Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 7 października 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 602/09 po rozpoznaniu skargi T. P. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] maja 2009 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Włocławek z dnia [...] marca 2009 o odmowie uwzględnienia wniosku skarżącej o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę – wykonanie robót budowlanych: remontu klatki schodowej i ścian wewnętrznych w lokalu nr [...] i w oficynie lokalu nr [...] w budynku przy [...] na terenie działki nr [...] we Włocławku - oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku podano, iż poprzednie decyzje wydane w tym zakresie zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 października 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 502/08, w którym wskazano, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje odpowiedzi na to, czy sporny obiekt objęty decyzją z dnia [...] grudnia 1995 r. orzekającą o nakazie rozbiórki został rozebrany w całości, czy też częściowo.
W toku ponownego rozpoznania sprawy stwierdzono, iż dokonano rozbiórki części obiektu, zaś w to miejsce wykonano nowe elementy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta Włocławka w piśmie z dnia [...] stycznia 2009 r. stwierdził, że rozbiórka samowolnie dokonanej dobudowy nie została wykonana, w związku z czym prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Strona w związku z tym oświadczyła, iż wykonano rozbiórkę całkowicie. Po przeprowadzeniu oględzin nieruchomości, wnikliwej analizie dokumentów dostarczonych przez skarżącą oraz znajdujących się w posiadaniu organu stwierdził on, że istniejący obiekt jest tym samym obiektem, wobec którego w 1995 roku orzeczono nakaz rozbiórki, a następnie uległ on rozbudowie, co spowodowało, iż ma inne wymiary. W odwołaniu z dnia [...] lipca 1996 r. od decyzji Prezydenta Miasta Włocławka z dnia [...] marca 1996 r. skarżąca podała, że wobec nieuchylenia nakazu rozbiórki, zdecydowała się zakończyć rozbudowę i uruchomić działalność restauracji, co nastąpiło w czerwcu 1996 r. Poinformowała też o czasowym wstrzymaniu prac przy budowie ścian, a następnie o ich dokończeniu. Świadczy to dobitnie o braku wiarygodności oświadczenia o dokonanej rozbiórce.
W odwołaniu od decyzji odmownie załatwiającej wniosek inwestorki, podnosi się, iż planowane przez nią prace polegające na remoncie wymagają pozwolenia na budowę, zaś z ostrożności procesowej zarzuca się naruszenie prawa materialnego, to jest art. 35 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm./. poprzez przyjęcie, że istnieje obiekt objęty nakazem rozbiórki, podczas gdy został on rozebrany o czym świadczą inne wymiary obecnego obiektu.
Wojewoda Kujawsko-Pomorski decyzją z dnia [...] maja 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podając, iż organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę po wyroku WSA w Bydgoszczy uchylającym poprzednie decyzje przeprowadził w dniu [...] lutego 2009 r. oględziny na nieruchomości inwestorki, zaś protokół z oględzin zawiera stanowisko komisji dokonującej tej czynności, która ustaliła, iż na nieruchomości znajduje się obiekt stanowiący zaplecze salonu gier i sklepu telefonii komórkowej o wymiarach innych, niż określone w decyzji nakazującej rozbiórkę. Z dokumentacji Prezydenta Miasta Włocławek oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Włocławku wynika, że "istniejący obiekt znajduje się w miejscu lokalizacji ścian parteru objętych decyzją administracyjną o nakazie rozbiórki". Inwestorka w związku z tym oświadczyła, że decyzja nakazująca rozbiórkę dotyczyła ścian parteru o innych gabarytach niż w chwili oględzin.
Ponadto oświadczyła, że w trakcie budowy w 1996 roku przesunięto ściany i cały obiekt o kilkanaście centymetrów, tym samym przyznając, że w 1996 roku prowadziła budowę nie wskazując na to, aby miała na nią pozwolenie na budowę. Natomiast decyzją organu odwoławczego z dnia [...] czerwca 1996 r. została utrzymana w mocy decyzja z dnia [...] marca 1996 r. o odmowie udzielenia pozwolenia na rozbudowę baru "[...]" we Włocławku przy [...] właśnie z powodu niewykonania rozbiórki orzeczonej decyzją z dnia [...] grudnia 1995 r. Decyzję tę skarżąca zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, który wyrokiem z dnia 6 lipca 1999 r. sygn. akt II SA/Łd 1147/96 oddalił skargę. Z tego wynika, że skarżąca kontynuowała rozpoczętą samowolnie budowę w 1995 r. pomimo istniejącego nakazu rozbiórki obiektu. Najistotniejszym dowodem w sprawie jest pismo skarżącej z dnia [...] czerwca 1996 r. informujące organ wojewódzki, iż zakończyła ona budowę i rozpoczęła działalność /[...]/. Poinformowała też o poniesionych kosztach budowy twierdząc, że żądanie rozbiórki jest bezprzedmiotowe "do momentu wydania decyzji w oparciu o art. 155 kpa".
