Wyrok NSA z 21 listopada 2016 r., II OSK 1014/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 21 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej

Sprawa

sprawy ze skargi kasacyjnej T. Z. w sprawie ze skargi T. Z. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Olsztynie z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie wykonania obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej

Skład

sędzia NSA Roman Hauser przewodniczący, sprawozdawca
sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz
sędzia NSA Zofia Flasińska

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 1361/15

Sentencja

1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie,
2. zasądza od Warmińsko-Mazurskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Olsztynie na rzecz T. Z. kwotę 297 zł (dwieście dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

Wyrokiem z 28 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 1361/15 (dalej wyrok z 28 stycznia 2016 r.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (dalej WSA albo sąd I instancji) oddalił skargę T. Z. (dalej skarżący) na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Olsztynie (dalej organ II instancji) z dnia [...] października 2015 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] października 2015 r.) utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Olsztynie (dalej organ I instancji) z [...] sierpnia 2015 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] sierpnia 2015 r.), wydaną w przedmiocie wykonania obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie prawnym i faktycznym sprawy:

W dniu 1 czerwca 2015 r. funkcjonariusze z Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Olsztynie przeprowadzili czynności kontrolno - rozpoznawcze z zakresu ochrony przeciwpożarowej w należącym do skarżącego budynku gospodarczym w miejscowości [...],[...]. Na podstawie ustaleń kontroli opisanych w protokole z czynności z dnia 21 czerwca 2015 r. oraz kopii dokumentacji projektowej, organ I instancji wydał [...] sierpnia 2015 r. decyzję administracyjną, którą zobowiązał skarżącego, właściciela budynku gospodarczego, do wykonania obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej polegających na:

1. Wykonaniu instrukcji bezpieczeństwa pożarowego dla strefy pożarowej zaliczonej do kategorii zagrożenia ludzi ZL V, znajdującej się w budynku gospodarczym z adaptowanymi pokojami gościnnymi.
2. Wyposażeniu strefy pożarowej zaliczonej do kategorii zagrożenia ludzi ZL V, znajdującej się w budynku gospodarczym z adaptowanymi pokojami gościnnymi, w hydranty wewnętrzne z wężem półsztywnym o nominalnej średnicy węża 25 mm, w sposób zapewniający ochronę całej powierzchni strefy pożarowej ww. instalacją. Decyzja ponadto przewidywała, że obowiązek ten należy zrealizować na podstawie projektu uzgodnionego pod względem ochrony przeciwpożarowej.
3. Zapewnieniu przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego do zewnętrznego gaszenia pożaru dla budynku gospodarczego z adaptowanymi pokojami gościnnymi, poprzez wykonanie punktu czerpania wody, umożliwiającego pobór wody z głębokości nie większej niż 4 m, licząc między lustrem wody, a poziomem stanowiska wody wyposażonego w studzienkę ssawną lub inne urządzenie (zabezpieczone przed zamulaniem i zamarzaniem), umożliwiające pobór wody. Organ zobowiązał skarżącego, by punkt czerpania wody wykonać na jeziorze M., a stanowisko czerpania wody wraz z dojazdem zrealizować w oparciu o projekt uzgodniony pod względem ochrony przeciwpożarowej.

Skarżący odwołał się od tej decyzji, zarzucając organowi I instancji:

1. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, który miał wpływ na treść przez uznanie, że: wielkość budynku wynosi 297,14 m2, podczas gdy zgodnie ze stanem faktycznym dokładna jego wielkość to 287,63 m2; piętro budynku wynosi 1665m3, co skutkuje koniecznością przyjęcia, że pokoje mają 5,6 m wysokości, podczas gdy zgodnie ze stanem faktycznym ich wysokość to 2,6 m; kubatura budynku brutto wynosi co najmniej 2844,8m3, podczas gdy faktyczna kubatura wynosi 2257,34 m3.
2. Błędną interpretację przepisów prawa materialnego, tj. obrazę: § 6 ust. 1 i 8 pkt 1, § 19 ust. 1 pkt 2 lit. a i § 20 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109 poz. 719) oraz naruszenie art. 4 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1635 ze zm.) w zw. z § 4 ust. 5 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030), poprzez wydanie decyzji w sytuacji, gdy budynek nie jest jednostką osadniczą.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o zmianę decyzji w całości i orzeczenie, że budynek gospodarczy nie ma uchybień powodujących zagrożenie przeciwpożarowe.

