Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 stycznia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1238/18, oddalił skargę E. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2018 r., którym odmówiono skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2016 r. o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Wskazany wyrok zapadł w następujących istotnych okolicznościach faktycznych sprawy.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] lipca 2016 r., powołując się na art. 134 i art. 144 k.p.a., stwierdził uchybienie przez skarżącą terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2016 r. o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego, przyjmując, że termin do wniesienia zażalenia upłynął 6 lipca 2016 r., a skarżąca zażalenie z 6 lipca 2016 r. nadała na poczcie 7 lipca 2016 r.
We wniosku o przywrócenie terminu skarżąca twierdziła, że zażalenie napisane 6 lipca 2016 r. nadała na poczcie następnego dnia, gdyż z uwagi na stan zdrowia nie była w stanie wysłać go w terminie. Podniosła, że jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do samodzielnej egzystencji oraz że w czerwcu 2016 r. jej stan zdrowia uległ pogorszeniu. Wskazała, że poczta znajduje się 4 kilometry od jej domu, że nikt nie mógł jej pomóc w wysłaniu zażalenia i dopiero pomógł jej listonosz, który przyszedł do niej 7 lipca 2016 r. Do wniosku dołączyła kopię opinii sądowo – lekarskiej z 2 lipca 2016 r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r., powołując się na art. 58 § 1 i art. 59 § 2 k.p.a., odmówił przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia zażalenia, przyjmując, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 58 § 2 k.p.a.
Skarżąca od postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2016 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 9 sierpnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2337/16, uchylił zaskarżone postanowienie przyjmując, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie. W związku z tym WSA w Warszawie wskazał, że organ administracji powinien ponownie rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu.
Po ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącej o przywrócenie terminu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie z [...] marca 2018 r., którym odmówiono skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2016 r. o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. W ocenie organu administracji skarżąca nie wykazała, aby uchybiła terminowi bez swojej winy. Stwierdził, że z opinii sądowo – lekarskiej z 2 lipca 2016 r. wynika, że ze względu na prowadzoną diagnostykę onkologiczną nie mogła brać udziału w postępowaniu karnym i stawiać się przez sześć miesięcy na wezwanie sądu. Z opinii tej nie wynika jednakże, zdaniem organu administracji, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2016 r. bez swojej winy.
W skardze skarżąca twierdziła, że uchybiła terminowi bez swojej winy i na dowód tego dołączyła kopię opinii sądowo – lekarskiej z 2 lipca 2016 r.
Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Wskazał, że skarżąca nie zachowała należytej staranności, gdyż będąc świadoma tego, kiedy upływa termin do wniesienia zażalenia, sporządziła zażalenie w ostatnim dniu terminu i nie zadbała, aby tego samego dnia nadać je na poczcie. Ponadto, jak stwierdził, skarżąca nie wykazała, aby przez cały czas biegu terminu do wniesienia zażalenia istniała przeszkoda w jego sporządzeniu i nadaniu na poczcie. Nie wskazała bowiem na żadną nagłą sytuację, która by powodowała, że 6 lipca 2016 r. nie było możliwe nadanie zażalenia na poczcie.
W ocenie Sądu pierwszej instancji korzystanie z porady lekarskiej i wykonywanie badań medycznych nie stanowi przeszkody, której nie można przezwyciężyć. Tak samo każda choroba nie jest równoznaczna z niemożnością dokonania czynności procesowej przez stronę postępowania lub przez inną osobę na zlecenie strony postępowania.
W skardze kasacyjnej, zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mianowicie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 58 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a., polegające na uznaniu, że skarżąca nie zachowała terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2016 r. bez własnej winy.
Uzasadniając skargę kasacyjną skarżąca twierdziła, że organ administracji oraz Sąd pierwszej instancji zbagatelizowały jej chorobę, która uniemożliwiała jej samodzielne nadanie pisma procesowego. Twierdząc tak odwołano się do opinii sądowo – lekarskiej z 2 lipca 2016 r.
We wnioskach skargi kasacyjnej zażądano uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu oraz zrzeczono się rozprawy.
Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa). Rozpoznając zatem w tak określonych granicach sprawę NSA uznał, że skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej z opinii sądowo – lekarskiej z 2 lipca 2016 r. nie wynika, aby skarżąca był tak chora, żeby nie była w stanie w terminie wnieść zażalenie na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2016 r. o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Co prawda we wskazanej opinii sądowo – lekarskiej podaje się, że skarżąca z uwagi na stwierdzone u niej schorzenia oraz prowadzoną diagnostykę nie może brać udziału w toczącym się wobec niej postępowaniu karnym przez sześć miesięcy, jednakże nie świadczy to o takim stanie zdrowia skarżącej, który uniemożliwiałby jej w terminie wniesienia zażalenia. Udział w postępowaniu karnym osoby, której to postępowanie dotyczy, wiąże się z innymi obciążeniami i trudnościami niż wykonanie czynności procesowej, jaką jest sporządzenie i nadanie w terminie zażalenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zatem, określone choroby i konieczne badania mogą uzasadniać zwolnienie przez pewien czas z udziału w postępowaniu karnym, ale nie muszą być podstawą uznania, że nie było możliwe sporządzenie i nadanie w terminie zażalenia na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zauważyć należy, że z niekwestionowanych okoliczności sprawy wynika, iż skarżąca była w stanie sporządzić zażalenie i zorganizować nadanie go na poczcie, tyle że wykonała to z opóźnieniem.
Uwzględniając powyższe NSA uznał, że Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że organ administracji nie naruszył prawa odmawiając skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Skarżąca nie wykazała bowiem, aby uchybiła terminowi do wniesienia tego zażalenia bez własnej winy. W związku z tym podstawy kasacyjne sprowadzające się do kwestionowania takiego stanowiska Sądu pierwszej instancji nie są zasadne.
Mając to na uwadze NSA na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.
Odnosząc się do żądania przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącej ustanowionemu w ramach prawa pomocy wskazać należy, że z art. 254 § 1 p.p.s.a. wynika, że właściwy do przyznania tego wynagrodzenia jest Sąd pierwszej instancji.
Wobec tego, że skarżąca w skardze kasacyjnej zrzekła się rozprawy, a organ administracji w terminie czternastu dni od dnia doręczenia mu odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, NSA – na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. – skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.