Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 18 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Po 695/16 uwzględnił skargę K. G. (dalej skarżący) i uchylił postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2016r. [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Jak stwierdził Sąd I instancji zaskarżone postanowienie zostało wydane z istotnym naruszeniem art. 134 i art. 129 § 2 w zw. z art. 43, art. 6 oraz art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23, dalej Kpa), mającym wpływ na wynik sprawy, ponieważ decyzja organu I instancji została doręczona córce skarżącego, która nie zamieszkując wraz z nim, nie była domownikiem w rozumieniu art. 43 Kpa.
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie następujących przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:
- a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst ustawy - Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej Ppsa) w zw. art. 134 Kpa poprzez bezpodstawny zarzut jego niewłaściwego zastosowania w sprawie;
- b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 129 § 2 Kpa poprzez zakwestionowanie przez Sąd I instancji, że termin o jakim mowa w tym przepisie należało liczyć od 13 czerwca 2016 r., tj. od dnia doręczenia decyzji z 6 czerwca 2016 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. dorosłemu domownikowi – córce skarżącego;
- c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 43 Kpa poprzez zakwestionowanie przez Sąd I instancji, że w dniu 13 czerwca 2016 r. doszło do zastępczego doręczenia ww. decyzji z 6 czerwca 2016 r. dorosłemu domownikowi – córce skarżącego, pod jego nieobecność.
W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skarg oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, skarżący zastępowany przez pełnomocnika z urzędu wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Przy tym zgodnie z art. 193 zdanie drugie Ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez sąd pierwszej instancji.
W przedmiotowej sprawie kluczowe znaczenie ma trzeci z zarzutów dotyczący naruszenia art. 43 Kpa, bowiem od przyjęcia czy doszło do doręczenia decyzji w trybie tego przepisu, zależy wprost ocena zastosowania w przedmiotowej sprawie tak art. 134 jak i 129 § 2 Kpa.
W myśl art. 43 Kpa, w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. W rozpoznawanej sprawie wątpliwości budzi fakt, czy osoba, która odebrała przesyłkę była domownikiem w rozumieniu tego przepisu.
W postanowieniu z 13 listopada 1996 r., sygn. akt III RN 27/96, Sąd Najwyższy przyjął, iż "status "domowników" adresata pisma (art. 43 Kpa) mają zamieszkujący z nim w jednym mieszkaniu lub domu jego dorośli krewni i powinowaci, niezależnie od tego, czy równocześnie prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe. Natomiast w przedmiotowej sprawie decyzję odebrała jego córka, która nie zamieszkuje z nim stale, a skarżącego jedynie odwiedza. Zresztą okoliczność ta wynika również z przedstawionego przez skarżącego oświadczenia dla potrzeb uzyskania prawa pomocy, nie jest wskazana jako członek gospodarstwa domowego. Okazjonalne przebywanie córki w mieszkaniu skarżącego nie czyni jej domownikiem.
Tym samym w przedmiotowej sprawie Sąd I instancji nie naruszył art. 43 Kpa, wskazując że doręczenie decyzji córce skarżącego nie będącej domownikiem nie odpowiada wymogom tej normy prawnej.
Nieprawidłowość doręczenia w trybie art. 43 Kpa, oznacza w okolicznościach niniejszej sprawy, że od 13 czerwca 2016 r. nie zaczął biec 14 dniowy termin do wniesienia odwołania, a więc wniesienie odwołania przez skarżącego w dniu 28 czerwca 2016r. należy uznać za wniesione z zachowaniem terminu zakreślonego w art. 129 § 2 Kpa.
Nie ma zatem racji Sąd I instancji, wskazując że konieczne jest w przedmiotowej sprawie przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia.
W świetle powyższego uznać należy, że Sąd I instancji nie naruszył art. 174 pkt 2, oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 129 § 2 Kpa i w zw. art. 134 Kpa.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 Ppsa, skargę kasacyjną oddalił. Na podstawie art. 207 § 2 Ppsa odstąpiono do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego od organu, ponieważ pełnomocnik z urzędu ma prawa do uzyskania z budżetu Skarbu Państwa wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Wobec tego, że skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, na podstawie art. 182 § 2 Ppsa, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.