Decyzją z dnia [...] października 2015 r., organ II instancji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.), w związku z art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2013 r. poz. 1340 ze zm., dalej ustawa o P.S.P.) oraz art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. 2009 r.Nr 178, poz. 1380 ze zm., dalej u.o.p.), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji z [...] sierpnia 2015 r., utrzymał ją w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy, obejmujących kopię projektu budowlanego z kwietnia 1999 r. wynika, że dwukondygnacyjny budynek gospodarczy, z pokojami gościnnymi na I piętrze zaliczono do kategorii zagrożenia ludzi ZL V. Projekt w treści opisowej nie zawiera parametrów budynku dotyczących powierzchni, kubatury oraz wysokości, określono jedynie powierzchnię w części rysunkowej. Na rzucie przyziemia, w tabeli z wykazem pomieszczeń określono jego powierzchnię ogółem na 293,76 m2. Na rzucie piętra wykazie pomieszczeń określono jego powierzchnię łącznie z tarasami razem na 429,14 m2. Organ stwierdził, że ustalono, że budynek gospodarczy z pokojami gościnnymi na I piętrze stanowi jedną strefę pożarową (projekt nie przewidywał podziału na strefy pożarowe). Mając na uwadze powyższe uznano, że powierzchnia strefy pożarowej, zgodnie przepisem § 226 ust. 1 oraz § 3 pkt 23 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm., dalej rozporządzenie z 2002 r.) stanowi sumę dwóch kondygnacji (pomniejszoną o powierzchnię 132,0 m2 tarasów) i wynosi 590,9 m2. Ponadto, ustalenia organu I instancji dotyczące kubatury budynku oraz jej wielkość podana przez stronę w odwołaniu, w jednym i drugim przypadku jest większa od 1000 m3. Zgodnie z przepisami § 6 ust. 8 pkt 1 rozporządzenia MSWiA z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. z 2010 r.Nr 109, poz. 719 ze zm., dalej rozporządzenie z 2010 r.) instrukcja bezpieczeństwa pożarowego nie jest wymagana dla obiektów lub ich części, jeżeli nie występuje w nich strefa zagrożenia wybuchem, a ponadto kubatura brutto budynku lub jego część stanowiąca odrębną strefę pożarową, nie przekracza 1000 m3. Dlatego też uznano, że obiekt spełnia w całości przesłanki do realizacji obowiązku opracowania instrukcji bezpieczeństwa pożarowego. Zaznaczono, że przepisy rozporządzenia z 2010 r. mają charakter samoistny. Dotyczą zatem wszystkich budynków istniejących, niezależnie od zgodności wykonania z przepisami obowiązującymi przy ich wznoszeniu.

Odnosząc się do zarzutu błędnej interpretacji przepisów prawa, tj. § 19 ust. 1 pkt 2 lit. a i § 20 rozporządzenia z 2010 r. organ wskazał, że strefa pożarowa budynku z pokojami gościnnymi ma powierzchnię przekraczającą 200 m2. Ponieważ projektowana i rzeczywista funkcja obiektu nie uległa zmianie, organ kontrolujący miał podstawy do powołania się na aktualnie obowiązujący przepis kwalifikacyjny dotyczący kategorii zagrożenia ludzi. Dodatkowo wskazał, że skarżący błędnie interpretuje treść art. 8 u.o.p.

