Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 20 grudnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 496/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi L. L. (dalej "Skarżący") na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 20 grudnia 2016 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w punkcie I uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i w punkcie II zasądził od GINB na rzecz Skarżącego kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z 25 września 2015 r. Prezydent Miasta Kielce zatwierdził projekt budowlany i udzielił T. G. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z wewnętrzną instalacją gazową i wentylacji mechanicznej oraz zjazdu z ul. D. na terenie działek o nr ew. [..] przy ul. D. w Kielcach.
Wymieniona decyzja Prezydenta została następnie utrzymana w mocy decyzją Wojewody Świętokrzyskiego z 8 grudnia 2015 r., wydaną po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez W. A..
Następnie Skarżący oraz M. O. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego wymienioną decyzją Wojewody Świętokrzyskiego. Jako podstawę wznowienia wskazano art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Dalej decyzją z 14 kwietnia 2016 r. Wojewoda odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia 8 grudnia 2015 r., czego domagali się Skarżący i M. O..
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego prze Skarżącego, wymienioną na wstępie decyzją z 20 grudnia 2016 r. GINB utrzymał w mocy decyzję Wojewody. W ślad za organem I instancji GINB wskazał, że wymienione osoby nie były uprawnione do wniesienia wniosków o wznowienie postępowania. Obszar oddziaływania obiektu wskazanego w decyzji Prezydenta Miasta Kielce nie powoduje bowiem ograniczeń w zagospodarowaniu ich działek (do Skarżącego należy działka nr [..] zaś do M. O. działka nr [..]).
Skargę na decyzję GINB wniósł Skarżący. Po rozpoznaniu skargi WSA w Warszawie uznał, że jest ona zasadna i kontrolowanym w niniejszym postępowaniu wyrokiem uchylił decyzję GINB oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd wskazał, że organy błędnie w przypadku Skarżącego i przedwcześnie w przypadku M.O. odmówiły interesu prawnego w sprawie. Sąd wskazał, że w aktach sprawy znajduje się analiza zacieniania, z której wynika, że projektowany budynek będzie rzucał cień na budynek znajdujący się na działce Skarżącego. Stąd też projektowana inwestycja może potencjalnie wpływać na sposób zagospodarowania nieruchomości Skarżącego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł T.G., zaskarżając go w całości i zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a."):
- I. naruszenie przepisów prawa materialnego to jest:
- a. art. 28 ust. 2 z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm., dalej Pr. bud.) w zw. z art. 3 pkt 20 Pr. bud. poprzez błędne przyjęcie, że Skarżący posiada interes prawny i jest stroną postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. D. w Kielcach, podczas gdy prowadzona inwestycja nie powoduje szkodliwego oddziaływania na nieruchomość Skarżącego i nie znajduje się ona w obszarze oddziaływania obiektu,
- b. art. 3 pkt 20 Pr. bud. poprzez błędne ustalenie obszaru oddziaływania planowanej inwestycji na działkę nr [..] stanowiącej współwłasność Skarżącego, podczas gdy inwestycja realizowana na działce nr 48 nie ogranicza w żaden sposób zagospodarowania działki nr [..] należącej do Skarżącego;
- II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
- a. art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. poprze uznanie, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, a w konsekwencji powyższego uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W oparciu o powyższe zarzuty T.G. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. T. G. wniósł ponadto o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r., a zatem do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 P.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się zaistnienia enumeratywnie wymienionych w § 2 tego przepisu przesłanek nieważności, zatem przedmiotową skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w jej treści zarzutami.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
W szczególności nie okazały się zasadne zarzuty naruszenia art. 28 ust. 2 Pr. bud. oraz art. 3 pkt 20 tej samej ustawy.
Zgodnie z art. 28 ust. 2 Pr. bud. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu został zdefiniowany przez prawodawcę w art. 3 pkt 20 Pr. bud., zgodnie z którym należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.
Z treści powyższej regulacji wynika, iż prawodawca odwołuje się do wprowadzenia ograniczeń w zagospodarowaniu, w tym zabudowie terenu w otoczeniu planowanego obiektu budowlanego, a nie do ograniczeń w dotychczasowym sposobie korzystania z nieruchomości sąsiednich, czy też do niemożności wykorzystywania ich w dotychczasowy sposób. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie nie jest nadto okolicznością istotną prawnie dla ustalenia kręgu stron postępowania czy planowana inwestycja spowoduje szkodliwe oddziaływanie na nieruchomość sąsiednią, a jedynie czy spowoduje takie oddziaływanie, które skutkować będzie ograniczeniami w potencjalnie możliwym zagospodarowaniu tej nieruchomości. Jak wskazuje się bowiem w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest uzależnianie przymiotu strony wyłącznie od negatywnego oddziaływania inwestycji na prawa osób trzecich czy też od naruszenia ich interesu prawnego (por. wyrok NSA z 14 stycznia 2020 r., sygn. II OSK 3491/18, dostępny w CBOSA).
