Postanowienie NSA z 29 września 2022 r., II OPP 4/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 29 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi B. B. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim

Sprawa

w sprawie o sygn. akt II SAB/Go 23/22 w sprawie ze skargi B. B. na bezczynność Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Gorzowie Wielkopolskim w przedmiocie wydania dokumentów postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Sędzia NSA Zofia Flasińska przewodniczący, sprawozdawca
Sędzia NSA Małgorzata Miron
Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski

Uzasadnienie

Skarga B. B. na bezczynność Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Gorzowie Wielkopolskim w przedmiocie wydania dokumentów wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim w dniu 9 marca 2022 r. Następnego dnia skarga została przekazana do organu na podstawie art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) dalej zwanej "p.p.s.a.". W dniu 17 marca 2022 r. wpłynęła ponownie do Sądu wraz z odpowiedzią organu na skargę i aktami sprawy. Zarządzeniem wydanym w tym samym dniu wpisano sprawę do repertorium i wyznaczono sędziego sprawozdawcę. Następnie, zarządzeniem z dnia 22 marca 2022 r. stwierdzono, że wpis został uiszczony w terminie. Na podstawie akt sprawy ustalono PESEL skarżącego. Ponadto wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zwrócono się również do organu o nadesłanie kompletnych akt administracyjnych, w tym ponaglenia wniesionego przez skarżącego, jeśli takie ponaglenie zostało złożone. Na mocy zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 4 kwietnia 2022 r. nadesłane przez organ w odpowiedzi na wezwanie Sądu akta zostały odnotowane i dołączone do akt sądowych. Kolejnym zarządzeniem wydanym w dniu 7 kwietnia 2022 r. sędzia sprawozdawca - wobec treści pisma skarżącego z dnia 4 kwietnia 2022 r. - uznał, że działa on w sprawie osobiście i w związku z tym ponownie wezwał go do uzupełnienia braków formalnych skargi, pod rygorem jej odrzucenia. Doręczono też skarżącemu odpis odpowiedzi na skargę. Zarządzeniem z 2 maja 2022 r. sprawę skierowano na posiedzenie niejawne celem zbadania jej dopuszczalności. Postanowieniem z 12 maja 2022 r. Sąd skargę odrzucił. W dniu 1 czerwca 2022 r. do Sądu wpłynęło zażalenie skarżącego na to postanowienie. Zarządzeniem z dnia 2 czerwca 2022 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. W dniu 10 czerwca 2022 r. wpłynęła odpowiedź skarżącego na to wezwanie.

W dniu 14 czerwca 2022 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęła skarga B. B. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Skarżący zarzucił, że postępowanie prowadzone jest w sposób przewlekły, a złożone przez niego zażalenie nie zostało przekazane do NSA. Z uwagi na treść art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r., poz. 75 ze zm.), skargę przekazano do WSA w Gorzowie Wielkopolskim.

W dniu 27 czerwca 2022 r. do NSA wpłynęły akta niniejszej sprawy wraz z zażaleniem skarżącego na postanowienie o odrzuceniu jego skargi. Zarządzeniem wydanym w tym samym dniu zarejestrowano sprawę pod sygn. akt II OZ 407/22 i wyznaczono termin posiedzenia niejawnego na 6 lipca 2022 r. Postanowieniem z 6 lipca 2022 r. NSA uchylił postanowienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 12 maja 2022 r. odrzucające skargę.

Następnie Prezes WSA na podstawie art. 7 ww. ustawy przekazał w dniu 11 lipca 2022 r. skargę na przewlekłość postępowania do NSA.

Zarządzeniem z dnia 20 lipca 2022 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na przewlekłość postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że prawo skarżącego do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki nie zostało naruszone.

Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r., poz. 75 ze zm.) dalej zwanej "ustawą" o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez uzasadnionej zwłoki przewlekłość postępowania sądowego występuje, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych. W myśl art. 2 ust. 2 tej ustawy dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie. Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.

Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy (por. postanowienia NSA z dnia 24 kwietnia 2008 r., I OPP 16/08, z dnia 4 czerwca 2008 r., I OPP 20/08, z dnia 24 lipca 2008 r., II OPP 20/08).

Postępowanie w niniejszej sprawie toczące się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim od dnia wpływu skargi do Sądu (9 marca 2022 r.) do dnia wpływu skargi na przewlekłość postępowania (14 czerwca 2022 r.) trwało jedynie trzy miesiące. Wszystkie podjęte w toku tego postępowania czynności były prawidłowe i dokonano ich w rozsądnych terminach.

Podkreślić przy tym należy, że na wydłużenie czasu trwania postępowania miało wpływ zachowanie skarżącego, w tym wniesienie skargi nie za pośrednictwem organu, lecz bezpośrednio do sądu. Sąd zobowiązany był do przekazania skargi do organu w celu udzielenia odpowiedzi na skargę oraz skompletowania i nadesłania akt sprawy, stosownie do art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. Niezbędne było też wystosowanie do skarżącego wezwań do uzupełnienia braków formalnych pism procesowych, głównie ze względu na to, że pisma sformułowano w sposób niejednoznaczny, budzący wątpliwości interpretacyjne (np. skarżący posługuje się dwoma różnymi nazwiskami, sam siebie ustanawia swoim pełnomocnikiem).

Biorąc pod rozwagę wszystkie opisane wyżej okoliczności sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w niniejszej sprawie nie naruszono zasady sprawności postępowania. Skarga na przewlekłość postępowania nie jest zasadna i podlega oddaleniu na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez uzasadnionej zwłoki.