Od decyzji organu II instancji, skarżący złożył skargę, w której wniósł o uchylenie decyzji z [...] października 2015 r. i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu przytoczył w całości argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodatkowo zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie:

• § 330 pkt 1 rozporządzenia z 2002 r. przez oparcie decyzji o przepis art. 226 ust. 1 oraz § 3 pkt 23 powyższego rozporządzenia, podczas gdy zgodnie § 330 pkt 1 przepisów rozporządzenia nie stosuje się, z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 207 ust. 2, jeżeli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów;
• § 44 pkt 2 rozporządzenia z 2010 r. w sytuacji gdy ww. rozporządzenie nie nakłada na właściciela obowiązków, których domaga się organ w decyzji, albowiem w stosunku do obiektów wzniesionych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wymagania określone w § 19 ust. 1 obowiązują przy przebudowie i rozbudowie instalacji wodociągowej przeciwpożarowej, a także przy nadbudowie, rozbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania obiektu;
• art. 6, 7 i 8 k.p.a. poprzez niedokonanie pomiarów rozmiarów nieruchomości skarżącego i przez to nieustalenie jej rzeczywistych rozmiarów, a następnie wydanie decyzji w oparciu o niewłaściwe pomiary, co miało wpływ na treść decyzji oraz art. 85 § 1 k.p.a. w zw. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, poprzez niedokonanie pomiarów i oparcie decyzji o niewłaściwe pomiary, co miało wpływ na treść decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Rozpoznając skargę, WSA dokonał wykładni znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów wskazując, że dokonane w toku postępowania ustalenia dają podstawę do uznania budynku za zagrażający życiu ludzi, a to obligowało organy do podjęcia czynności celem wyeliminowania nieprawidłowości w zakresie ochrony przeciwpożarowej. W ocenie WSA, budynek należący do skarżącego powinien spełniać wymagania dotyczące bezpieczeństwa pożarowego wskazane w rozporządzeniu z 2002 r., które mają zastosowanie nie tylko do budynków nowoprojektowanych, ale także do budynków powstałych przed dniem jego wejścia w życie i gdy ustalenia kompetentnych organów potwierdzą, że nie spełniają one wymogów, niezbędne jest nałożenie obowiązków zmierzających do dostosowania istniejącej sytuacji do wymogów prawnych.

To na właścicielu budynku obiektu budowlanego lub terenu - zgodnie z art. 4 ust. 1 u.o.p. - ciąży obowiązek realizacji wymogów ochrony przeciwpożarowej, co polega m.in. na zapewnieniu osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwa i możliwości ewakuacji. W związku z powyższym niezasadny jest zarzut naruszenia art. 4 u.o.p., jak też przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Wydane na podstawie upoważnienia ustawowego, zawartego w art. 13 ust. 1 u.o.p., rozporządzenie z 2010 r. w rozdziale 2 zatytułowanym "Czynności zabronione i obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej" w § 6 ust. 1 stanowi, że właściciele, zarządcy lub użytkownicy obiektów bądź ich części stanowiących odrębne strefy pożarowe, przeznaczonych do wykonywania funkcji użyteczności publicznej, zamieszkania zbiorowego, produkcyjnych, magazynowych oraz inwentarskich, zapewniają i wdrażają instrukcję bezpieczeństwa pożarowego, o szczegółowo określonej w tym przepisie treści. Kontrolowany w sprawie budynek jest obiektem spełniającym warunki do obligatoryjnego wprowadzenia instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, którego spod tego obowiązku nie wyłącza przepis § 6 ust. 8 pkt 1 powołanego rozporządzenia, albowiem kubatura wskazanego budynku przekracza 1000 m3(czego skarżący nie kwestionuje). Niezapewnienie i niewdrożenie instrukcji bezpieczeństwa pożarowego stanowiło zatem istotne uchybienie obowiązkom ochrony przeciwpożarowej.

Wobec stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, dotyczących bezpieczeństwa pożarowego, stosownie do treści art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o P.S.P. organ I instancji zobowiązany był do wydania decyzji nakazującej właścicielowi/zarządcy budynku usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie, tym bardziej, że bezpieczeństwo ludzi jest celem nadrzędnym, a temu celowi służą przepisy z zakresu szeroko pojętej ochrony przeciwpożarowej, w tym również przepisy regulujące wymogi dla zapewnienia możliwości sprawnego prowadzenia akcji ratowniczych w razie zaistnienia pożaru.

