Postanowienie NSA z 23 lutego 2023 r., II OPP 4/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 23 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi M. K. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie

Sprawa

w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 999/22 oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II OSK 2380/22 ze skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 999/20 na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 marca 2022 r., znak; DON.7100.30.2022.MB w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Sędzia NSA Zofia Flasińska przewodniczący, sprawozdawca
Sędzia NSA Leszek Kiermaszek
Sędzia NSA Małgorzata Miron

Uzasadnienie

Skarga M. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 21 marca 2022 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji PINB w Kościanie z 28 maja 2021 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i zezwoleniu na wznowienie robót budowlanych, wpłynęła do WSA w Warszawie 27 maja 2022 r. Została zarejestrowana pod sygn. VII SA/Wa 999/22. Zarządzeniem z 14 czerwca 2022 r. sprawa została skierowana na rozprawę na 14 lipca 2022 r. O terminie rozprawy zawiadomiono strony. Po rozpoznaniu sprawy na rozprawie, Sąd wyrokiem z 14 lipca 2022 r. oddalił skargę.

19 lipca 2022 r. wpłynął wniosek pełnomocnika skarżącego o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. 22 sierpnia 2022 r. wysłano pełnomocnikowi skarżącego odpis wyroku wraz z uzasadnieniem. W dniu 26 września 2022 r. wpłynęła skarga kasacyjna. Zarządzeniem z 27 września 2022 r. wezwano pełnomocnika M. K. do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Po uzupełnieniu braków formalnych, odpisy skargi kasacyjnej doręczono pozostałym stronom postępowania. Zarządzeniem z dnia 26 października 2022 r. sędzia sprawozdawca stwierdził brak podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 179a p.p.s.a. Dnia 28 października 2022 r. akta sprawy wraz ze skargą kasacyjną wpłynęły do NSA. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II OSK 2380/22 i skierowana do oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy.

Dnia 26 stycznia 2023 r. wpłynęła skarga M. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania sądowego. Wniesiono o stwierdzenie, że postępowanie sądowe było prowadzone w sposób przewlekły i zasądzenie kosztów postępowania. Podniesiono, że sprawa została niepotrzebnie przekazana do NSA, albowiem Sąd pierwszej instancji powinien skorzystać z trybu przewidzianego w art. 179a p.p.s.a. i uchylić wyrok z 14 lipca 2022 r. w trybie samokontroli.

W dniu 30 stycznia 2023 wysłano skarżącemu wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na przewlekłość. 3 lutego 2023 r. skarżący uiścił wymagany wpis.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że prawo skarżącego do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki nie zostało naruszone.

Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez uzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r., poz. 75 ze zm.) dalej zwanej "ustawą" o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez uzasadnionej zwłoki przewlekłość postępowania sądowego występuje, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych. W myśl art. 2 ust. 2 tej ustawy dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie. Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.

Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy (por. postanowienia NSA: z 25 marca 2021 r. sygn. akt II GPP 1/21, z 7 marca 2014 r. sygn. akt II OPP 14/14, z 19 sierpnia 2011 r. sygn. akt II OPP 27/11).

Postępowanie w niniejszej sprawie toczące się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie od dnia wpływu skargi do Sądu (27 maja 2022 r.) do daty wyroku (14 lipca 2022 r.) trwało zaledwie niecałe dwa miesiące. Postępowanie międzyinstancyjne (do czasu wpływu akt wraz ze skargą kasacyjną do NSA – 28 października 2022 r.) trwało nieco ponad trzy miesiące. Czas trwania postępowania nie przekroczył zatem nawet pół roku.

Natomiast postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym trwa cztery miesiące. Sprawa zgodnie z wnioskiem zawartym w skardze kasacyjnej nadal oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy. Pamiętać przy tym należy, że czas oczekiwania nie jest zależny od Sądu, lecz od bardzo dużej ilości składanych skarg kasacyjnych w zestawieniu z ograniczonymi możliwościami kadrowymi NSA. Sprawy są przydzielane sędziom według kolejności ich wpływu, z wyłączeniem kategorii spraw, które podlegają rozpoznaniu poza kolejnością (por. § 26 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 4 lipca 2020 r. – Regulamin Naczelnego Sądu Administracyjnego, Dz. U. z 2020 r., poz. 1202). Zgodnie z § 26 ust. 5 Regulaminu NSA Prezes Izby może w uzasadnionych przypadkach zarządzić rozpoznanie sprawy lub określonych spraw poza kolejnością wpływu, po uprzednim uzgodnieniu z przewodniczącymi wydziałów. W kategorii spraw, do której należy przedmiotowa sprawa, przepisy ustaw szczególnych ani przepisy Regulaminu NSA nie nakładają na Sąd obowiązku rozpoznania sprawy poza kolejnością. Również wnoszący skargę nie składał wniosku o przyspieszenie rozpoznania sprawy.

Zaznaczyć też należy, że czas oczekiwania na rozpoznanie sprawy na rozprawie jest dłuższy niż czas oczekiwania na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym (gdy strona skarżąca kasacyjnie zrzeknie się rozprawy, zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a.). Wynika to między innymi ze względu na wprowadzony w marcu 2020 r. stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 i działanie Naczelnego Sądu Administracyjnego w reżimie sanitarnym, w tym odwołanie na prawie półtora roku wszystkich rozpraw.

Argumentacja zawarta w skardze na przewlekłość nie jest zasadna. Sprawa wraz ze skargą kasacyjną została – przed przekazaniem do NSA – przedstawiona sędziemu sprawozdawcy, celem oceny, czy zachodzą przesłanki do zastosowania trybu art. 179a p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna. Zarządzeniem z 26 października 2022 r. sędzia sprawozdawca stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania tego przepisu, dlatego też sprawa ze skargą kasacyjną została (już dwa dni później) przedstawiona NSA.

Podkreślić należy, że na etapie rozpoznawania skargi na przewlekłość, Sąd nie bada merytorycznie sprawy ani nie ocenia zasadności skargi kasacyjnej. Skarga na przewlekłość nie jest dodatkowym środkiem zaskarżenia wyroku Sądu pierwszej instancji. Rozpoznając skargę na przewlekłość postępowania, Sąd nie może bowiem wkraczać w zakres oceny faktycznej i prawnej sprawy (por. art. 12 ust. 3 ustawy).

Biorąc pod rozwagę powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wszystkie czynności podjęte w celu rozpoznania sprawy zarówno przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jak i Naczelny Sąd Administracyjny były prawidłowe oraz dokonano ich w rozsądnych terminach, czym nie naruszono zasady sprawności postępowania. Skarga M. K. nie jest zasadna i podlega oddaleniu na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy.