Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 kwietnia 2005 r. I SA/Wa 576/04, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "S." w L. na decyzję Ministra Zdrowia z [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z rejestru zakładów opieki zdrowotnej, oddalił skargę.
W uzasadnieniu Sąd wywodził, że wykreślenie niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej (a takim zakładem był "S.") z rejestru stanowi swoiste ultima ratio, a zatem środek ostateczny, który w świetle przepisów ustawy o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U. z 1991 r. Nr 91, poz. 408 ze zm.) można stosować tylko wówczas, gdy przewidziane w ustawie prawne formy oddziaływania organu rejestrowego (sprawującego nadzór) i faktycznie podjęte przez ten organ działania nie doprowadziły do stanu zgodnego z prawem. Pogląd ten ma swoje uzasadnienie w normatywnej konstrukcji nadzoru nad zakładami opieki zdrowotnej, z którego jednoznacznie wynika obowiązek wykonywania przez ten organ niewładczych środków nadzoru określonych w art. 65 ust. 1 pkt 1 tej ustawy (przeprowadzenie kontroli, wizytacja pomieszczeń, obserwacja czynności związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych).
Zachowanie kierownika niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej "S." oraz jego organu założycielskiego uniemożliwiło wykonanie przez organ nadzoru czynności wynikających z powyższego przepisu. Natomiast brak tablicy informacyjnej na budynku, w którym miał prowadzić działalność niepubliczny zakład opieki zdrowotnej sugerował, o zaniechaniu działalności przez "S.", tym bardziej że zakład zobowiązany na podstawie § 11 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 sierpnia 2000 r. w sprawie rejestru zakładów opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2000 r. Nr 74, poz. 864) w terminie do 30 kwietnia 2001 r. do złożenia wniosku o wpis zmian w rejestrze w zakresie danych dotychczas nieobjętych rejestrem, nie złożył go. Zgodnie z treścią wyżej powołanego przepisu kontrola, do przeprowadzenia której upoważniony był Wojewoda Lubelski obejmuje między innymi realizację przez Zakład zadań statutowych, dostępność i poziom udzielanych świadczeń.
Z akt sprawy wynika, że zawiadomienie o kontroli przewidzianej na dzień 19 września 2003 r. zaadresowane na nazwisko L. K. – kierownika niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej "S." z dnia 9 września 2003 r. zostało odebrane w dniu 11 września 2003 r. przez J. A. – Dyrektora Generalnego "S"– będącego organem założycielskim niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej "S.". Zatem twierdzenie skarżącego zawarte w skardze, że pismo zawiadamiające o kontroli z dnia 9 września 2003 r. zostało odebrane przez niego dopiero w dniu 3 października 2003 r. co uniemożliwiło mu udział w kontroli, przez co organ rejestrowy naruszył przepis art. 79 § 1 kpa – nie znalazło potwierdzenia w świetle materiału dowodowego znajdującego się w aktach.
Również inne pisma kierowane do organu nadzoru (w tym o przesunięcie terminu kontroli na miesiąc listopad, z tego powodu, że zakład jest nieczynny, bowiem wszyscy pracownicy znajdują się na urlopie) świadczą o tym, że organ założycielski wiedział o terminie kontroli.
Zatem, skoro zgodne z prawem działania organu nadzoru nie doprowadziły do usunięcia nieprawidłowości w pracy "S. z powodu celowego unikania kontroli oraz niedostarczenia wymaganych dokumentów, mógł on, zdaniem Sądu, uwzględniając interes społeczny nakazujący szczególną dbałość o życie i zdrowie pacjentów zastosować środek ostateczny i wykreślić ten zakład z rejestru. Tym bardziej, że na podmiocie, który założył niepubliczny zakład opieki zdrowotnej ciąży szczególny obowiązek wzmożonej staranności i dbałości, aby zakład ten prowadził działalność polegającą na świadczeniu usług zdrowotnych zgodnie z przepisami prawa i w interesie pacjentów zakładu.
W interesie publicznym leży wykreślenie z rejestru takiego zakładu, który nie prowadzi działalności, lub zawiesza ją z powodu urlopu pracowników, co oznacza wyjątkowo lekceważący stosunek do podstawowych zasad zawartych w ustawodawstwie służby zdrowia Rzeczypospolitej Polskiej.
Powyższe dowodzi, ze decyzja o wykreśleniu z rejestru mieści się w granicach przewidzianego w art. 15 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej uznania administracyjnego. Prawidłowe funkcjonowanie zakładu opieki zdrowotnej ma bowiem istotne znaczenie dla zaspokojenia potrzeb zdrowotnych ludności, nie powinno narażać, poprzez złą organizację pracy lub zaniechanie działalności bez powiadomienia organu rejestrowego, życia i zdrowia pacjentów.
Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "S." wniósł od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparł na zarzucie naruszenia prawa procesowego, polegającego na obrazie art. 135 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na tych podstawach wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodził, że w zaskarżonym wyroku Sąd naruszył powyższe przepisy prawa procesowego. Naruszenie polega na błędnym prowadzeniu postępowania dowodowego. Dowody w przedmiotowej sprawie, na których Sąd oparł swoje orzeczenie nie są poparte żadnymi przepisami prawa. Wszystkie zarzuty jakie przedstawił Sąd wynikają jedynie z niejasnych domniemań i wyciąganych w ten sposób nieprawdziwych wniosków. W świetle uzasadnienia zaskarżonego wyroku skarżący nie naruszył żadnych przepisów prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Według art. 135 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia". Art. 135 reguluje zakres kontroli sądu, który na podstawie tego rozwiązania prawnego nie został ograniczony tylko do zaskarżonej decyzji, ale może obejmować też inne akty i czynności w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Art. 135 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie reguluje zasad postępowania dowodowego. Zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, sądy administracyjne właściwe są do kontroli wykonywania administracji publicznej.
Tak też stanowi art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 1 powołanej ustawy – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd kontroluje zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, w tym prawidłowość dokonanego ustalenia stanu faktycznego. Sąd ocenia prawidłowość ustalenia stanu faktycznego przez organy administracji publicznej na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Sąd administracyjnymi nie prowadzi postępowania dowodowego. Jedynie wyjątkowo dopuszczalny jest dowód z dokumentów (art. 106 § 3 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 145 § 1 lit. a w związku z art. 135 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Według art. 145 § 1 pkt 1 lit. a tej ustawy "Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy". Połączenie tych dwóch artykułów oznacza wniosek o zastosowanie środków z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a do innych niż zakończony akt. W skardze kasacyjnej nie wywiedziono naruszeń przepisów prawa materialnego w zaskarżonym wyroku.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.