Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 30 października 2012 r. małoletnia N. H., reprezentowana przez rodziców, wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Z akt sprawy wynika, że małoletnia urodziła się w Wietnamie w dniu 28 lipca 2006 r.
Decyzją z [...] grudnia 2012 r. Wojewoda [...] odmówił udzielenia małoletniej wnioskodawczyni zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, stwierdzając, że zachodzą wobec niej negatywne przesłanki określone w art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r., Nr 264, poz. 1573 ze zm.). Jej rodzice – N. H. i N. M. nie posiadają stabilnego i regularnego oraz wystarczającego źródła dochodów w granicach, o jakich mowa w § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 17 lipca 2002 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwoty świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. 2012 r., poz. 823).
Wnioskodawczyni odwołała się od powyższej decyzji, wskazując, że rodzice małoletniej pracują legalnie w Polsce, kupili mieszkanie i spłacają zaciągnięty na ten cel kredyt. Posiadają też środki pochodzące z inwestycji w Wietnamie, które wystarczają na zabezpieczenie ich życia w Polsce.
Decyzją z [...] sierpnia 2013 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że małoletnia pozostaje na utrzymaniu rodziców, mieszka z nimi także jej brat urodzony w dniu 24 lutego 2008 r. Cudzoziemka przebywała w Polsce na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jej ojciec posiada zezwolenie na osiedlenie się, natomiast matka od [...] stycznia 2007 r. – kolejne zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Małżonkowie deklarują zamieszkanie w ich własnym lokalu przy ul. [...] w [...].
Organ odwoławczy wskazał, że ojciec małoletniej wykonuje pracę na podstawie umowy na czas określony na pół etatu z miesięcznym wynagrodzeniem 1500 zł brutto (1111,86 zł netto). Jego żona pracuje na podstawie umowy o pracę z miesięcznym wynagrodzeniem 2500 zł brutto (1898,86 zł netto). Łączne dochody małżonków uzyskiwane z tytułu wynagrodzenia za pracę wynoszą 2989,48 zł. Organ odwoławczy uznał, że do kosztów zamieszkania rodziny należy doliczyć też kwotę zaciągniętego kredytu oraz dokonał analizy kont bankowych obu małżonków na których odnotowano wpłaty własne do kwoty kilkudziesięciu tysięcy złotych. Zajął stanowisko, że ulokowane na kontach środki nie stanowią źródła dochodu w rozumieniu art. 53b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, ponieważ małżonkowie nie udokumentowali źródła pochodzenia tych pieniędzy. Środki te nie przynoszą poza tym dochodu w postaci odsetek.
Natomiast dochody pochodzące z pracy nie są wystarczające w rozumieniu art. 53b ust. 5 i 5a ustawy o cudzoziemcach (dochód powinien być większy niż 456 zł na osobę w rodzinie miesięcznie). W takiej sytuacji podjęcie decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony jest obligatoryjne.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja nie narusza art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.), ponieważ nie nakłada na cudzoziemkę zobowiązania do opuszczenia kraju. Konwencja nie rodzi dla cudzoziemki konkretnych praw, które można uwzględnić z pominięciem właściwych w sprawie przepisów ustawy o cudzoziemcach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uwzględniając skargę, uznał, że organ dopuścił się naruszenia prawa materialnego, tj. art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez jego niezastosowanie, co miało wpływ na wynik sprawy. Konwencja, jako umowa międzynarodowa, ma prymat nad ustawodawstwem krajowym, zgodnie z art. 91 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazał, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie zaistniała żadna sytuacja przewidziana w art. 8 ust. 2 Konwencji, która uzasadniałaby pominięcie prawa małoletniego dziecka do życia rodzinnego rozumianego jako prawo do wychowywania się z rodzicami, korzystania z ich opieki, który jest obowiązkiem rodziców. Państwo udzielając rodzicom zgody na zamieszkanie na czas oznaczony, a ojcu nawet zgody na osiedlenie się, uznało, że osoby te mają jako rodzina prawo do zamieszkania w Polsce i ułożenia sobie w niej życia rodzinnego, tym bardziej, że w Polsce pracuję, płacą podatki, spłacają kredyt.
