Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 161/08 po rozpoznaniu skargi D. S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Mińsku Mazowieckim z dnia [...] sierpnia 2005 r. o nakazie rozbiórki samowolnie dobudowanej części budynku produkcyjnego ubojni zwierząt - uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku podano, że w sprawie administracyjnej przyjęto, iż ma zastosowanie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2018 ze zm., bowiem inwestor nie dopełnił w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych postanowieniem organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] mających na celu doprowadzenie przedmiotowej dobudowanej części budynku do stanu zgodnego z prawem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący podniósł, iż zakreślony mu termin do wykonania wskazanych obowiązków mających służyć legalizacji był z góry nierealny. Pismem z dnia 21 czerwca 2005 r. wystąpił o przedłużenie terminu, co jednak nie zostało uwzględnione, zaś działanie organu wynikało z zamiaru doprowadzenia do przerwania produkcji i zamknięcia zakładu. Oświadczył, iż obecnie posiada komplet niezbędnej dokumentacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest zasadna, jednakże z innych przyczyn od wskazanych przez skarżącego.
Sąd zauważył, że organ nadzoru budowlanego w pierwszym rzędzie doszedł do przekonania co do możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, czego wynikiem było wydanie postanowienia wzywającego stronę do przedłożenia określonej dokumentacji, zaś następnie skonstatował, że nie jest możliwa legalizacja, gdyż dla danego terenu nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a inwestor nie posiada ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy. Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt P 37/2006 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 48 ust. 2 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2006 r. Nr 127, poz. 880/ w części wyrażenia "w dniu wszczęcia postępowania" są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Wyrok ten stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego /art. 145 a kpa/, co powoduje uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ppsa.
W związku z tym organ nadzoru budowlanego powinien ponownie rozważyć możliwość zastosowania art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, a dopiero w przypadku braku możliwości legalizacji, wydać decyzję o nakazie rozbiórki.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł S. L. reprezentowany przez adwokata, zarzucając:
1/ naruszenie prawa materialnego - art. 48 ust. 2 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż na skutek cytowanego przez Sąd wyroku Trybunału Konstytucyjnego organ nadzoru budowlanego powinien ponownie rozważyć możliwość zastosowania art. 48 ust. 2, 2/ naruszenie przepisów procesowych - art. 145 (1 pkt 1 lit. b ppsa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreśla się, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie objęło całości danej regulacji, lecz jedynie jej fragment, to jest wyrażenie "w dniu jej wszczęcia" odnoszące się do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. organ pierwszej instancji nałożył na inwestora m. in. obowiązek przedłożenia w terminie trzech miesięcy ostatecznej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, zaś niewykonanie obowiązków /a więc nie tylko tego, który dotyczył przedmiotowej decyzji/ skutkowało wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki.
Ponadto w czasie pomiędzy wydaniem powyższego postanowienia a wydaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 2005 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego z dnia 20 czerwca 2005 r. Nr 145 została opublikowana uchwała Nr XXV/193/05 Rady Gminy Dobre z dnia 26 kwietnia 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Dobre dotyczącego części wsi Świdrów, obejmującego m.in. działkę nr [...], na której inwestor dopuścił się samowoli budowlanej. Zatem w chwili orzekania o rozbiórce obowiązywał już miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który w ocenie skarżącego nie dopuszcza na danym terenie przedmiotowej inwestycji.
Wobec tego wyrok Trybunału Konstytucyjnego w niniejszej sprawie nie miał znaczenia, czego nie wziął pod uwagę Sąd pierwszej instancji wydając zaskarżony wyrok. Ponadto istotne jest w sprawie, że stosownie do art. 65 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm./ uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego po wydaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia tej decyzji, jeżeli ustalenia planu są odmienne od tych, które zostały w niej określone. Wzmacnia to jeszcze pogląd, że skutki ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie odnosiły się do niniejszej sprawy.
Odpowiedź na skargę wniósł D. S. reprezentowany przez adwokata wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej jako bezzasadnej oraz o zasądzenie kosztów według norm przypisanych podkreślając, że skarżący nie jest władny do dokonania oceny, że przedmiotowa inwestycja odpowiada warunkom planu miejscowego i nie można jej legalizować. Nie podaje przy tym żadnych argumentów merytorycznych dla poparcia swojego stanowiska. W sprawie administracyjnej nie badano zgodności z planem, ograniczono się tylko w zgodzie z obowiązującą, a następnie zakwestionowaną przez Trybunał Konstytucyjny, regulacją, do kwestii istnienia decyzji o warunkach zabudowy ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania. Skoro w dniu wszczęcia postępowania nie było jeszcze uchwały Rady Gminy Dobre w sprawie planu zagospodarowania przestrzennego, nie była ona uwzględniana przy wydawaniu decyzji przez organ administracji.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Z akt sprawy niniejszej wynika jednoznacznie, iż inwestor został zobowiązany przez organ nadzoru budowlanego do przedłożenia stosownych dokumentów koniecznych do zalegalizowania samowoli budowlanej, której się dopuścił, przy czym w dacie wydania postanowienia nakładającego ten obowiązek dla danego terenu nie było jeszcze obowiązującego planu miejscowego. Wniosek inwestora o przedłużenie udzielonego mu terminu do spełnienia nałożonego obowiązku nie został rozpoznany, lecz orzeczono o nakazie rozbiórki, który to nakaz utrzymał w mocy organ odwoławczy. W takim stanie faktycznym sprawy oraz ze względu na to, iż obowiązek nałożony na inwestora przedłożenia wskazanej dokumentacji, w tym ostatecznej w dacie wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy /w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego/, rację ma Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazując w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego usuwający uregulowanie prawne wymagające posiadanie przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy ostatecznej w dacie wszczęcia postępowania stanowi przesłankę wznowieniową, obligującą Sąd pierwszej instancji do uchylenia decyzji organów obu instancji z mocy art. 145 (1 pkt 1 lit. b ppsa.
Oczywiście ponownie rozpoznając sprawę organ administracji będzie brał już pod uwagę nowy stan prawny, a więc okoliczność, czy dla danego terenu istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 ppsa.