ w dniu 4 listopada 2010 r.

Przewodniczący Wydziału II, zarządzeniem z dnia 8 listopada 2010 r., wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz do nadesłania dodatkowego odpisu skargi. Braki formalne skargi zostały uzupełnione przez skarżącą w dniu 30 grudnia 2010 r. W dniu 18 stycznia 2011 r. Przewodniczący Wydziału wyznaczył termin rozprawy na dzień 16 lutego 2011 r. W dniu 7 lutego 2011 r. do Sądu wpłynął wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej złożonej w sprawie II OSK 960/10. Na rozprawie w dniu 16 lutego 2011 r. Sąd, przychylając się do wniosku skarżącej, zawiesił postępowanie sądowe.

W dniu 20 lipca 2011 r. skarżąca złożyła skargę na przewlekłość postępowania w tej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 22 września 2011 r., oddalił tę skargę, stwierdzając, że w tej sprawie nie można zarzucić Sądowi I instancji przewlekłości postępowania, ponieważ poszczególne czynności podejmowane były prawidłowo i bez nieuzasadnionej zwłoki. Bezzwłocznie wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi i do uzupełnia brakującego odpisu skargi. Termin rozprawy został wyznaczony, po opłaceniu wpisu sądowego i uzupełnieniu braków formalnych skargi, a mianowicie już po dwóch miesiącach od daty wpływu skargi do sądu. To, że sprawa nie została jeszcze rozpoznana wynika również z faktu, że skarżąca z własnej inicjatywy wystąpiła o zawieszenie postępowania. Sąd uwzględnił wniosek skarżącej i zawiesił postępowanie wskazując, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku postępowania toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pod sygn. akt II OSK 960/10. Sąd zawiesił postępowanie wskazując jako podstawę prawną art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nie podejmował czynności w sprawie do czasu wydania rozstrzygnięcia w innym toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym. Przedmiotowa sprawa nie została podjęta przez WSA w Bydgoszczy po przekazaniu w dniu 18 lipca 2011 r. akt o sygn. II SA/Bd 801/09 wraz z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 960/10, bowiem w tym samym czasie wpłynęła skarga B. U. na przewlekłość postępowania, którą Sąd I instancji zobowiązany był do niezwłocznego przekazania do Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 7 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r.).

Po zwrocie akt sprawy z Naczelnego Sądu Administracyjnego (3 października 2011 r.) w dniu 18 października 2011 r. podjęto zawieszone postępowanie pod sygn. akt II SA/Bd 1163/11.

W dniu 10 listopada 2011 r. wyznaczono rozprawę na dzień 8 grudnia 2011 r. Rozprawa w tym dniu została odroczona ze względu na brak zwrotnego potwierdzenia doręczenia skarżącej zawiadomienia o rozprawie.

W dniu 9 grudnia 2011 r. wyznaczono rozprawę na dzień 24 stycznia 2012 r. W tym dniu Sąd wydał wyrok, którym stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.

W dniu 26 marca 2012 r. Kujawsko – Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku. Skarga ta wraz z aktami sprawy została przekazana do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 13 czerwca 2012 r. i zarejestrowana pod sygn. akt II OSK 1533/12.

Pismem z dnia 29 lipca 2013 r. B. U. wniosła skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w sprawie II SA/Bd 1163/11 i Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II OSK 1533/12. W skardze zawarto wnioski: o stwierdzenie przewlekłości postępowania w tej sprawie, o przyznanie od Skarbu Państwa – Naczelnego Sądu Administracyjnego kwoty 20 000 zł oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że rozpoznając skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki Sąd powinien brać pod uwagę przebieg postępowania od jego wszczęcia do definitywnego zakończenia i rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Skarżąca podniosła, że sprawa wszczęta z urzędu przez PINB w Aleksandrowie Kujawskim zawiadomieniem z dnia 12 kwietnia 2007 r. dotyczącą wstrzymania robót budowlanych przy budowie domu mieszkalnego oraz doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z projektem budowlanym toczy się przed organami administracji oraz sądami administracyjnymi już 6 lat.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 sierpnia 2013 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 8 października 2013 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W przedmiotowej sprawie prawo skarżącej B. U. do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie zostało naruszone.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz.U. Nr 179, poz. 1843 ze zm. - zwanej dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy (por. postanowienia NSA: z dnia 24 kwietnia 2008 r., I OPP 16/08, Lex 479698, z dnia 4 czerwca 2008 r., I OPP 20/08, Lex 479136, z dnia 24 lipca 2008 r., II OPP 20/08, Lex 493700).