W ocenie Sądu I instancji, nieudzielenie dziecku zgody na zamieszkanie z rodzicami powoduje z jednej strony konieczność rozłączenia małego dziecka z rodzicami a z drugiej prowadzi do naruszenia zaufania obywateli do Państwa. Naturalnym wydaje się, że skoro Państwo raz zgodziło się na zamieszkanie rodziców w Polsce, to nie powinno pozbawić tej możliwości małego dziecka, które nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować z uwagi na wiek. Dopiero gdyby zaistniały przesłanki do opuszczenia kraju przez rodziców, można uznać takie okoliczności za skuteczne także wobec dziecka, natomiast w tej sprawie takie okoliczności nie zaistniały.
W odniesieniu do pozostałych zarzutów Sąd I instancji podzielił pogląd organu, że przedmiotem jego oceny mogą być wyłącznie legalne dochody. Kwoty wpłacane przez małżonków na ich konta nie zostały udokumentowane, nie mogą więc być brane pod uwagę w sprawie. Uwzględnił twierdzenie strony skarżącej, że organy oceniając przesłanki do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony powinny przede wszystkim rozważyć sytuację rodzinną dziecka, a nie ograniczać się wyłącznie do analizy sytuacji osobistej, a przede wszystkim ekonomicznej rodziców.
Sąd I instancji uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 K.p.a., ponieważ organ w sposób nienależyty ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy i na jego podstawie doszedł do błędnych wniosków. Nie ma znaczenia, że w decyzji nie ma mowy o wydaleniu małoletniej, ponieważ uwadze organu umknęła okoliczność, że odmowa wydania zgody na zamieszkanie na czas oznaczony jest równoznaczna z nielegalnym pobytem dziecka na terenie Polski, a pobyt nielegalny kończy się zazwyczaj decyzją o wydaleniu. Za niezasadny uznał natomiast zarzut naruszenia art. 80 K.p.a., gdyż rodzice małoletniej nie wykazali, mimo takiego obowiązku, legalnego pochodzenia środków wpłacanych na rachunki bankowe, a nieprzesłuchanie ich w toku postępowania nie stanowiło wady mającej istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zarzucił naruszenie:
1)przepisów postępowania sądowoadministracyjnego poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a., polegające na błędnym przyjęciu, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
2)przepisów prawa materialnego poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na bezzasadnym przyjęciu, że organ administracji dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, poprzez jego niezastosowanie i który zdaniem Sądu I instancji wykluczał dopuszczalność wydania decyzji w sprawie w oparciu o art. 57 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53b ust. 1 pkt 2 i art. 53b ust. 2, 5 i 5a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach;
3)przepisów postępowania sądowoadministracyjnego oraz postępowania administracyjnego poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 K.p.a., polegające na błędnym przyjęciu, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dopuścił się naruszenia art. 7 i 77 § 1 K.p.a. dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, do czego doszło skutkiem błędnego przyjęcia przez Sąd, że: w postępowaniu objętym zaskarżeniem organy administracji powinny rozważyć przede wszystkim sytuację rodzinną dziecka; organ odwoławczy w sposób nienależyty ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy i na jego podstawie doszedł do błędnych wniosków, co do istnienia przesłanek do odmowy udzielania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, co nastąpiło skutkiem błędnej oceny Sądu I instancji odnośnie zgodności zaskarżonej decyzji z art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności wynikającej z wadliwego założenia Sądu I instancji dotyczącego dalszych konsekwencji prawnych zaskarżonej decyzji; stwierdzone przez Sąd I instancji naruszenia art. 7 i 77 K.p.a. w sposób opisany w zaskarżonym wyroku dawały podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, o którym mowa w zastosowanym przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. 4)przepisów postępowania sądowoadministracyjnego poprzez naruszenie art. 141 § 4 i 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. poprzez: wydanie zaskarżonego orzeczenia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. przy jednoczesnym niewskazaniu, jakie podstawy wznowienia postępowania administracyjnego wymienione w art. 145 § 1, 145a, czy 145b K.p.a., czy też przepisów innych ustaw, zdaniem Sądu I instancji, wystąpiły w sprawie oraz niemal całkowite pominięcie stanowiska procesowego organu administracji wskazującego na niezasadność zarzutów podniesionych w skardze, w tym w szczególności nieodniesienie się do argumentów wskazujących na zgodność zaskarżonej decyzji z art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
Z ostrożności procesowej, na wypadek uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że w zaskarżonym wyroku doszło do redakcyjnej pomyłki przez przywołanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. i że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w rzeczywistości zastosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. organ zarzucił: naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego oraz postępowania administracyjnego poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 K.p.a. polegające na błędnym przyjęciu, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dopuścił się naruszenia art. 7 i 77 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, do czego doszło skutkiem błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji, że: w postępowaniu objętym zaskarżeniem organy administracji powinny rozważyć przede wszystkim sytuację rodzinną dziecka; organ odwoławczy w sposób nienależyty ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy i na jego podstawie doszedł do błędnych wniosków, co do istnienia przesłanek do odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony do czego doszło skutkiem błędnej oceny Sądu I instancji odnośnie zgodności zaskarżonej decyzji z art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności wynikającej z wadliwego założenia Sądu I instancji dotyczącego dalszych konsekwencji zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając podstawy kasacyjne organ, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, podkreślił, że art. 8 Konwencji nie może stanowić samoistnej podstawy dotyczącej udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Odmowa legalizacji pobytu w określonej formie nie musi i z reguły nie będzie stanowiła ingerencji w życie prywatne, czy też życie rodzinne cudzoziemców, albowiem bezpośrednim skutkiem odmowy legalizacji pobytu nie jest konieczność przymusowego opuszczenia Polski, a ewentualna niedopuszczalność wydalenia z Polski powinna zostać zbadana w przypadku wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego. Podkreślił, że każdorazowo należy oceniać, czy decyzja – np. o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, w ogóle ingeruje w prawo do życia rodzinnego. W tym kontekście organ uznał, że ocena Sądu I instancji jest błędna, ponieważ w zaskarżonej decyzji słusznie wskazano, że nie ma mowy o naruszeniu art. 8 Konwencji, gdyż decyzja nie nakłada na małoletnią obowiązku opuszczenia terytorium Polski.
Organ zgodził się, że po upływie okresu dotychczasowego zezwolenia pobyt małoletniej będzie nielegalny, co daje podstawę do wydalenia, ale Sąd I instancji pominął okoliczność, że zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 1 tej ustawy decyzji o wydaleniu cudzoziemca nie wydaje się, a wydanej nie wykonuje, jeżeli zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany, zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem organu, co do małoletniej istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że otrzyma taką zgodę, zatem odmowa udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony nie prowadzi wcale do rozłączenia jej z przebywającymi w Polsce członkami rodziny. Kwestia ta jednak została przez Sąd I instancji pominięta. Według organu Sąd I instancji odwołując się do art. 8 Konwencji de facto stworzył nieznany ustawie o cudzoziemcach, a odnoszący się do małoletnich wyjątek od stosowania wobec nich kryterium dochodowego wynikającego z art. 57 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53b ust. 1 pkt 2 i ust. 5 i 5a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach.
Organ nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że powyższe przepisy zobowiązują do zbadania przede wszystkim sytuacji rodzinnej dziecka, ponieważ wszystkie przesłanki mają charakter równoważny i niespełnienie którejkolwiek z nich w świetle brzmienia art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach powinno skutkować wydaniem decyzji odmownej. Sąd I instancji bezzasadnie, powołując się na art. 8 Konwencji, dał prymat jednym przesłankom ustawowym umniejszając znaczenie innych. W zaskarżonej decyzji omówiono zarówno okoliczności typu rodzinnego, jak i ekonomicznego, natomiast analiza dochodów całej rodziny doprowadziła do wniosku, że rodzina nie posiada dochodu w przewidzianej prawem wysokości. Powyższych ustaleń Sąd I instancji nie zakwestionował i przyznał rację organowi odnośnie związanego charakteru decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.