Sąd zwrócił także uwagę na trafność nałożonych obowiązków. Wynika bowiem z decyzji organów obu instancji, że nałożone obowiązki znajdują pełne uzasadnienie w konkretnych, przywołanych w skarżonych orzeczeniach, przepisach prawa materialnego.

Wbrew zarzutom skargi, zdaniem sądu, w toku kontrolowanego postępowania nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy, a tylko w takim wypadku sąd administracyjny może wyeliminować zakwestionowane rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Ustalenia zostały dokonane z uwzględnieniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji wprawdzie wprost nie omawia zarzutów odwołania dotyczących trafności pomiarów, nie mniej (zdaniem sądu) jest wystarczające dla rozpoznania sprawy w jej całokształcie.

Pismem z 21 marca 2016 r. skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA zarzucając mu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.):

1. naruszenie prawa materialnego, a w szczególności:

1. § 6 ust. 8 pkt 1 rozporządzenia z 2010 r. przez niewłaściwe zastosowanie i w efekcie nakazanie wykonania instrukcji bezpieczeństwa pożarowego w sytuacji, w gdy budynek powoda nie musi takiej instrukcji posiadać z uwagi na fakt, że w strefie pożarowej nie występuje strefa zagrożenia wybuchem, a ponadto kubatura brutto budynku lub jego części stanowiącej odrębną strefę pożarową nie przekracza 100 m3,
2. § 44 pkt 2 rozporządzenia z 2010 r. w sytuacji gdy rozporządzenie to nie nakłada na właściciela obowiązków, których domaga się organ w decyzji, albowiem w stosunku do obiektów wzniesionych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wymagania określone w § 19 ust. 1 obowiązują przy przebudowie i rozbudowie instalacji wodociągowej przeciwpożarowej, a także przy nadbudowie, rozbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania obiektu,
3. § 8 pkt 1 rozporządzenia z 2002 r. w zw. z § 19 ust. 2 pkt. b rozporządzenia z 2010 r. przez niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy budynek skarżącego, jako zaliczany do kategorii niskich (ma 8,27 m wysokości) oraz jako nieprzekraczający 1000 m2, nie musi być wyposażony w hydranty,
4. § 209 ust. 2 pkt. od 1 do 5 rozporządzenia z 2010 r. w zw. § 212 ust. 8 oraz § 213 pkt 2a tego rozporządzenia, poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że możliwym jest zakwalifikowanie budynku skarżącego do jednej strefy pożarowej ZL V, jak uczynił to organ, a następnie powielił w swoich ustaleniach WSA, podczas gdy niemożliwym jest zakwalifikowanie obu tych stref (m.in. pieczarkarni na parterze z pokojami na piętrze) do jednej strefy pożarowej, nadto w sytuacji gdy w oparciu o ww. przepisy wymagania dotyczące klasy odporności pożarowej budynków określone w § 212 nie dotyczą budynków o kubaturze brutto do i 500 m3 przeznaczonych do celów turystyki i wypoczynku, czyli budynku skarżącego,
5. § 207 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r. przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że budynek skarżącego stwarza zagrożenie dla życia innych ludzi, podczas gdy brak jest przesłanek do takich twierdzeń, a zastosowanie tej normy wymaga szczegółowego uzasadnienia, dlaczego zagrożenie takie istnieje,