W tej sprawie nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy, że prowadził postępowanie w sposób przewlekły. Postępowanie przed Sądem I instancji zostało zawieszone na wniosek skarżącej w dniu 16 lutego 2011 r. do czasu zakończenia postępowania sądowego w sprawie II OSK 960/10. Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając pierwszą skargę B. U. na przewlekłość postępowania złożoną 20 lipca 2011 r., postanowieniem z dnia 22 września 2011 r.(II OPP 29/11), stwierdził, że w tej sprawie poszczególne czynności podejmowane były przez Sąd I instancji prawidłowo i bez nieuzasadnionej zwłoki. Po prawomocnym zakończeniu sprawy II OSK 960/10 i po rozpatrzeniu przez Naczelny Sąd Administracyjny pierwszej skargi na przewlekłość postępowania, postępowanie przed Sądem I instancji zostało podjęte w dniu 18 października 2011 r. i sprawa została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznana na rozprawie w dniu 24 stycznia 2012 r., a więc w ciągu 3 miesięcy.

Natomiast postępowanie w tej sprawie przez Naczelnym Sądem Administracyjnym trwa od 13 czerwca 2012 r., kiedy to wpłynęła skarga kasacyjna, a więc już 14 miesięcy. Czas trwania tego postępowania przekroczył wprawdzie 12 miesięcy, jednak przekroczenie tego terminu jest nieznaczne i w sprawie został już wyznaczony termin rozprawy na dzień 8 października 2013 r. Należy mieć na uwadze, że znaczna liczba spraw wpływających ze środkami odwoławczymi do Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi przyczynę długiego oczekiwania na rozpoznanie sprawy. Stosownie do przepisu § 49 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007) sprawy wpływające ze środkami odwoławczymi od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych należy rozpoznawać według kolejności ich wpływu do Sądu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Podstawy do szybszego rozpoznawania spraw mogą wynikać z przepisów ustawy, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd. Możliwe jest również zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające przyśpieszenie rozpoznania (§ 49 ust. 2 powołanej uchwały). W kategorii spraw, do której należy przedmiotowa sprawa o sygn. akt II OSK 1533/12 przepisy szczególne nie nakładają na Sąd obowiązku rozpoznania sprawy poza kolejnością. Uczestniczka postępowania kasacyjnego B. U. nie składała wniosku o przyśpieszenie rozpoznania sprawy. W związku z powyższym nie można uznać, że zwłoka w prowadzeniu postępowania przez Naczelny Sąd Administracyjny była nieuzasadniona, z uwagi na dużą liczbę spraw wpływających do tego Sądu i konieczność ich rozpoznawania według kolejności ich wpływu. Należy mieć również na względzie, iż zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 sierpnia 2013 r. został wyznaczony termin rozprawy w tej sprawie na dzień 8 października 2013 r.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż w tej sprawie nie można stwierdzić, że nastąpiła przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy i Naczelnym Sądem Administracyjnym. Podkreślenia wymaga, że na wniosek skarżącej postępowanie przed Sądem I instancji zostało zawieszone w dniu 16 lutego 2011 r., co spowodowało znaczne jego przedłużenie. Podjęcie tego postępowania nastąpiło bowiem 18 października 2011 r., a więc po 8 miesiącach.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.