Brak było podstaw do uznania, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 K.p.a., a ponadto, nie wskazano jakie przesłanki do wznowienia postępowania zaistniały w sprawie, co uzasadniałoby uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b P.p.s.a., a przy uznaniu, że Sąd I instancji omyłkowo wskazał powyższą podstawę uchylenia, brak było podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a.
Organ wskazał też, że uzasadnienie wyroku Sądu I instancji nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 141 § 4 P.p.s.a., z uwagi na to, że uzasadnienie nie zawiera wyjaśnień co do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit b P.p.s.a. Organ podkreślił też, że kwestia zgodności zaskarżonej decyzji z art. 8 Konwencji została szczegółowo wyjaśniona w odpowiedzi na skargę z odwołaniem do orzecznictwa, natomiast Sąd I instancji w ogóle nie odniósł się do tej argumentacji.
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, ponieważ zaskarżony wyrok mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Prawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji, że w postępowaniu dotyczącym wniosku o udzielenie zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, organ ma obowiązek sprawdzić, czy nie zachodzą przesłanki negatywne skutkujące odmową udzielenia takiego zezwolenia (art. 57 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach). Jedną z przyczyn jest niespełnienie wymogów, o których mowa w art. 53-53 b ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach). Zalicza się do nich obowiązek posiadania stabilnego i regularnego źródła dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu w przypadkach wskazanych w ustawie (art. 53 b ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach). Minimalny próg dochodowy został ustalony w oparciu o art. 53 ust. 5 i 5a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach w związku z § 1 obowiązującego w chwili wydania zaskarżonej decyzji Rozporządzenia Rady Ministrów z 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej i wynosił 456 zł dla osoby w rodzinie.
Biorąc pod uwagę uzyskiwane przez rodziców małoletniej dochody wyłącznie z pracy, od których należy odjąć koszty utrzymania, w tym zaciągniętego kredytu, prawidłowe jest ustalenie, że rodzina nie osiąga minimalnego dochodu określonego na podstawie powołanych przepisów. Nie można jednak pominąć okoliczności, że rodzice skarżącej w postępowaniu administracyjnym oraz przed sądem konsekwentnie podnosili, że praca nie jest ich jedynym źródłem dochodu. Twierdzili, że posiadają środki pieniężne zainwestowane w Wietnamie i z inwestycji tej pokrywają koszty kredytu, zatem ich łączne dochody są wystarczające w rozumieniu wyżej powołanych przepisów (pisma z 26 listopada 2012 r., z 2 maja 2013 r., odwołanie oraz skarga do Sądu I instancji). W znajdujących się w aktach wyciągach z rachunków bankowych widnieją kwoty nawet rzędu kilkudziesięciu tysięcy złotych, które pochodzą z wpłat własnych rodziców skarżącej.
