Uzasadnienie
W dniu 17 kwietnia 2014 r. (data prezentaty organu) S. P. złożył skargę - za pośrednictwem organu - do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Skarga ta została przekazana przez organ wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 12 maja 2014 r. (data prezentaty sądu).
W tym też dniu skarga została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygn. akt IV SA/Wa 1005/14. Wskazano strony, symbol, wyznaczono sędziego sprawozdawcę, pouczono skarżącego o treści art. 46, 47, 70 § 1 i 2 oraz art. 210 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej, jako: "P.p.s.a."), zarządzono doręczenie skarżącemu odpisu odpowiedzi na skargę, a także wezwano organ do uzupełnienia akt sprawy. Nadto Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał skarżącego do uzupełnienie braku formalnego skargi oraz odrębnym zarządzeniem z dnia 12 maja 2014 r. do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżący w dniu 26 maja 2014 r. (data prezentaty sądu) złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Zgodnie z zarządzeniem z dnia 27 maja 2014 r. przesłano skarżącemu urzędowy formularz "PPF", celem jego wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W dniu 9 czerwca 2014 r. (data prezentaty sądu) skarżący nadesłał wypełniony urzędowy formularz "PPF".
Zarządzeniem z dnia 9 czerwca 2014 r. Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyznaczył referendarza sądowego do rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy.
Zarządzeniem z dnia 31 lipca 2014 r. referendarz sądowy, działając w oparciu o art. 258 § 2 pkt 5 w związku z art. 255 P.p.s.a. wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 5 sierpnia 2014 r.
W dniu 11 sierpnia 2014 r. (data prezentaty sądu) skarżący wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Skarżący wskazał, że dotychczas jego wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został rozpoznany, mimo, że wykazał on należycie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zażądał zwolnienia od kosztów sądowych, ustanowienia pełnomocnika z urzędu i rozpoznania sprawy merytorycznie zgodnie z jego oczekiwaniami.
W dniu 12 sierpnia 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.
W dniu 1 września 2014 r. (data prezentaty sądu) skarżący wniósł sprzeciw od ww. postanowienia w przedmiocie prawa pomocy.
Zarządzeniem z dnia 4 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał skarżącego ponownie do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 12 września 2014 r.
W dniu 18 września 2014 r. (data prezentaty sądu) skarżący nadesłał pismo procesowe, w którym podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia 23 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.
W dniu 6 października 2014 r. (data prezentaty sądu) skarżący złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie z dnia 23 września 2014 r.
W dniu 17 października 2014 r. (data prezentaty sądu) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przekazał akta sprawy do Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz z ww. zażaleniem oraz skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania przed Sądem I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że jeżeli skargę na przewlekłość postępowania wniesiono w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, to Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać skargę na przewlekłość postępowania, mimo że strona nie uiściła opłaty, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm., dalej, jako: "ustawa").
W tej sprawie skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu, ponieważ nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm., zwanej dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.
Omawiana ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14).
W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić Sądowi I instancji przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie od dnia przekazania skargi do tego Sądu do dnia wniesienia skargi na przewlekłość trwało 3 miesiące. Obecnie nadal toczy się postępowanie wpadkowe w przedmiocie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlega opłacie sądowej jaką jest wpis (art. 212 § 1 P.p.s.a.). Skoro skarżący w reakcji na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy m.in. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, to przed rozstrzygnięciem tej kwestii nie jest możliwe wyznaczenie terminu rozprawy w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1005/14.
Dotychczasowy okres oczekiwania na zakończenie sprawy nie pozwala stwierdzić, aby prawo strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.