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy inwestorka podniosła, iż podtrzymuje zarzuty podniesione w odwołaniu a także podtrzymuje stanowisko, iż obiekt objęty nakazem rozbiórki został rozebrany a na jego miejscu wybudowano nowy obiekt o innych wymiarach. Stwierdziła też, że błędem jest powołanie się na wyrok NSA OZ w Łodzi z dnia 6 lipca 1996 r. oddalający jej skargę na decyzję z dnia [...] czerwca 1996 r. o odmowie pozwolenia na budowę, bowiem organy powinny kierować się zebranym materiałem dowodowym zważywszy na fakt, iż wyrok zapadł w oparciu o materiał dowodowy następnie uzupełniony w związku z wnioskami dowodowymi skarżącej i przeprowadzonymi dowodami przez organy z urzędu /protokół oględzin z dnia [...] lutego 2009 r./.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że skarga nie jest zasadna. Sąd podkreślił, że sprawa została ponownie rozpoznana po wydaniu przez WSA w Bydgoszczy wyroku uchylającego poprzednie decyzje. Podstawę materialno-prawną orzekania stanowił art. 35 ust. 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, według którego właściwy organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki.
W ocenie organu odwoławczego przepis ten miał w sprawie zastosowanie z uwagi na istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Wojewody Włocławskiego z dnia [...] lutego 1996 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Włocławka z dnia [...] grudnia 1995 r. nakazującej rozbiórkę części ścian parteru dobudowanej do istniejącego budynku na nieruchomości skarżącej, objętej projektem zagospodarowania działki. W ocenie Sądu organy ponownie rozpoznając sprawę, w pełni wykonały zalecenia Sądu, czyniąc wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia faktyczne.
Stosownie do art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia, że projekt budowlany inwestora dotyczy obiektu budowlanego objętego nakazem rozbiórki, obowiązkiem organu jest wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Poza sporem jest, że w obrocie prawnym istnieje ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę wykonanych samowolnie elementów rozbudowy prowadzonego przez stronę baru. Spór natomiast dotyczył zagadnienia, czy istniejący obecnie na nieruchomości skarżącej budynek, którego dotyczy projekt budowlany, jest tym obiektem budowlanym, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki.
W ocenie Sądu nie sposób dać wiarę skarżącej podnoszącej, iż rozbiórka została wykonana, skoro w piśmie z dnia [...] czerwca 1996 r., uznanym jako kluczowe w sprawie, skierowanym do Urzędu Wojewódzkiego we Włocławku skarżąca poinformowała o zakończeniu całkowitym budowy i rozpoczęciu działalności wyciągając stąd wniosek, iż żądanie rozbiórki jest bezprzedmiotowe "do momentu wydania decyzji w oparciu o art. 155 kpa". W okresie zaledwie ośmiu dni po dacie powyższego pisma, bo w dniu [...] lipca 1996 r. skarżąca wniosła skargę do NSA OZ w Łodzi na decyzję z dnia [...] czerwca 1996 r. twierdząc, że wobec nieuchylenia nakazu rozbiórki "zdecydowała się zakończyć rozbudowę i uruchomić działalność restauracji, co nastąpiło w czerwcu 1996 r.".
Tym samym skarżąca wyraziła brak woli do dokonania rozbiórki i zamiar rozbudowania, a nie rozebrania, ścian obiektu, co zrealizowała w czerwcu 1996 r. Okoliczność zmiany wymiarów obiektu właściwie oceniły organy orzekające w sprawie, twierdząc, iż fakt ten jest wynikiem prowadzenia budowy w warunkach samowoli budowlanej.
