Postanowienie NSA z 7 listopada 2014 r., II OPP 48/14

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 7 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J. J. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym

Sprawa

w sprawie ze skargi kasacyjnej J. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2552/12 w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych ze zbioru PESEL, postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA: Włodzimierz Ryms (sprawozdawca), Sędziowie NSA: Zofia Flasińska, Marek Stojanowski

Uzasadnienie

Skarżący J. J. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie (sygn. akt IV SA/Wa 2552/12) i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (II OSK 2205/13) w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2013 r. w sprawie z jego skargi na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] września 2012 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia danych ze zbioru PESEL, żądając stwierdzenia przewlekłości postępowania oraz przyznania kwoty 20 000 zł.

Z akt sprawy wynika, że skarga wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy została przekazana przez organ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 30 października 2012 r. W dniu 20 listopada 2012 r. skarżący złożył na formularzu urzędowym wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 28 listopada 2012 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Zarządzeniem z dnia 12 kwietnia 2013 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 20 maja 2013 r. Wyrokiem z dnia 20 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 7 czerwca 2013 r. Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2013 r., sygn. akt II OPP 20/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjny w Warszawie. Skarżący wniósł kolejną skargę na przewlekłość postępowania, która została odrzucona postanowieniem NSA z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 28/13. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 20 maja 2013 r. Skarga kasacyjna wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę kasacyjną została przedstawiona Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 29 sierpnia 2013 r. W dniu 17 października 2014 r. skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania w tej sprawie. Zarządzeniem z dnia 30 października 2014 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 27 listopada 2014 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu, ponieważ nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowoadminsitracyjnym.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki; Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm., zwanej dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14).

W tej sprawie nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Od przekazania skargi do Sądu przez organy (30 października 2012 r.) do jej rozpoznania wyrokiem z dnia 20 maja 2013 r. upłynęło 7 miesięcy. Wszystkie czynności podjęte w tej sprawie przez Sąd były prawidłowe i terminowe, co stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 czerwca 2013 r., sygn. akt II OPP 20/13 oddalającym pierwszą skargę na przewlekłość postępowania w tej sprawie. Po zwróceniu akt sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie w dniu 28 czerwca 2013 r. wpłynęła kolejna skarga na przewlekłość postępowania, która została odrzucona przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 28/13, ponieważ została wniesiono przed upływem 12 miesięcy od daty wydania postanowienia o oddaleniu poprzedniej skargi na przewlekłość postępowania. W dniu 2 sierpnia 2013 r. akta sprawy zostały zwrócone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który podjął niezbędne czynności do nadania dalszego biegu skardze kasacyjnej wniesionej przez skarżącego w dniu 6 lipca 2013 r. Po doręczeniu skarżącemu odpowiedzi na skargę kasacyjną, akta sprawy zostały przedstawione Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 29 sierpnia 2013 r.

Przewlekłości postępowania nie można również zarzucić Naczelnym Sądowi Administracyjnemu. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa oczekiwała na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Zarządzeniem z dnia 30 października 2014 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 27 listopada 2014 r. Wprawdzie czas oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy przekroczył 12 miesięcy, lecz taki czas oczekiwania spowodowany jest dużym wpływem spraw do Naczelnego Sądu Administracyjnego, przekraczającym możliwości ich szybszego rozpoznawania przez ten Sąd.

Stosownie do przepisu § 49 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007) sprawy wpływające ze środkami odwoławczymi od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych należy rozpoznawać według kolejności ich wpływu do Sądu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Podstawy do szybszego rozpoznawania spraw mogą wynikać z przepisów ustawy, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana (nie można wyznaczyć terminu rozprawy) przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Liczba spraw wniesionych do Sądu jest przyczyną oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy.

Istnieją jednak podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające bądź to wprost z przepisów ustawy, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 49 ust. 2 powołanej uchwały).

W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wystąpił z wnioskiem o rozpoznanie sprawy poza kolejnością, a tym samym nie wykorzystał środków prawnych pozwalających na szybsze rozpoznanie sprawy, bez konieczności oczekiwania na rozpoznanie sprawy według kolejności wpływu. Mając więc na uwadze te wszystkie okoliczności, nie można uznać, że nastąpiła przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w rozumieniu ustawy.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sad Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.