Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę E.Z. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2011 r. w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący wniósł skargę w postaci kserokopii pisma. Zarządzeniem z dnia 12 września 2011 r. zobowiązano skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi przez podpisanie skargi lub ewentualnie nadesłanie podpisanej skargi.
Odpis powyższego zarządzenia doręczono skarżącemu w dniu 13 września 2011 r.
Wraz z pismem z dnia 22 września 2011 r. skarżący ponownie nadesłał kserokopię skargi (zawierającą kserokopię podpisu).
W ocenie Sądu I instancji, powyższe nie stanowi uzupełnienia braku formalnego skargi, ponieważ skargę wnoszoną do sądu należy własnoręcznie podpisać, nie może to być podpis mechanicznie odtworzony.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł skarżący.
Zarzucił naruszenie przepisów postępowania – art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 46 i art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez odrzucenie skargi w sytuacji, gdy Sąd I instancji dysponował oryginalnym odpisem skargi. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie pełnomocnikowi z urzędu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., Nr 270) – zwanej dalej p.p.s.a. - skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Zarzuty skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie sprowadzają się do stwierdzenia, że Sąd I instancji dysponował skargą podpisaną własnoręcznie przez skarżącego, a zatem brak było podstaw do wzywania skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi, a w konsekwencji również brak było podstaw do odrzucenia skargi. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że zarzut ten zasługuje na uwzględnienie, chociaż zaistniałe naruszenie nie było konsekwencją niewłaściwego postępowania Sądu I instancji.
W aktach sprawy znajduje się kserokopia przedmiotowej skargi (k. 3 akt sądowych). Jak wynika ze znajdujących się na skardze prezentat, skarga ta wpłynęła do organu w dniu 9 sierpnia 2011 r., a do Sądu I instancji w dniu 12 września 2011 r. (po przekazaniu jej wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi przez organ administracji). Natomiast w aktach administracyjnych sprawy znajduje się oryginał skargi, również z prezentatą, na której widnieje data wpływu do organu - 9 sierpnia 2011 r. Należy jednak zaznaczyć, że oryginał skargi nie został przekazany do Sądu I instancji w dniu 12 września 2011 r. wraz z kompletem akt sprawy.
Po wydaniu zaskarżonego postanowienia z dnia 22 listopada 2011 r. skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W czasie trwania procedury związanej z przyznaniem prawa pomocy postanowienie o odrzuceniu skargi uprawomocniło się, co zostało stwierdzone postanowieniem Sądu I instancji z dnia 16 stycznia 2012 r. Na skutek tego akta administracyjne zostały zwrócone do organu. Po przyznaniu skarżącemu profesjonalnego pełnomocnika, skarżący wystąpił o przywrócenie mu terminu do złożenia skargi kasacyjnej, a wniosek ten został uwzględniony. Postanowienie o stwierdzeniu prawomocności postanowienia z dnia 22 listopada 2011 r. zostało uchylone (postanowienie z dnia 16 marca 2012 r.), a akta administracyjne zostały ponownie przesłane do Sądu I instancji. Akta te zostały uzupełnione przez organ o dokumenty doręczane przez Sąd I instancji (odpisy pism i rozstrzygnięć zapadłych w sprawie w toku postępowania), a także o oryginał skargi i odpowiedź na skargę, które w czasie postępowania pozostawały w dyspozycji organu.
Świadczy o tym między innymi fakt, że wszystkie te dokumenty zostały wpięte przed kartą przeglądową akt, która stanowiła początek akt administracyjnych pierwotnie przesłanych do Sądu I instancji. Należy z tego wyprowadzić wniosek, że skarżący składając skargę do Sądu I instancji za pośrednictwem organu administracji, przesłał zarówno oryginał skargi, jak i jego kserokopię. Na skutek błędu organu administracji do Sądu I instancji przesłana została kopia skargi, a nie jej oryginał. Oznacza to, że Sąd I instancji nie miał świadomości złożenia przez skarżącego oryginału skargi i zasadnie wezwał go do uzupełnienia braków formalnych tego pisma poprzez jego podpisanie bądź nadesłanie podpisanego oryginału. Oznacza to jednak również, że skarżący dochował warunków formalnych skargi, a negatywne skutki procesowe jakie go dotknęły (odrzucenie skargi), były efektem błędu organu, którego konsekwencji skarżący nie powinien ponosić.
Dając więc prymat wynikającemu z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) prawu do sądu, uznać należało, że zaskarżone postanowienie Sądu I instancji zostało wydane z naruszeniem art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., które to naruszenie było skutkiem zbędnego wezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi (art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).
Z tych względów i na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.
- - ---------------------- 3 2