Sąd podkreślił ponadto, iż fakt niezastosowania się przez skarżącą do nałożenia na nią obowiązku rozbiórki został kilkakrotnie przesądzony w wyrokach sądów administracyjnych w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości /wyrok NSA z dnia 15 lipca 2009 r. sygn. akt II OSK 1057/08, wyrok NSA OZ w Gdańsku z dnia 6 lutego 2003 r. sygn. akt II SA/Gd 61/01, wyrok NSA OZ w Łodzi z dnia 6 lipca 1999 r. sygn. akt II SA/Łd 1147/96, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 17 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/BBd 299/09/.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła T. P. zarzucając naruszenie:
1/ prawa materialnego poprzez błędną wykładnię - art. 3 pkt 8 ustawy - Prawo budowlane poprzez nietrafne przyjęcie, że określony w projekcie zakres robót budowlanych nie jest remontem, gdyż spowoduje zmianę powierzchni użytkowej, gdy tymczasem przewiduje się jedynie rozbiórkę ścianek działowych i zamianę ich na ścianki gipsowo-kartonowe przy użyciu innych wyrobów budowlanych, niż użyto w stanie pierwotnym - art. 35 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane poprzez przyjęcie, iż nie ma podstaw do wydania pozwolenia na wykonanie robót budowlanych - remontu klatki schodowej i ścian wewnętrznych z uwagi na istnienie budynku, o jakim mowa w decyzji Prezydenta Miasta Włocławek z dnia [...] grudnia 1995 r. o nakazie rozbiórki, 2/ naruszenie art. 64 Konstytucji RP poprzez ograniczenie prawa własności polegające na niedopuszczeniu do remontu części budynku, podczas gdy jest on w bardzo złym stanie technicznym i grozi katastrofą budowlaną.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej twierdzi się, jak w postępowaniu przed Sądem I instancji, iż części obiektu objęte nakazem rozbiórki, zostały rozebrane, zaś w niniejszej sprawie Sąd błędnie interpretuje na potrzeby danej inwestycji przepis art. 3 pkt 8 uznając objęte projektem budowlanym roboty jako niepodlegające definicji remontu, na który nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Wszystko to prowadzi do ograniczenia Konstytucją chronionych praw właścicielskich inwestorki.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Jak to słusznie zauważył Sąd I instancji, podejmowane przez skarżącą roboty budowlane były przedmiotem szeregu wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, przy czym prawomocne jest orzeczenie o rozbiórce części przedmiotowego obiektu. Zostało też przesądzone, że nie chodzi w sprawie o remont niewymagający pozwolenia na budowę, lecz o pozwolenie na wykonanie określonych robót budowlanych, a więc dalsze podnoszenie, że chodzi o remont niewymagający pozwolenia na budowę jest nie tylko bezprzedmiotowe, ale jak można wnosić na podstawie różnych działań skarżącej, ma na celu wyłącznie mataczenie w celu przedłużenia sprawy. Inwestorka z własnej inicjatywy wystąpiła o pozwolenie na budowę, zaś bez względu na to, czy jest to prawidłowe, czy też nie, o właściwym jej postępowaniu zadecydował sąd administracyjny pierwszej instancji, wskazując jedynie w orzeczeniu o uchyleniu zaskarżonych decyzji obu instancji, że ponownie rozpoznając sprawę należy szczegółowo wyjaśnić, czy faktycznie doszło do wykonania prawomocnie orzeczonej rozbiórki.
W tym zakresie w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że organy wykonały właściwie zalecenia poprzedniego wyroku i szczegółowo wyjaśniły sprawę dochodząc do wniosku, iż inwestorka nie tylko nie wykonała orzeczenia o rozbiórce, ale wręcz nadal realizowała samowolnie budowę, a o jej zakończeniu i oddaniu do użytku zawiadomiła organ pisemnie. W tych warunkach oczywiste jest, że nie można było udzielić inwestorce pozwolenia na dalszą budowę w obrębie obiektu objętego nakazem rozbiórki, jak też jednoznacznie ustaloną, rozszerzającą się samowolę budowlaną. Inwestorka natomiast, lekceważąc całkowicie orzeczenia administracyjne i wyroki Sądu, konsekwentnie działając w warunkach samowoli budowlanej powołuje się przy tym na uprawnienia do tego płynące w jej ocenie z Konstytucji.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.