Uzasadnienie
Skarga Z. P. oraz skarga J. S., L. S., C. W., M.W.-F., T. F., M. L., J. L., J.L., J. W., J. G., M. G., C. G., W. G., M. K., R. K., Z. B., Z. B., A. S., E. P., D. P., P. P., I.M., K. S., R. K., A. S., A.H., Z. H., J. M., Z. M., J. E., Z. E., L. N., M. N., T. N., Ł. S., S.S., F.B., E.B., M.C., Z. W., H. W., J. D., G.D., S. D., J. D., K. D., H. G., M. G., M. S., M. S., R.G., J. Z., S. T., H. P., B. M., A. L., M.L., W. L. na postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej wpłynęły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w dniu 18 lipca 2012 r.
Zarządzeniem z dnia 18 lipca 2012 r. Przewodniczący Wydziału wezwał Z. P. do nadesłania 116 odpisów skargi, a pozostałych skarżących do nadesłania 49 egzemplarzy odpisów skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Ponadto zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 lipca 2012 r. skarżący zostali do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł.
Postanowieniem z dnia 31 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę J. S. i innych w związku z tym, że skarżący nie zastosowali się do skierowanych do nich wezwań, nie uiścili wpisu i nie nadesłali żądanych odpisów skargi.
W dniu 6 listopada 2012 r. wyznaczono rozprawę na dzień 20 grudnia 2012 r. Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę Z. P. W dniu 13 lutego 2013 r. skarżący wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku. Skarga ta wraz z aktami sprawy wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 12 kwietnia 2013 r. i została zarejestrowana w dniu 15 kwietnia 2013 r.
W dniu 23 czerwca 2014 r. Z. P. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II OSK 962/13. W skardze zawarto wnioski: o stwierdzenie przewlekłości postępowania w tej sprawie, o wydanie zarządzenia o wyznaczeniu terminu rozprawy, o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 20 000 zł oraz o zasądzenie kosztów tego postępowania.
W uzasadnieniu skargi na przewlekłość postępowania skarżący opisał przebieg sprawy, podnosząc, że skarga kasacyjna została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 15 kwietnia 2013 r., tj. ponad 14 miesięcy temu. Od tego czasu Naczelny Sąd Administracyjny nie podjął żadnych czynności w sprawie. Skarżący podkreślił, że nie składał dodatkowych wniosków i pism procesowych w tej sprawie, a więc w żaden sposób nie przyczynił się do przedłużenia się czasu trwania tego postępowania.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2014 r. wyznaczono termin rozprawy w tej sprawie na dzień 2 września 2014 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga Z. P. na naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowym toczącym się przed Naczelnym Sądem Administracyjny w sprawie o sygn. akt II OSK 962/13 nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz.U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jego zakończenia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.
Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).
Postępowanie w tej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie od dnia wpływu skargi do tego Sądu do dnia wydania wyroku trwało jedynie 5 miesięcy, zważywszy na bardzo dużą liczbę stron i uczestników na prawach strony biorących udział w tym postępowaniu (ponad 110 osób), którym Sąd miał obowiązek doręczyć szereg odpisów pism i orzeczeń sądowych wydanych w tej sprawie.
Natomiast postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, któremu strona skarżąca zarzuca przewlekłość, trwa 14 miesięcy. Wprawdzie czas trwania postępowania kasacyjnego przekroczył 12 miesięcy, lecz należy mieć na uwadze, że znaczna liczba spraw wpływających ze środkami odwoławczymi do Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi przyczynę długiego oczekiwania na rozpoznanie sprawy. Stosownie do przepisu § 49 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007) sprawy wpływające ze środkami odwoławczymi od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych należy rozpoznawać według kolejności ich wpływu do Sądu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Podstawy do szybszego rozpoznawania spraw mogą wynikać z przepisów ustawy, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd. Możliwe jest również zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające przyśpieszenie rozpoznania (§ 49 ust. 2 powołanej uchwały).
W kategorii spraw, do której należy ta sprawa przepisy szczególne nie nakładają na Naczelny Sąd Administracyjny obowiązku rozpoznania sprawy poza kolejnością wpływu. Skarżący nie składał również wniosku o przyśpieszenie rozpoznania tej sprawy. Mając więc na uwadze znaczną liczbę spraw wpływających do Naczelnego Sądu Administracyjnego i konieczność ich rozpoznawania według kolejności ich wpływu, a także stopień skomplikowania postępowania sądowego w tej sprawie, w którym bierze udział bardzo duża liczba stron i uczestników na prawach strony, nie można uznać, że zwłoka w prowadzeniu postępowania przez ten Sąd była nieuzasadniona i że nastąpiła przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Należy mieć również na względzie, iż termin rozprawy w tej sprawie został wyznaczony na dzień 2 września 2014 r.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 powołanej ustawy orzekł jak w sentencji.