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

1. art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niewskazanie w treści uzasadnienia wyroku Sądu I instancji podstawy prawnej oraz jej wyjaśnienia, a także odpowiedzi na zarzuty skarżącego znajdujące się w skardze, w zakresie nałożenia na skarżącego obowiązków wynikających z decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2015 r. w pkt. 2 i 3 decyzji (zaopatrzenie w hydranty wewnętrzne z wężem półsztywnym o nominalnej średnicy węża 25 mm, a także zapewnienia przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru), a ponadto wyjaśnienia, pomimo wskazania podstawy z § 207 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r. dlaczego WSA doszedł do przekonania, że przedmiotowy budynek uznany został za stwarzający zagrożenie życiu ludzi, co w efekcie powoduje niemożność kontroli instancyjnej zapadłego orzeczenia,
2. dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i przyjęcie, że cały budynek powoda może zostać zakwalifikowany do kategorii ZL V, podczas gdy jak wskazano w zarzutach dotyczących naruszenia prawa materialnego, działanie takie jest możliwe, a co z kolei podniosło kubaturę budynku ponad 1500 m3, w efekcie czego do budynku skarżącego niemożliwym jest zastosowanie wyłączenia z § 213 pkt 2a rozporządzenia z 2002 r.,
3. art. 193 p.p.s.a w zw. z art. 28 k.p.a i 107 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przez organ I instancji, a także wydanie wyroku przez Sąd I instancji, wobec nieprawidłowo oznaczonej strony, a mianowicie z pominięciem współwłaściciela przedmiotowej nieruchomości T. Z., podczas gdy organ wydając decyzję obowiązany jest w sposób prawidłowo oznaczyć strony postępowania, czemu nie sprostał, a błąd ten występuje również w wyroku WSA.

W związku z powyższym, na podstawie przepisu art. 185 § 1 p.p.s.a., 189 p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 1 p.p.s.a., skarżący wniósł o:

1. dopuszczenie dowodu z dokumentu (na podst. art. 106 § 3 p.p.s.a.) - pisma Burmistrza Olsztynka na okoliczność istnienia alternatywnych tańszych rozwiązań w zakresie punktu poboru wody, nieuwzglednionych w toku sprawy przez organ,
2. uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji,
3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Pismem z 5 lipca 2016 r. skarżący kasacyjnie w uzupełnieniu skargi kasacyjnej wskazał, że pominięcie współwłaściciela będącej przedmiotem postępowania nieruchomości stanowiło naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. Z kolei przywołane w zarzucie I d skargi kasacyjnej zarzuty dotyczą rozporządzenia z 2002 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna okazała się uzasadniona.

Rozpoznając sprawę w postępowaniu kasacyjnym Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. ograniczony jest do sformułowanych w złożonym środku odwoławczym podstaw, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie podstawy nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., które wszakże w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły.

W art. 174 p.p.s.a. ustawodawca wskazał na dwojakiego rodzaju podstawy kasacyjne, a mianowicie naruszenie przepisów prawa materialnego oraz regulacji prawa procesowego. W skardze kasacyjnej z 21 marca 2016 r. podstawy zaskarżenia skonstruowane zostały w oparciu o oba rodzaje podstaw.

Formułując zarzuty naruszenia przepisów postępowania skarżący kasacyjnie zarzucił sądowi I instancji dokonanie niepełnych, a przez to błędnych ustaleń faktycznych w sprawie, niewskazanie w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku podstawy prawnej oraz jej wyjaśnienia, a także pominięcie w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, a następnie sądowym współwłaścicielki nieruchomości położonej w miejscowości [...], gmina O. Sformułowane w ten sposób zarzuty częściowo zasługiwały na uwzględnienie.

Stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego powinno m.in. zawierać przytoczenie zarzutów sformułowanych w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W orzecznictwie sądowym przyjęto, że sąd I instancji nie musi odnosić się do wszystkich podniesionych przez stronę zarzutów i przytoczonej argumentacji, jeżeli nie mają one istotnego znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji (wyrok NSA z 14 kwietnia2010 r., I OSK 850/09, lex nr 595575). Nie oznacza to jednak, że zarzuty skargi mogą zostać w zupełności pominięte przez sąd a quo zwłaszcza wtedy, gdy zostały one sformułowane w sposób precyzyjny i pogłębiony. Z taką sytuacją w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Strona skarżąca w złożonej skardze przedstawiła szczegółowy wywód na temat parametrów spornego budynku, w tym jego wielkości w m2, wysokości piętra oraz kubatury. W skardze wskazane zostały ponadto zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Sąd I instancji dostrzegając w tym względzie, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji "wprost nie omawia zarzutów odwołania dotyczących trafności pomiarów" bez podjęcia wysiłku polegającego na wyjaśnieniu zasygnalizowanych w skardze nieścisłości przyjął, że kubatura budynku należącego do strony skarżącej jest większa od 1000 m3. Sąd nie odniósł się do kluczowego dla niniejszej sprawy ustalenia poczynionego przez organy obu instancji, a mianowicie dopuszczającego zaliczenie do jednej strefy pożarowej budynku gospodarczego z pokojami gościnnymi na I piętrze, konsekwentnie negowanego przez stronę skarżącą kasacyjnie. Tak samo w świetle formułowanych konsekwentnie zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego za niewystarczające uznać należało poprzestanie przez sąd I instancji na stwierdzeniu, że nałożone obowiązki znajdują pełne uzasadnienie w zastosowanych przepisach prawa materialnego.

Z przedstawionych względów za zasadne uznać należało sformułowane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzenie, że treść pisemnych motywów wyroku sądu I instancji w większości nie odpowiada na postawione w skardze zarzuty, które zostały przemilczane, a podstawa prawna rozstrzygnięcia nie została należycie omówiona. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., którego dopuścił się sąd I instancji uniemożliwiło Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie pełnej kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku, gdyż na chwilę obecną sądowi ad quem nie są znane wszystkie powody, które legły u podstaw wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z tego powodu także niecelowym było dopuszczenie przez Naczelny Sąd Administracyjny zawnioskowanego w skardze kasacyjnej dowodu z dokumentu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nieodniesienie się przez sąd I instancji do formułowanych przez stronę skarżącą zarzutów przedwczesnym czyniło stwierdzenie co do podzielenia ustaleń faktycznych poczynionych przez organy obu instancji. Skoro znaczna część zarzutów odnosi się wprost do ich prawidłowości, ocena zebranego materiału dowodowego w sprawie powinna zostać poprzedzona refleksją na temat formułowanych konsekwentnie w tym zakresie zarzutów.

Z kolei w odniesieniu do zarzutu naruszenia przez sąd I instancji art. 193 p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. i art. 107 § 1 k.p.a., Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd, zgodnie z którym uchybienie polegające na niezapewnieniu wszystkim stronom prawa do udziału w postępowaniu administracyjnym może zostać w skuteczny sposób podniesione przez podmiot, który został pominięty przez organ w prowadzonym postępowaniu (wyrok NSA z 21 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1628/08, OSP 2011/2/23 z aprobującą glosą J. Borkowskiego). W niniejszej sprawie zarzut ten podniesiony został przez skarżącego kasacyjnie, który brał udział w zakończonym postępowaniu administracyjnym, a nie przez Jego żonę. Trafności tego zarzutu należy wszakże upatrywać w argumencie przywołanym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, gdzie wskazano, że krzywdzącym dla skarżącego kasacyjnie było nałożenie tylko na Niego wszystkich obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Niewątpliwie sytuacja prawna skarżącego, chociażby z punktu widzenia administracyjnego postępowania egzekucyjnego oraz konsekwencji finansowych wynikających z realizacji nałożonych nań obowiązków, byłaby inna gdyby do ich wykonania zobowiązani zostali wszyscy właściciele nieruchomości.

Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę, sąd I instancji ustosunkowując się w sposób zupełny do wszystkich podniesionych przez skarżącego kasacyjnie zarzutów powinien także poddać kontroli sądowej zagadnienie kręgu podmiotów mających interes prawny do udziału w postępowaniu przed organem administracji.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 §1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie.

W pkt 2 wyroku Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. zasądził od Warmińsko-Mazurskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Olsztynie na rzecz skarżącego kwotę 297 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.