Inaczej rzecz ujmując dla oceny przymiotu strony nie jest istotne, czy inwestycja będzie naruszała prawo lub interes prawny określonego podmiotu, lecz czy dana inwestycja w ogóle może oddziaływać na nieruchomości sąsiednie ograniczając potencjalnie możliwie sposoby ich zagospodarowania.
Dalej wskazać należy, iż przepisami odrębnymi o jakich mowa w art. 3 pkt 20 Pr. bud. są niewątpliwie regulacje rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie w jakim regulują one między innymi zagadnienia związane z minimalnym prawem wymaganym doświetleniem pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi światłem słonecznym.
W świetle przepisów tego rozporządzenia nie budzi wątpliwości, iż stanowiąca współwłasność L. L. działka nr [..] leży na terenie dla którego w związku realizacją planowanej inwestycji na działce nr [..] wprowadzone zostaną ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy.
Z analiz zacienienia stanowiących element projektu bowiem wynika, że nieruchomość L. L. będzie przez kilka godzin dziennie zacieniana przez planowany budynek.
Podkreślić trzeba, że okoliczność, że istniejący na działce nr [..] budynek nie będzie zacieniany ponad dopuszczalne normy nie oznacza, że jego właściciel tej działki nie ma przymiotu strony postępowania, bowiem ograniczenie w sposobie zagospodarowania tej nieruchomości polega na tym, że gdyby ktokolwiek chciał w przyszłości zmienić sposób jej zagospodarowania, w tym rozebrać budynek istniejący i postawić nowy obiekt, do czego jako właściciel gruntu co do zasady ma prawo, to przy projektowaniu nowego budynku albo rozbudowy budynku istniejącego, w szczególności w kierunku granicy działki od strony planowanej inwestycji na działce nr [..]), będzie musiał uwzględnić przy jego projektowaniu oddziaływanie obiektu inwestora i cień jaki ten budynek rzuca na jego działkę, celem zapewnienia prawem wymaganego doświetlenia pomieszczeń.
Ewentualna przyszła zmiana sposobu zagospodarowania, w tym zabudowy działki nr [..] poprzez wzniesienie na niej nowego obiektu, albo nadbudowę bądź rozbudowę obiektu istniejącego będzie nadto musiała uwzględniać istnienie budynku planowanego na działce nr [..], tak by nie doprowadzić do nadmiernego zacienienia pomieszczeń znajdujących się w tym budynku.
Powyższe oznacza, iż przepisami odrębnymi wprowadzającymi ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowie nieruchomości należącej do L.L. w związku z realizacją planowanego obiektu budowlanego na działce skarżącego kasacyjnie są chociażby regulacje § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, albowiem uwzględnienie wymogów wynikających z tych regulacji będzie po wzniesieniu budynku na działce nr [..] konieczne, w przypadku zmiany sposobu zagospodarowania, w tym zabudowy działki nr [..]. Analogicznie przy ewentualnej zmianie sposobu zagospodarowania działki nr [..] po realizacji obiektu budowlanego na działce nr [..], właściciel tej pierwszej będzie musiał uwzględniać chociażby prawem wymagane odległości miejsc postojowych
Co za tym idzie stwierdzić należy, iż skoro budynek mieszkalny wielorodzinny planowany na działce nr [..] wprowadza ograniczenia w potencjalnym, przyszłym zagospodarowaniu działki nr [..] (to jest w kształcie, położeniu na działce i gabarytach potencjalnie możliwej zabudowy), to właściciel tej ostatniej działki musi być uznany za stronę postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę tego budynku.
Odnosząc się zaś do argumentacji skargi kasacyjnej wskazać należy, iż to czy planowana inwestycja nie narusza wymogów zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń dla istniejącego obiektu na działce nr [.] nie jest elementem badania czy właściciel tej działki posiada status strony postępowania, ale tego czy inwestycja zaplanowana na działce nr [..] jest w ogóle dopuszczalna i nie narusza przepisów techniczno-budowlanych w sposób uniemożliwiający udzielenie zgody na jej realizację.
Ujmując rzecz nieco kolokwialnie podsumować powyższe wywody można stwierdzeniem, iż skoro w podlegającym zatwierdzeniu projekcie budowlanym budynku na działce nr [..] konieczne było dokonanie analizy zacieniania budynku na działce nr [..], to wprost wskazuje to, że właściciel tej działki powinien posiadać przymiot strony tego postępowania, choćby po to, żeby mógł procesowo zweryfikować poprawność tej analizy.
W związku z powyższym nie okazał się zasadny także podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., albowiem w sytuacji gdy Sąd I instancji prawidłowo ustalił, iż L.L. jako współwłaścicielowi działki nr [..] przysługiwał przymiot strony postępowania w postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę domu mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [..], w którym nie brał udziału bez własnej winy i co za tym idzie stwierdził naruszenie przez organy nadzoru budowlanego odpowiednich przepisów ustawy Prawo budowlane i K.p.a., to zobowiązany był do wydania wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.