Postanowienie NSA z 14 lutego 2014 r., II OPP 9/14

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 14 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi S. L. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach

Sprawa

w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 363/12 w sprawie ze skargi S. L. na zarządzenie zastępcze Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] marca 2012 r., znak: [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Zofia Flasińska (spr.) Marek Stojanowski

Uzasadnienie

Skarga S. L. na zarządzenie zastępcze Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] marca 2012 r. w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w dniu 28 maja 2012 r.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 31 maja 2012 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Skarżący w dniu 11 czerwca 2012 r. wniósł zażalenie na to postanowienie oraz złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Zarządzaniem z dnia 15 czerwca 2012 r. Przewodniczący Wydziału II uchylił zarządzenie z dnia 31 maja 2012 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2012 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na to, że postępowanie sądowe w tego rodzaju sprawach jest wolne od opłat sądowych.

Zarządzeniem z dnia 25 czerwca 2012 r. sprawę skierowano na rozprawę w dniu 4 lipca 2012 r.

W dniu 25 czerwca 2012 r. skarżący wniósł zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II z dnia 15 czerwca 2012 r.

W dniu rozprawy, tj. 4 lipca 2012 r. skarżący złożył wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, w związku z czym rozprawa została odroczona.

W dniu 9 sierpnia 2012 r. akta sprawy zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II z dnia 15 czerwca 2012 r.

Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie do rozpoznania wniosku skarżącego o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Postanowieniem z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt III SO/Kr 23/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie imiennie wskazanych sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od zażalenia na to postanowienie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 19 marca 2013 r. zwolnił go od wpisu od zażalenia. Mimo to, skarżący wniósł sprzeciw od tego korzystnego dla niego orzeczenia. Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych postępowania zażaleniowego. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 18 czerwca 2013 r., II OZ 476/13 oddalił zażalenie na to postanowienie.

Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 września 2012 r. oddalające wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów.

Akta sprawy zwrócono do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach 16 września 2013 r. W dniu 18 września 2013 r. sprawa została skierowana na rozprawę w dniu 13 listopada 2013 r. W dniu 25 października 2013 r. skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu oraz o odroczenie rozprawy do czasu rozpoznania tego wniosku. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 października 2013 r. skarżący został wezwany do złożenia tego wniosku na urzędowym formularzu. Skarżący wykonał to zarządzenie w dniu 6 listopada 2013 r.

W dniu rozprawy, tj. 13 listopada 2013 r. skarżący złożył wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, w związku z czym rozprawa została odroczona.

Postanowieniem z dnia 15 listopada 2013 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w całości.

W dniu 20 listopada 2013 r. akta sprawy zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wyznaczenia innego wojewódzkiego sądu administracyjnego do rozpoznania pisma S. L. z dnia 12 listopada 2013 r. dotyczącego wyłączenia sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Akta sprawy zostały zwrócone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w dniu 28 stycznia 2014 r.

W dniu 26 listopada 2013 r. skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 15 listopada 2013 r.

W dniu 27 stycznia 2014 r. skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach w sprawie II SA/Ke 363/12 w zakresie przyznania mu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania w tej sprawie, o zlecenie sądowi prowadzącemu postępowanie wydania postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy oraz o zasądzenie od Skarbu Państwa odpowiedniej sumy pieniężnej w wysokości od 2000 zł.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w dniu 25 października 2013 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez przyznanie mu adwokata z urzędu oraz o odroczenie rozprawy do czasu rozpoznania tego wniosku. W dniu 6 listopada złożył wniosek na urzędowym formularzu, który zawierał braki formalne. Sąd nie wezwał go do uzupełnienia braków formalnych wniosku, ani nie odroczył rozprawy, nie wydał też postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. W związku z tym skarżący był zmuszony w dniu rozprawy złożyć wniosek o wyłączenie sędziów tego Sądu od rozpoznania tej sprawy. W dniu 15 listopada 2013 r. referendarz odmówił przyznania mu prawa pomocy w oparciu o nieaktualne informacje pochodzące z poprzednich orzeczeń wydanych w tej sprawie oraz z mediów.

