Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Ke 82/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę A. Ś. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji podał, iż zarządzeniem z dnia 14 lutego 2007 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 100 zł oraz podpisania skargi w terminie siedmiu dni - pod rygorem odrzucenia skargi. Termin do uzupełnienia braków minął w dniu 28 lutego 2007 r. Skarżąca w wyznaczonym terminie uiściła jedynie wpis sądowy, natomiast nie podpisała skargi. Skarżąca podpisała skargę w dniu 14 marca 2007 r. a więc po upływie zakreślonego terminu. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), odrzucił skargę.
Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie wniosła A. Ś., reprezentowana przez radcę prawnego Z. D. Skargę kasacyjną oparto na podstawie przewidzianej w art. 174 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym.
W skardze kasacyjnej zarzucono, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę przedwcześnie, w sytuacji, gdy złożony był już złożony wniosek o przywrócenie terminu, a brak usunięty przez złożenie podpisu. Podniesiono, iż skarżąca nie mogła złożyć podpisu w terminie otwartym z powodu obłożnej choroby, co wykazała stosownym zaświadczeniem. Skarżąca jest kobietą w podeszłym wieku, schorowaną, po traumatycznych przeżyciach. Brak ten został usunięty w dniu 14 marca 2007 r., a w dniu 15 marca 2007 r. skarżąca złożyła pismo stanowiące w istocie wniosek o przywrócenie terminu do terminu do usunięcia w/w braku. Wniosek ten skarżąca sprecyzowała pismem z dnia 17 kwietnia 2007 r.
Zarzucono, iż w tej sytuacji Sąd pierwszej instancji obowiązany był nadać stosowny bieg wnioskowi o przywrócenie terminu, czego nie uczynił. Sąd winien był uruchomić procedurę przewidzianą w art. 85 - 89 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i stosownie do jej wyników postąpić ze skargą, która w dacie wydania postanowienia nie zawierała już braków formalnych. Przepis art. 89 tej ustawy pozwala Sądowi na takie procedowanie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
- 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zawiera usprawiedliwione podstawy zaskarżenia, a to z poniższych względów.
Sąd pierwszej instancji podejmując postanowienie o odrzuceniu skargi nie rozważył okoliczności związanych ze złożeniem przez A. Ś. pism procesowych sporządzonych w dniu 15 marca 2007 roku (nadanych listem poleconym R... – brak w aktach sprawy koperty), które wpłynęły do Sądu w dniu 20 marca 2007 roku, a więc przed wydaniem zaskarżonego postanowienia.
W pierwszym z tych pism skarżąca wnosiła o przeprowadzenie rozprawy. W drugim zaś piśmie skarżąca powoływała się na stawiennictwo w Sądzie w dniu 14 marca 2007 roku - skarżąca w dniu 14 marca 2007 roku podpisała skargę w Wydziale Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach - i usprawiedliwiała uchybienie terminu do uzupełnienia powyższego braku skargi oraz wnosiła o "wznowienie sprawy". Jako przyczynę podpisania skargi po terminie A. Ś. wskazała chorobę.
W tym miejscu zwrócić należy uwagę na ciążący na Sądzie administracyjnym obowiązek udzielania stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczania o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań / art. 6 p.p.s.a./.
Sąd nie ma obowiązku udzielania pouczeń co do wszelkich możliwych zachowań; obowiązek odnosi się do wskazówek i pouczeń celowych z punktu widzenia prawidłowego przebiegu postępowania i dających gwarancje prawa strony do obrony (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2000 roku, sygn. akt II UKN 639/99, OSNP 2002/3/78, M. Jędrzejewska (w:) T. Ereciński (red.), M. Jędrzejewska, J.Gudowski, Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza, postępowanie rozpoznawcze, Warszawa 2003, s. 79, A. Kabat [w:] B. Dauter, B.Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005).
Z uwagi na treść pism skarżącej sporządzonych w dniu 15 marca 2007 roku oraz wynikający z nich zamiar "uniknięcia" skutków uchybienia terminu do uzupełnienia braków skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach winien podjąć stosowne czynności, w szczególności zobowiązać skarżącą do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.) i zachowania terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, tj. wskazania daty ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.) - zakreślając stosowny termin - i pouczyć skarżącą o skutkach prawnych braku uprawdopodobnienia tych okoliczności. Jeśli zaś Sąd pierwszej instancji miał wątpliwości co do charakteru pisma to mógł wezwać skarżącą do wyjaśnienia tej kwestii, a nie pomijać fakt złożenia tego pisma.
Podkreślić należy, iż charakter powyższego pisma jako wniosku o przywrócenie terminu potwierdza kolejne pismo skarżącej z dnia 19 kwietnia 2007 roku (data nadania pisma w urzędzie pocztowym – koperta - k. 36).
W tym stanie rzeczy zarzut skargi kasacyjnej o przedwczesności wydania zaskarżonego postanowienia należy uznać za zasadny. Przed rozpoznaniem wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (art. 86 § 1, art. 88 p.p.s.a.) i uprawomocnieniem się postanowienia w tym przedmiocie nie jest dopuszczalne odrzucenie skargi z powodu uchybienia terminu do jej złożenia (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w postanowieniu.