Postanowienie NSA z 7 listopada 2014 r., II OPP 53/14

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 7 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi D. W. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym sygn. akt II OSK 1323/13

Sprawa

w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Zofia Flasińska Marek Stojanowski (spr.)

Uzasadnienie

W dniu 17 września 2012 r. (data przentaty organu) D. W. (dalej, jako: "skarżąca") złożyła skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej.

W dniu 17 października 2012 r. (data prezentaty sądu) organ przekazał ww. skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Zarządzeniem z dnia 18 października 2012 r. skarga została zarejestrowana pod sygn. akt III SA/Łd 913/12. Wskazano strony, symbol, wyznaczono sędziego sprawozdawcę.

Zarządzeniem z dnia 19 października 2012 r. zarządzono doręczenie pełnomocnikowi skarżącej odpisu odpowiedzi na skargę i skierowano sprawę do oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy.

Zarządzeniem z dnia 13 listopada 2012 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 13 grudnia 2012 r.

Rozprawa wyznaczona na dzień 13 grudnia 2012 r. została odroczona z uwagi na brak wiadomości o doręczeniu zawiadomienia o terminie rozprawy dla uczestnika postępowania.

Zarządzeniem z dnia 17 grudnia 2012 r. wyznaczono kolejny termin rozprawy na dzień 28 stycznia 2013 r.

Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi sygn. akt III SA/Łd 913/12 oddalił skargę.

W dniu 1 lutego 2013 r. (data prezentaty sądu) pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 28 stycznia 2013 r. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem przesłano pełnomocnikowi skarżącej przy piśmie z dnia 19 lutego 2013 r. i doręczono w dniu 25 lutego 2013 r.

W dniu 29 marca 2013 r. (data prezentaty sądu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga kasacyjna od ww. wyroku. Zarządzono doręczenie jej odpisów stronom postępowania.

W dniu 6 maja 2013 r. (data prezentaty sądu) organ wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną. Po doręczeniu jej odpisów stronom postępowania, akta sprawy o sygn. akt III SA/Łd 913/12 wraz ze skargą kasacyjną zostały - w dniu 23 maja 2013 r. -przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zarządzeniem z dnia 23 maja 2013 r. skarga kasacyjna została zarejestrowana pod sygn. akt II OSK 1323/13. Wskazano strony, symbol, skierowano sprawę do oczekujących zgodnie z kolejnością wpływu.

Zarządzeniem z dnia 29 października 2014 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 18 grudnia 2014 r.

W dniu 30 października 2014 r. (data prezentaty sądu) skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika złożyła skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II OSK 1323/13. Wniosła o stwierdzenie przewlekłości przed tym Sądem, przyznanie skarżącej od Skarbu Państwa sumy pieniężnej w wysokości 4 000 złotych oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, w kwocie 1200 złotych.

W uzasadnieniu wskazano, że po przekazaniu skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie podjęto żadnych działań, co wypełnia dyspozycję art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm. - zwanej dalej "ustawą"). Opieszałość Naczelnego Sądu Administracyjnego jest dla skarżącej daleko idącą dolegliwością, z uwagi na to, że nie ma możliwości dochodzenia swoich roszczeń i rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Stąd suma pieniężna 4 000 złotych, której domaga się skarżąca, jest uzasadniona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy). Konieczne jest, więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Stosownie do przepisu § 49 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007) sprawy wpływające ze środkami odwoławczymi od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych należy rozpoznawać według kolejności ich wpływu do Sądu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Powyższe oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana (nie można wyznaczyć terminu rozprawy) przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Liczba spraw wniesionych do Sądu jest przyczyną oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy.

Istnieją jednak podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające bądź to wprost z przepisów ustaw, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 49 ust. 2 powołanej uchwały).

Ustawa nie określa, wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14).

W rozpoznawanej sprawie postępowanie trwa ponad 12 miesięcy jednakże nie można zarzucić Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Sprawa wraz ze skargą kasacyjną od wyroku z dnia 28 stycznia 2013 r. została przedstawiona Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 23 maja 2013 r. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa oczekiwała na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Zarządzeniem z dnia 29 października 2014 r. wyznaczony został termin rozprawy na dzień na dzień 18 grudnia 2014 r. Wprawdzie czas trwania postępowania kasacyjnego przekroczył 12 miesięcy, lecz taki czas oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy i rozpoznanie sprawy spowodowany jest dużym wpływem spraw do Naczelnego Sądu Administracyjnego, przekraczającym możliwości ich szybszego rozpoznawania przez ten Sąd. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wystąpiła z wnioskiem o rozpoznanie sprawy poza kolejnością, a tym samym nie wykorzystała środków prawnych pozwalających na szybsze rozpoznanie sprawy, bez konieczności oczekiwania na rozpoznanie sprawy według kolejności wpływu. Nadto nie zachodzi w sprawie szczególny przypadek istnienia przepisów nakazujących rozpoznanie tej sprawy w ustawowo określonym terminie.

Mając więc na uwadze te okoliczności, nie można uznać, że nastąpiła przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w rozumieniu ustawy.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.