Zdaniem skarżącego, Sąd przewlekle prowadzi postępowanie w sprawie przyznania mu pełnomocnika z urzędu, ponieważ od trzech miesięcy, tj. od 6 listopada 2013 r. nie wezwał go do uzupełnienia braków formalnych wniosku złożonego na urzędowym formularzu oraz do podpisania tego wniosku, a postanowienie referendarza sądowego z dnia 15 listopada 2013 r. jest niezgodne z prawem, gdyż zostało oparte na informacjach znalezionych w mediach.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.), skarga powinna zawierać żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, którego skarga dotyczy (pkt 1) oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie (pkt 2). Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 28 marca 2013 r., III SPZP 1/13 (OSNP 2013, nr 24-24, poz. 292) "przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie", o których mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy, oznacza wskazanie czasu trwania postępowania świadczącego o wystąpieniu przewlekłości, jak również konkretnych czynności procesowych, których sąd nie podjął lub dokonał wadliwie, powodując w ten sposób nieuzasadnioną zwłokę w postępowaniu.

W skardze na przewlekłość postępowania S. L. podniósł tylko zarzuty dotyczące nieterminowych i nieprawidłowych działań Sądu w zakresie rozpoznania jego wniosku z dnia 25 października 2013 r. o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można uznać, aby postępowanie incydentalne w zakresie przyznania skarżącemu prawa pomocy wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 25 października 2013 r. prowadzone było przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w sposób przewlekły.

Przedłużenie się postępowania w tym zakresie w znacznej mierze spowodowane jest działaniem skarżącego, który nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, pomimo tego, że w tej sprawie już kilkakrotnie składał wnioski o przyznanie prawa pomocy i wiedział, że taki wymóg formalny w tym postępowaniu obowiązuje. Po wezwaniu przez Przewodniczącego Wydziału o złożenie wniosku na urzędowym formularzu, skarżący nadesłał formularz niepodpisany oraz wypełniony jedynie częściowo. Z treści skargi na przewlekłość postępowania wynika, że skarżący wiedział, że jego wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu zawiera te braki formalne i zamiast uzupełnić te braki, celowo oczekiwał na wezwanie sądu do ich uzupełnienia. Wniosek skarżącego został rozpoznany przez referendarza sądowego, który postanowieniem z dnia 15 listopada 2013 r. oddalił ten wniosek. Postanowienie to jednak utraciło moc na skutek wniesienia przez skarżącego w dniu 25 listopada 2013 r. sprzeciwu.

Wprawdzie skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy dopiero zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 31 stycznia 2014 r., lecz należy mieć na uwadze, że na skutek ponownego wniosku skarżącego z dnia 12 listopada 2013 r. o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach akta sprawy zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 20 listopada 2013 r. celem wyznaczenia innego sądu do rozpoznania tego wniosku i zostały zwrócone dopiero 28 stycznia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 23 grudnia 2013 r., odmówił wyznaczenia innego wojewódzkiego sądu administracyjnego do rozpoznania pisma S. L. z dnia 12 listopada 2013 r. dotyczącego wyłączenia sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, uznając, iż pismo to jest polemiką z wcześniejszym, prawomocnym postanowieniem o odmowie wyłączenia sędziów, a nie wnioskiem o wyłączenie sędziów, o którym mowa w art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.), a więc nie wymaga rozpoznania.

Wniosek skarżącego z dnia 25 października 2013 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu zostanie niezwłocznie rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po zwrocie akt z Naczelnego Sądu Administracyjnego i uzupełnieniu jego braków formalnych przez skarżącego.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga S. L. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 25 października 2013 r. o przyznanie prawa pomocy jest niezasadna. Skarga ta nie zawiera żądania stwierdzenia przewlekłości całego postępowania sądowego toczącego się w tej sprawie, którego przedłużenie się spowodowane było również w dużej mierze działaniem strony. Należy mieć na uwadze, iż skarżący podejmował w tym postępowaniu szereg działań mających na celu jego przedłużenie i uniemożliwienie wydania przez Sąd I instancji orzeczenia kończącego postępowanie. Skarżący składał liczne wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych, w sytuacji gdy już od dnia doręczenia mu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 15 czerwca 2012 r. uchylającego zarządzenie z dnia 31 maja 2012 r. wiedział, że postępowanie to jest wolne od opłat sądowych. Skarżący złożył ponadto zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 15 czerwca 2012 r., które było dla niego korzystne. Podobnie postąpił, składając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 marca 2013 r., mimo, że było ono dla niego korzystne. Skarżący ponadto dwukrotnie w dniu rozprawy złożył wnioski o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, co skutkowało odroczeniem tych rozpraw i uniemożliwiło ich zakończenie.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji.