Postanowienie NSA z 13 sierpnia 2007 r., II OPP 6/07

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 13 sierpnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi M. B. o stwierdzenie, że nastąpiła przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 553/04

Sprawa

w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a 1) stwierdzić, że w postępowaniu w tej sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania, 2) przyznać M. B. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sumę pieniężną w wysokości 3.000 (trzy tysiące) złotych, 3) zalecić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie wyznaczenie posiedzenia w terminie miesiąca.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Maria Rzążewska Elżbieta Stebnicka (spr.)

Uzasadnienie

W piśmie z dnia 29 maja 2007r. M. B. wniosła o stwierdzenie, że postępowanie w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] jest prowadzone w sposób przewlekły i wniosła o zasądzenie na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości 10.000 zł. W uzasadnieniu skargi podniosła, że od kwietnia 2004r. w powołanej sprawie nie został wyznaczony termin rozprawy, a okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości. Żądanie zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej skarżąca uzasadniła szkodą poniesioną wskutek przewlekłego rozpoznawania sprawy. Podniosła, że realizacja obiektu objętego zaskarżoną decyzją zezwalającą na budowę spowodowała ograniczenia dostępu światła słonecznego do jej domu i konieczność całodziennego korzystania ze światła elektrycznego oraz że w skutek zacienienia w jej domu pojawiły się wilgoć i grzyb, przez co wymaga on ciągłych remontów.

Z akt sprawy wynika, że w kwietniu 2004r. do Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie wpłynęła skarga M. B. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu państwu M. i M. T. pozwolenia na budowę – przebudowę budynku gospodarczego na mieszkalny wraz z rozbudową i budową infrastruktury technicznej na działkach Nr [...] w S. Skarga wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy została przekazana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie dnia 17 maja 2004r. W dniu 21 maja 2004r. Sąd ten niezwłocznie wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, w odpowiedzi na co skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (pismo z dnia 25 maja 2004r.) Postanowieniem z dnia 28 maja 2004r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zwolnił skarżącą od wpisu sądowego oddalając w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz oddalił wniosek o ustanowienie adwokata. W wyniku sprzeciwu od tego postanowienia wniesionego przez skarżącą w piśmie z dnia 21 lipca 2004r. postanowienie to utraciło moc i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2004r. przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym. W piśmie z dnia 22 sierpnia 2005r. skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, który został oddalony postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 września 2005r. W dniu 17 października 2005r. skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, a w dniu 18 października 2005r. została wezwana przez Sąd do uzupełnienia braków poprzez nadesłanie odpisów zażalenia. Z uwagi na bezskuteczny upływ terminu do uzupełnienia braków zażalenia postanowieniem z dnia 21 listopada 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie. W piśmie z dnia 9 sierpnia 2006r. skarżąca powołując się na nową dokumentację wniosła ponownie o wstrzymanie wykonania decyzji. Postanowieniem z dnia 28 września 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wniosek ten oddalił. Skarżąca zaskarżyła powyższe postanowienie zażaleniem z dnia 25 października 2006r., które po uzupełnieniu braków w dniu 15 listopada 2006r. i przesłaniu jego odpisów stronom i uczestnikom postępowania zostało w styczniu 2007r. przekazane do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Sąd ten postanowieniem z dnia 28 lutego 2007r. oddalił zażalenie, po czym w czerwcu 2007r. akta sprawy zostały zwrócone Sądowi I instancji, gdzie zarządzeniem z dnia 11 czerwca 2007r. wyznaczono w niej termin rozprawy na dzień 20 lipca 2007r. Wydanym w tym dniu wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz zasądził od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz pełnomocnika skarżącej kwotę 292,80 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego z urzędu oraz zasądził od Wojewody mazowieckiego na rzecz skarżącej kwotę 257 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga na przewlekłość postępowania jest uzasadniona i zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z brzmieniem art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843) zwanej dalej "ustawą", strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do istoty uwzględniając charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.

Ustawa nie określa wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z jej art. 14, który stanowi, że ponowna skarga na przewlekłość postępowania w tej samej sprawie może być wniesiona po upływie 12 miesięcy. Skoro bowiem ponowna skarga może być wniesiona po upływie 12 miesięcy to należy przyjąć, że o przewlekłości można mówić, jeżeli czas oczekiwania na wyznaczenie rozprawy w sprawie sądowoadministracyjnej przekracza znacząco 12 miesięcy.

Nierozpoznanie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przez ponad trzy lata od dnia wpłynięcia skargi M. B. na powołaną decyzję Wojewody Małopolskiego uzasadnia przyjęcie, że w tej sprawie nastąpiło naruszenie prawa skarżącej do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w rozumieniu art. 2 ustawy. Co prawda w toku postępowania strona składała wnioski, których konieczność rozpoznania przedłużyła postępowanie, niemniej jednak okresy bezczynności Sądu pomiędzy orzekaniem w postępowaniach wszczętych tymi wnioskami świadczą o prowadzeniu postępowania w sposób przewlekły. Zauważyć bowiem należy, że w ponad rocznym okresie pomiędzy wydaniem prawomocnego orzeczenia w zakresie przyznania skarżącej prawa pomocy (sierpień 2004r.), a złożeniem przez skarżącą pierwszego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (sierpień 2005r.) Sąd nie podejmował jakichkolwiek czynności procesowych. Podobnie po prawomocnym rozstrzygnięciu sprawy z tego wniosku (listopad 2005) aż do sierpnia 2006r., kiedy wpłynął ponowny wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oddalony postanowieniem tego Sądu z dnia 28 września 2006r. – Sąd pozostawał bezczynny. Należy też zauważyć, że z akt sprawy nie wynika, aby w toku postępowania Sąd podejmował jakiekolwiek czynności wyjaśniające w sprawie, sąd brak podstaw do uznania, że okres oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy był spowodowany koniecznością poczynienia ustaleń czy zawiłością sprawy.

Stwierdzając, że niniejsze postępowanie było prowadzone przewlekle Naczelny Sąd Administracyjny zasądził na rzecz skarżącej jako odpowiednią sumę pieniężną od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę 3.000 zł (art. 12 ust. 4 ustawy). Określając wysokość zasądzonej sumy pieniężnej z tytułu przewlekłości postępowania Sąd miał na uwadze rodzaj sprawy, w której nastąpiła przewlekłość i jej znaczenie dla skarżącej, jak również czas trwania tej przewlekłości, ale także i tę okoliczność, że opóźnienie w rozpoznaniu sprawy było częściowo wywołane koniecznością rozstrzygnięcia wniosków skarżącej wszczynających postępowania wpadkowe. Skarżąca nie wykorzystała także możliwości przewidzianej w art. 119 i następnych ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 155, poz. 1270 ze zm.) do złożenia wniosku o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym, co mogłoby przyspieszyć postępowanie.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 2, 3 i 4 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.