Uzasadnienie
Skarga Stowarzyszenia "[...]" w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] maja 2015 r. w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia wpłynęła do Sądu w dniu 12 sierpnia 2015 r.
Zarządzeniami z dnia 25 sierpnia 2015 r. Przewodniczący Wydziału wezwał Stowarzyszenie do złożenia uchwały upoważniającej L. A. J. do reprezentowania do przed sądami administracyjnymi, do złożenia odpisu skargi oraz uiszczenia wpisu od skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia.
W odpowiedzi na to wezwanie w dniu 7 września 2015 r. Stowarzyszenie złożyło odpis skargi i wystąpiło z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 12 października 2015 r. Sąd odrzucił skargę, albowiem Stowarzyszenie nie wykazało, iż osoba, która podpisała skargę jest uprawniona do reprezentacji Stowarzyszenia. Stowarzyszenie wniosło zażalenie na to postanowienie w dniu 3 listopada 2015 r.
Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania stronie prawa pomocy. W dniu 27 stycznia 2016 r. strona wniosła o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu od postanowienia z 18 grudnia 2015 r. Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2016 r. Sąd odmówił przywrócenia tego terminu. Stowarzyszenie wniosło zażalenie na to postanowienie w dniu 8 września 2016 r. Akta sprawy zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 24 października 2016 r. Zarządzeniem z dnia 17 listopada 2016 r. sędzia sprawozdawca zwrócił sprawę WSA w Gdańsku celem ustalenia zdolności sądowej Stowarzyszenia. Po dokonaniu tych ustaleń WSA w Gdańsku ponownie przekazał akta sprawy do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 17 stycznia 2017 r. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2017 r., II OZ 55/17 odrzucił zażalenie Stowarzyszenia na postanowienie z dnia 22 sierpnia 2016 r. z powodu braku zdolności sądowej strony.
Postanowieniem z dnia 28 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił sprzeciw Stowarzyszenia z dnia 25 stycznia 2016 r. z powodu braku zdolności sądowej strony skarżącej. Stowarzyszenie wniosło zażalenie na to postanowienie 27 marca 2017 r., które zostało przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 30 maja 2017 r. Postanowieniem z dnia 18 maja 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie z dnia 28 lutego 2017 r. o odrzuceniu sprzeciwu.
W związku z zakończeniem postępowania o przyznanie prawa pomocy -zarządzeniem z dnia 31 maja 2017 r. - Przewodniczący Wydziału wezwał skarżące Stowarzyszenie do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z 12 października 2015 r. o odrzuceniu skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. W odpowiedzi na to wezwanie Stowarzyszenie w dniu 12 czerwca 2017 r. wystąpiło z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2017 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy. Stowarzyszenie wniosło sprzeciw od tego postanowienia w dniu 7 lipca 2017 r. Postanowieniem z dnia 20 lipca 2017 r. Sąd umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy z uwagi na brak zdolności sądowej strony. W dniu 16 sierpnia 2017 r. Stowarzyszenie złożyło zażalenie na to postanowienie. Postanowieniem z dnia 18 października 2017 r., II OZ 122/17 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że Stowarzyszenie ma legitymację procesową do występowania w tej sprawie charakterze strony, gdyż kwestionuje niekorzystne dla siebie rozstrzygnięcie organu administracji, który również zakwestionował jego zdolność administracyjnoprawną i ma prawo do kontroli tego orzeczenia przez sąd.
W dniu 13 września 2017 r. Stowarzyszenie wniosło skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w tej sprawie, żądając: stwierdzenia przewlekłości postępowania, zasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 20 000 zł i kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż postępowanie w tej sprawie toczy się już ponad dwa lata i nie zostało prawomocnie zakończone przed Sądem I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga L. J. wniesiona w imieniu Stowarzyszenia "[...]" na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowym toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 450/15 nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz.U. z 2016 r., poz. 1259 ze zm.). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka ta jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ust. 2 powołanej ustawy, dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie. Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).
Postępowanie w tej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku od dnia wpływu skargi (12 sierpnia 2015 r.) do dnia wydania orzeczenia kończącego postepowanie w I instancji trwało 2 miesiące, a do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania (13 września 2017 r.) trwa ponad 2 lata. Wprawdzie termin 12 miesięcy został tej sprawie przekroczony, lecz przedłużenie tego postępowania spowodowane było w znacznej mierze zachowaniem strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. L. J. w imieniu Stowarzyszenia dwukrotnie wystąpił z wnioskami o przyznanie prawa pomocy 7 września 2015 r. i 12 czerwca 2017 r. W pierwszym z tych postępowań wpadkowych uchybił terminowi do wniesienia sprzeciwu i wniósł o jego przywrócenie pismem z dnia 23 stycznia 2016 r. Postępowanie w tym przedmiocie przedłużyło się o kilka miesięcy w związku z koniecznością wyjaśnienia wątpliwości co do prawidłowości doręczania przez operatora pocztowego przesyłki sądowej zawierającej postanowienie z dnia 18 grudnia 2015 r. Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2016 r. Sąd odmówił jednak przywrócenia stronie terminu do wniesienia sprzeciwu, albowiem stwierdził, że przesyłka została doręczona prawidłowo.
W tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł więc podstaw do stwierdzenia, iż nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu powołanych przepisów ustawy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 powołanej ustawy orzekł jak w sentencji.