Postanowienie NSA z 7 listopada 2014 r., II OPP 52/14

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 7 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi M. W. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu

Sprawa

w sprawie ze skargi D. W. i M. W. na niewykonanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Trzebnicy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 178/04 postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA: Włodzimierz Ryms (sprawozdawca), Sędziowie NSA: Zofia Flasińska, Marek Stojanowski

Uzasadnienie

Skarżący M. W. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie ze skargi D. W. i M. W. na niewykonanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Trzebnicy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 178/04.

Z akt sprawy wynika, że skarga D. W., M. W., M. W. i J. W. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 23 kwietnia 2012 r. Zarządzeniem z dnia 23 kwietnia 2012 r. wezwano skarżących do uiszczenia wpisu od skargi. W dniu 4 maja 2012 r. D. W. i M. W. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 29 maja 2012 r. odmówiono skarżącym przyznania prawa pomocy. Skarżący wnieśli sprzeciw od tego postanowienia. Postanowieniem z dnia 2 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 2 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę M. W. i J. W. Skarżący wnieśli zażalenie na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 7 września 2012 r., sygn. akt II OZ 719/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 24 września 2012 r. wezwano skarżących do wykonania zarządzenia z dnia 23 kwietnia 2012 r. w zakresie uiszczenia wpisu sądowego. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wystąpili z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 12 grudnia 2012 r. odmówiono skarżącym przyznania prawa pomocy. Skarżący wnieśli sprzeciw od tego postanowienia. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przyznania skarżącym prawa pomocy. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt II OZ 173/13. W dniu 15 kwietnia 2013 r. skarżący wystąpili z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W dniu 2 maja 2013 r. skarżący uiścili wpis od skargi oraz wnieśli o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 28 maja 2013 r. przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, w pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy. Skarżący wnieśli sprzeciw od tego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przedstawił sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu celem wyznaczenia innego sądu do rozpoznania wniosku o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2013 r., sygn. akt II OW 174/13 Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2014 r., sygn. akt II SO/Op 1/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił wniosek o wyłączenie sędziego NSA Ludmiły Jajkiewicz, a w zakresie pozostałych sędziów oddalił wniosek. Po zwróceniu akt sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, postanowieniem z dnia 26 maja 2014 r. odmówiono skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 695/14. Zarządzeniem z dnia 26 września 2014 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 23 października 2014 r. W dniu 11 października 2014 r. skarżący M. W. wniósł skargę na przewlekłość postępowania. Wyrokiem z dnia 23 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę D. W. i M. W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu, ponieważ nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki; Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm., zwanej dalej ustawą). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14).

W tej sprawie nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, rozpoznawano wnioski skarżących o przyznanie prawa pomocy. Czas oczekiwania na rozpoznanie sprawy przekraczający 12 miesięcy spowodowany był składaniem kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy oraz o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które okazywały się bezzasadne i w istocie zmierzały do wydłużenia postępowania w tej sprawie. To, że skarżący uiścili wpis od skargi w dniu 2 maja 2013 r., a termin rozprawy został wyznaczony dopiero na dzień 23 października 2014 r. i w tym dniu wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę nie prowadzi do przyjęcia, że prawo skarżących do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone, ponieważ znaczny okres oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy, mimo uiszczenia wpisu przez skarżących, spowodowany był tym, że skarżący w dniu 2 maja 2013 r. wystąpili z wnioskiem o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w wyniku czego konieczne było przekazanie sprawy do Naczelnego Sądu Administracyjnego celem wyznaczenia innego wojewódzkiego sądu administracyjnego do rozpoznania wniosku. Wniosek o wyłączenie sędziów został rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 20 stycznia 2014 r. Po zwrocie akt sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu konieczne było rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz zażalenia na odmowę przyznania prawa pomocy. Te wszystkie okoliczności prowadzą do przyjęcia, że nie można zarzucić Sądowi przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sad Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.