Nie udokumentowali jednak źródła pochodzenia wpłacanych kwot, ani istnienia inwestycji w Wietnamie, z której ewentualnie te środki miałyby pochodzić. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ powinien był zatem przeprowadzić dowód z przesłuchania rodziców małoletniej, który mógłby być pomocny w wyjaśnieniu istotnych kwestii związanych z pochodzeniem środków wpłacanych na rachunki bankowe, ich częstotliwością, a także ewentualną prognozą co do wpływów na konta w przyszłości. Organ, nie przeprowadzając tego dowodu, dopuścił się naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. i w konsekwencji wydanie decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony było przedwczesne. Wbrew stanowisku Sądu I instancji, uchybienie to miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, zatem powinno być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
W tym miejscu na uwagę zasługuje też okoliczność, że matka małoletniej uzyskała zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony decyzją Wojewody [...] z [...] września 2012 r., zatem zaledwie trzy i pół miesiąca przed wydaniem przez organ I instancji decyzji o odmowie udzielenia takiego zezwolenia małoletniej. Udzielając zezwolenia matce, w praktycznie identycznych okolicznościach faktycznych jak w rozpoznawanej sprawie, nie stwierdzono istnienia negatywnej przesłanki w postaci braku stabilnego, regularnego i wystarczającego źródła dochodu. Należy jednak wskazać, że w momencie wydania decyzji udzielającej zezwolenia matce nie obowiązywało jeszcze rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej ustalające minimalny próg dochodu na osobę w rodzinie w wysokości 456 zł, ponieważ weszło w życie dopiero z dniem 1 października 2012 r. Obowiązywało natomiast rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055), które w § 1 pkt 1 lit b. ustalało minimalne kryterium dochodowe na osobę w rodzinie na poziomie 351 zł.
Należy wskazać, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest pewna niekonsekwencja, ponieważ Sąd I instancji z jednej strony zarzuca organowi naruszenie art. 7 i 77 K.p.a. poprzez nienależytą ocenę zebranego materiału dowodowego, a z drugiej stwierdza, że ocena ta niewadliwie doprowadziła do ustalenia, że rodzice skarżącej nie posiadają stabilnego i przekraczającego minimum ustawowe źródła dochodu. Nie można zgodzić się z takim stanowiskiem, ponieważ wadliwa ocena materiału dowodowego (bądź braki w tym materiale) prowadzą do błędnych ustaleń faktycznych. Błędy w gromadzeniu lub ocenie materiału dowodowego przekładają się na wadliwości stanu faktycznego, co w konsekwencji może prowadzić do zastosowania niewłaściwej normy prawa materialnego, czy też przedwczesnego jej zastosowania. Powołana niekonsekwencja nie zmienia jednak faktu, że nie jest trafny podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 K.p.a. Prawidłowa jest bowiem konkluzja Sądu I instancji o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, z tą jednak argumentacją, że organ w rozpoznawanej sprawie powinien był dopuścić dowód z przesłuchania rodziców małoletniej w celu wyjaśnienia okoliczności dotyczących ich dodatkowych źródeł dochodów.
Niezasadne są dwa pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, a dotyczące art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. także w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie zaistniały podstawy do wznowienia postępowania, dlatego powyższy przepis nie mógł być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dopuszczono się redakcyjnej pomyłki poprzez wskazanie jako jednej z podstaw uchylenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., co nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Z uwagi na powołanie w uzasadnieniu naruszeń art. 7 i 77 § 1 K.p.a., podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji stanowił art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a. oraz art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W kontekście powołanej podstawy kasacyjnej konieczne było stwierdzenie, czy decyzja o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony może stanowić ingerencję w prawo do życia rodzinnego małoletniej skarżącej w rozumieniu powołanego przepisu. Wymaga podkreślenia, że Konwencja nie przyznaje cudzoziemcowi prawa podmiotowego do wjazdu lub pobytu na terytorium innego państwa, natomiast może stanowić podstawę do udzielenia ochrony przed jego wydaleniem, gdyby wydalenie prowadziło do naruszenia praw nią gwarantowanych, w tym praw wymienionych w art. 8.
Skarżący kasacyjnie organ, powołując przykłady z orzecznictwa sądów administracyjnych, zaprezentował pogląd, że skoro decyzja o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony nie nakłada na cudzoziemca obowiązku opuszczenia Polski, to nie można mówić o zagrożeniu prawa do życia rodzinnego strony, chronionego na podstawie art. 8 Konwencji. Zdaniem NSA powołana zasada nie może być stosowana automatycznie w każdej sprawie, w której wydano decyzję o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Jak zresztą wskazał sam organ w skardze kasacyjnej, każdorazowo należy oceniać, czy decyzja taka, w ogóle ingeruje w prawo do życia rodzinnego. NSA w wyroku z 5 września 2013 r. sygn. akt II OSK 858/12 (Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach) uznał, że decyzja o odmowie udzielenia zezwolenia za zamieszkanie na czas oznaczony może stanowić ingerencję w prawo do życia rodzinnego w rozumieniu art. 8 Konwencji. Podjęcie takiej decyzji wymaga zatem dokonania oceny sytuacji wnioskodawcy z uwzględnieniem wymagań art.
