Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 marca 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 1351/04 oddalił skargę K. i I. małż. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2004 r. nr [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m. R. nr [...] z dnia 14 stycznia 1997 r. udzielającej inwestorowi: R. S.A. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania węzła cieplnego na kotłownię olejową oraz zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę kotłowni olejowej w pomieszczeniach węzła cieplnego budynku hali nr 1 na działce położonej w R. o numerze ew. [...] przy ul. W. Jak wynika z przedstawionych akt sprawy, wcześniej w latach 2001–2003 Wojewoda Mazowiecki trzykrotnie odmawiał wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji bądź odmawiał stwierdzenia jej nieważności, jednak wszystkie te decyzje zostały uchylone przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. Wojewoda Mazowiecki po raz kolejny odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m. R. z dnia 14 stycznia 1997 r., nie znajdując podstaw prawnych do stwierdzenia jej nieważności. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, kotłownia olejowa zrealizowana na podstawie kwestionowanej decyzji, wykonana została w istniejącym od wielu lat budynku hali, w której istniały pomieszczenia węzła cieplnego, które adaptowano. Wnioski skarżących dotyczące zaś tego obiektu, są przedstawiane jakoby dotyczyły nowego niezależnego obiektu, który został usytuowany w odległości niezgodnej z przepisami od granic nieruchomości skarżących. Tymczasem kotłownia olejowa nie jest oddzielnym budynkiem, lecz w drodze modernizacji została umieszczona w budynku istniejącym od wielu lat. Skarżącym, którzy nabyli prawo do nieruchomości (działka nr ew. 45/3) w 2001 r., znany był stan faktyczny istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich, a także to, jakiego rodzaju są to obiekty.
Ponadto, po dacie wydania decyzji z dnia 14 stycznia 1997 r., nastąpiła zmiana granic własności nieruchomości należących do inwestora, co nie może mieć wpływu na obecną ocenę prawidłowości lokalizacji istniejących obiektów na działkach. Istotą prowadzonego postępowania, nie jest prawidłowość lokalizacji obiektów w stosunku do nowych granic, a prawidłowość wydanej decyzji w świetle prawa obowiązującego w dacie jej wydania. Skarżący obecnie są stroną tego postępowania, lecz nie mieli tego uprawnienia w dacie wydania decyzji z dnia 14 stycznia 1997 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podnoszą między innymi, iż sporna kotłownia olejowa została zlokalizowana zaledwie w odległości 2,5 m od granicy ich działki nr ew. 19/17 obecnie nr ew. 45/3, czym dopuszczono się obrazy art. 5 Prawa budowlanego oraz § 232 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 12 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, analizując dotychczasowy przebieg postępowania w tej sprawie, doszedł do wniosku, iż w przedmiotowej sprawie, nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności decyzji, obligujących organ do usunięcia wadliwej decyzji z obrotu prawnego.
K. i I. małż. L. na powyższą decyzję złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, kwestionując podobnie jak wcześniej w odwołaniu, lokalizację kotłowni olejowej w odległości 2,5 m od granicy działki skarżących. Ponadto skarżący uważają, że niektóre dokumenty związane z decyzją z dnia 14 stycznia 1997 r. zostały sfałszowane a następnie usunięte z akt sprawy o czym zawiadomili Prokuraturę Rejonową pismem z dnia 29 czerwca 2004 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę wyrokiem z dnia 16 marca 2005 r., uznał ją za bezzasadną, bowiem zarzut sfałszowania dokumentów wyczerpuje przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1, a nie jak tego chcą skarżący z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Inne zarzuty dotyczące naruszenia: § 272 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, § 8 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie używanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części, czy też naruszenia rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 3 listopada 1992 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, Sąd uznał również za nieuzasadnione.
Kwestionowana decyzja z dnia 14 stycznia 1997 r. zezwalała na urządzenie spornej kotłowni olejowej w budynku istniejącym od lat, na parterze gdzie wcześniej znajdowały się pomieszczenia węzła cieplnego. Inwestor spełnił wszystkie wymogi, jakie powinien zgodnie z przepisami spełniać wniosek o zmianę sposobu użytkowania. Pomieszczenia kotłowni, w rozumieniu przepisów obowiązujących w dacie wydania powyższej decyzji, nie są pomieszczeniami zagrożonymi wybuchem.
W ocenie Sądu, decyzja Prezydenta m. R. z dnia 14 stycznia 1997 r., nie jest dotknięta żadną z kwalifikowanych wad z art. 156 § 1 kpa w tym również wadą rażącego naruszenia prawa.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku z dnia 16 marca 2005 r. K. i I. małż. L. zarzucili naruszenie przepisów:
- – art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powołanej dalej jako ppsa, przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, mimo że zachodziły przesłanki do jej uchylenia, gdyż decyzja organu pierwszej instancji i decyzja Prezydenta m. R. z dnia 14 stycznia 1997 r. zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa,
- – art. 134 § 1 ppsa z powodu nierozpoznania sprawy w zakresie stwierdzenia podstaw do wznowienia postępowania.
W związku z powyższymi zarzutami, pełnomocnik skarżących w skardze kasacyjnej wnosi o:
- – uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji,
- – zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych.
Pismem z dnia 1 lipca 2006 r. skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wnieśli o dopuszczenie uzupełniających dowodów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Ponieważ nie zachodzą przesłanki określone w § 2 art. 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że zarzut dotyczący ewentualnego sfałszowania dokumentów związanych z decyzją z dnia 14 stycznia 1997 r., czy też usunięcia z akt sprawy niektórych dokumentów, może spełniać przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa, nie zaś do stwierdzenia nieważności decyzji. Tym samym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 ppsa jest nietrafny.
O tym jednak, czy takie okoliczności rzeczywiście mają miejsce, nie może zadecydować sąd administracyjny bez wcześniejszego przeprowadzenia postępowania administracyjnego, a w szczególności jeśli chodzi o przesłanki z pkt 1 lub 2 ww. przepisu, gdy nie zachodzą przesłanki § 2 lub § 3 art. 145 kpa. Niespornym jest na tle istniejącego orzecznictwa, że przesłanki wznowienia postępowania, nie mogą być tożsame z przesłankami stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Jak na razie zarzuty oparte na przesłankach z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa, wynikają wyłącznie z pism skarżących, nie mógł więc Sąd pierwszej instancji oprzeć swego orzeczenia na art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ ppsa.
Należy również podzielić pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, iż przeprowadzone postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta m. R. z dnia 14 stycznia 1997 r., nie daje podstaw do stwierdzenia nieważności tej decyzji z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego, a w szczególności przepisów Prawa budowlanego, wskazanych przez skarżących w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji, w skardze, jak i innych pismach.
Jakkolwiek w chwili obecnej skarżącym z racji nabycia w 2001 r. nieruchomości o nr ew. 45/3, przysługuje w tym postępowaniu przymiot strony, to nie można zapominać, że w dacie wydania kwestionowanej decyzji (14 stycznia 1997 r.) kto inny był właścicielem tej nieruchomości podobnie, jak i innych sąsiednich nieruchomości. Poza tym w międzyczasie, uległy również zmianom granice poszczególnych działek na tym terenie. Inaczej przedstawiał się stan faktyczny i prawny w dacie budowy budynku, w którym została później umieszczona kotłownia olejowa, a inaczej to wyglądało w dacie wydania kwestionowanej decyzji.
Skarżący zaś próbują na wszelkie możliwe sposoby, usunąć z obrotu prawnego decyzję z dnia 14 stycznia 1997 r., opierając swoje roszczenia na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego (w brzmieniu aktualnie obowiązującym). Jest to nieporozumienie, gdyż o ochronie interesów skarżących jako osób trzecich, w tym przypadku można mówić co najwyżej od daty nabycia nieruchomości (2001 r.).
Tymczasem w postępowaniu nieważnościowym, należy wyjaśnić okoliczności sprawy w oparciu o stan faktyczny i prawny z dnia wydania zaskarżonej decyzji. Inaczej więc w dacie budowy budynku, w którym jest teraz kotłownia olejowa, jak i w dacie wydania kwestionowanej decyzji kształtowały się stosunki własnościowe, inaczej przebiegały granice poszczególnych działek, co kształtowało odpowiednio, odmiennie niż obecnie, zakres ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Nie można więc teraz, żądać kontroli decyzji z 1997 r., przyjmując jako odniesienie, stan prawny i stan faktycznych mający miejsce obecnie, gdyż tą metodą można by doprowadzić do wyburzenia wszystkich obiektów istniejących od lat, a obecnie znajdujących się w obszarze oddziaływania, na którym położona jest nieruchomość skarżących. Takie rozumienie ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich jest sprzeczne z ratio legis tego przepisu.
Fakt nabycia przez skarżących w 2001 r. nieruchomości, nie upoważnia ich do żądania, aby inni właściciele sąsiednich nieruchomości, dostosowali rodzaj prowadzonej działalności do potrzeb i wymagań skarżących, którzy w momencie nabywania nieruchomości musieli być zorientowani co do jej walorów, jak i istniejących od lat uwarunkowań zewnętrznych. Wówczas należało rozważyć, czy nabywana nieruchomość w tych granicach i przy istniejącym stanie zagospodarowania działek sąsiednich (bez zmiany tego), nadaje się do wykorzystania pod określony rodzaj działalności.
Żądanie ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, nie może naruszać interesów prawnych właścicieli, użytkowników wieczystych sąsiednich nieruchomości.
Skierowany do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o dopuszczenie uzupełniających dowodów, nie mógł być uwzględniony, gdyż sąd ten z racji swego charakteru, nie przeprowadza postępowania dowodowego.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa orzekł, jak w sentencji.