Postanowienie NSA z 26 kwietnia 2017 r., II OPP 8/17

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 26 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi P. K. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie

Sprawa

w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 292/13 w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r., znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie NSA Małgorzata Dałkowska-Szary Zofia Flasińska (spr.)

Uzasadnienie

Skarga P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na rozbiórkę budynków wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz z odpowiedzią organu na skargę w dniu 8 lutego 2013 r.

W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 11 lutego 2013 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi i do nadesłania odpisów skargi. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości. Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2013 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, oddalając wniosek w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił sprzeciw skarżącego od postanowienia referendarza. Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2013 r., II OZ 672/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na to postanowienie. Skarżący uiścił wpis na wezwanie Sądu w dniu 15 września 2013 r.

W dniu 21 listopada 2013 r. wyznaczono rozprawę na dzień 10 stycznia 2014 r. Z uwagi na chorobę sędziego sprawozdawcy w dniu 3 stycznia 2014 r. odwołano rozprawę. Kolejny termin rozprawy wyznaczono na dzień 20 lutego 2014 r.

Wyrokiem z dnia 20 lutego 2014 r. Sąd oddalił skargę P. K..

Skarżący wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku w dniu 6 maja 2014 r. Pełnomocnik skarżącego został wezwany (zarządzenia z dnia 12 maja 2014 r.) do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej oraz złożenia jej odpisów. W dniu 21 maja 2014 r. skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i nadesłał odpisy skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2014 r. Sąd odmówił skarżącemu zmiany punktu 2 postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 kwietnia 2013 r. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie, które zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2014 r., II OZ 776/14. Skarżący uiścił wpis od skargi kasacyjnej w dniu 9 września 2014 r.

Postanowieniem z dnia 26 listopada 2014 r. Sąd zawiesił postępowanie międzyinstancyjne w związku ze śmiercią uczestnika postępowania M. S.. Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2015 r. Sąd odrzucił zażalenie skarżącego na to postanowienie. W dniu 18 lutego 2015 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z 29 stycznia 2015 r. Postanowieniem z dnia 5 marca 2015 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie międzyinstancyjne. Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2015 r. Sąd odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z 29 stycznia 2015 r.

Po doręczeniu odpisów skargi kasacyjnej następcom prawnym M. S. akta sprawy przekazano do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 30 października 2015 r. (II OSK 2702/15).

W dniu 27 stycznia 2017 r. skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 292/13, żądając zasądzenia kwoty 20 000 zł. Wskazał, że Sąd I instancji do dziś nie przesłał skargi złożonej przez pełnomocnika z urzędu do NSA.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Skarga P. K. na naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowym toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 292/13 nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności tego sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz.U. z 2016 r., poz. 1259 ze zm.). Konieczne jest więc ustalenie, że postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych (przewlekłość postępowania). Stosownie do art. 2 ust. 2 powołanej ustawy, dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie. Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.

Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w tej sprawie od dnia wniesienia skargi (8 lutego 2013 r.) do dnia wydania wyroku przez Sąd I instancji (20 lutego 2014 r.) trwało nieco ponad 12 miesięcy. Przedłużeniu uległo postępowanie międzyinstancyjne, które zostało zawieszone z powodu śmierci jednego z uczestników postępowania na okres niecałych 4 miesięcy (26 listopada 2014 r. - 5 marca 2015 r.). Wbrew zarzutom skarżącego zawartym w skardze na przewlekłość postępowania, Sąd I instancji przekazał jego skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego i nastąpiło to w dniu 30 października 2015 r., niezwłocznie po doręczeniu odpisów skargi kasacyjnej następcom prawnym zmarłego uczestnika postępowania. Od tego dnia sprawa oczekiwała na wyznaczenie rozprawy w Naczelnym Sądzie Administracyjnym zgodnie z kolejnością wpływu spraw, który to termin został wyznaczony na dzień 7 lipca 2017 r.

Podkreślenia wymaga, że wprawdzie czas trwania postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w tej sprawie przekroczył rok, lecz przedłużenie się tego postępowania spowodowane było zawieszeniem postępowania międzyinstancyjnego oraz koniecznością rozpoznania przez Sąd dwóch wniosków skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, które to wnioski zostały uznane przez Sąd za nieuzasadnione. Zatem skarżący swoimi działaniami przyczynił się także do przedłużenia się postępowania w tej sprawie.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż w tej sprawie nie można stwierdzić, że nastąpiła przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie i na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.