8. Stanowisko to nawiązuje do poglądów wyrażanych przez ETPCz, który dopuścił możliwość naruszenia art. 8 Konwencji w związku z nieprzyznawaniem, w określonych przypadkach, prawa pobytu osobom od wielu lat osiadłym w danym państwie (wyrok ETPCz z 16 czerwca 2005 r. w sprawie Syssoyeva i inni przeciwko Łotwie, § 105, dotyczący odmowy wydania zezwolenia na pobyt stały, a także wyrok ETPCz z 22 czerwca 2006 r. w sprawie Kaftailova przeciwko Łotwie, § 65). NSA podziela powyższy pogląd i stwierdza, że powinien mieć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
Jak wynika z akt sprawy, małoletnia N. H. od kilku lata przebywa na terytorium Polski razem ze swoimi rodzicami, którzy mają uregulowane prawo pobytu - ojciec małoletniej N. M. posiada zezwolenie na osiedlenie się, a matka - N. T. - zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony. Małoletnia przebywała w Polsce na podstawie kolejnych zezwoleń za zamieszkanie na czas oznaczony, ostatnie wydane zostało [...] stycznia 2011 r. z terminem ważności do 12 stycznia 2013 r. We wniosku z 30 października 2012 r. skarżąca wniosła o udzielenie kolejnego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, który został załatwiony odmownie.
Należy podkreślić, że sytuacja małoletniej musi być brana pod uwagę w połączeniu z sytuacją członków jej rodziny - z uwagi na ochronę życia rodzinnego. Za prawidłowe zatem należy uznać stanowisko Sądu I instancji, że w sprawie, wbrew twierdzeniom organu, może mieć zastosowanie regulacja art. 8 Konwencji. Rodzice małoletniej mają od kilku lat uregulowany pobyt, zatem organy uznały, że mają oni prawo mieszkać w Polsce i układać sobie życie, także rodzinne. Są legalnie zatrudnieni, odprowadzają składki i podatki, spłacają kredyt, zatem ich sytuacja jest stabilna i świadczy o zamiarze długotrwałego pobytu w Polsce. W tych okolicznościach nie sposób uznać za prawidłowe takiego stanowiska, z którego wynika, że małoletnie, niesamodzielnie dziecko, całkowicie zależne od rodziców, jest traktowane odmiennie od członków rodziny. Rodzice przebywają w Polsce legalnie, natomiast pobyt małoletniej wskutek decyzji odmownej jest nielegalny.
Nie ma znaczenia przy tym, że skarżąca - z dużym prawdopodobieństwem, spełnia przesłanki do uzyskania zgody na pobyt tolerowany (art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej). Decyzja taka wydawana jest w odrębnym postępowaniu, ma charakter konstytutywny i wywołuje skutki na przyszłość, zatem do czasu wydania tej decyzji pobyt małoletniej będzie nielegalny. W rozpoznawanej sprawie nie można też przesądzać, czy skarżąca rzeczywiście taką zgodę otrzyma.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ, konieczne jest rozważenie, czy decyzja o odmowie udzielenia małoletniej N. H. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony może stanowić ingerencję w prawo do życia rodzinnego w rozumieniu art. 8 Konwencji. Należy przy tym pamiętać, że art. 8 Konwencji nie stanowi ogólnej reguły, która automatycznie znajdzie zastosowanie w każdej sprawie, ale wymaga zindywidualizowania w realiach konkretnego przypadku.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 184 P.p.s.a.