Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 listopada 2004 r.(6 II SA 1274/02),po rozpoznaniu skargi Stowarzyszenia H. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2002 r. nr [...] w sprawie odmowy wyrażenia zgody na otwarcie i prowadzenie księgi stadnej uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Ministra na rzecz Stowarzyszenia H. kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu wyroku wyjaśniono, że z wniosku Stowarzyszenia H. z dnia 26 lutego 1998 r. skierowanego do Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej wszczęto postępowanie w sprawie zezwolenia na otwarcie i prowadzenie księgi rasy Polski Koń Gorącokrwisty. Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. Minister,na podstawie art. 14 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz.U. Nr 123,poz.774 ze zm.), odmówił wydania zezwolenia z uwagi m.in. na to, że konie, których wzorzec rodowodowy przedstawił wnioskodawca nie stanowił rasy a podana przez niego populacja aktywna to zbiór klaczy i ogierów różnych ras.
Od tej decyzji Stowarzyszenie H. złożyło pismo z dnia 4 września 2000 r. nazwane odwołaniem, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a.
Minister nie rozpatrzył tego wniosku i nie wydał odpowiedniej decyzji. W nawiązaniu do odwołania p.o. Zastępca Dyrektora Departamentu Produkcji Zwierzęcej i Weterynarii "w nawiązaniu do odwołania" skierował do strony pismo z dnia 16 sierpnia 2001 r. nr [...] informujące, że "Program hodowlany dla rasy Polski Koń Gorącokrwisty" zawiera wymagające korekty mankamenty zwłaszcza natury formalno-prawnej. W odpowiedzi Stowarzyszenie pismem z dnia 5 października 2001 r. przesłało do ministerstwa Program Hodowlany Stowarzyszenia H., uwzględniający uwagi zawarte w piśmie z dnia 16 sierpnia 2001 r.
Powyższe pismo, z uwagi na nowy program hodowlany, zostało potraktowane jako nowy wniosek Stowarzyszenia i co do tego wniosku było prowadzone postępowanie administracyjne, zakończone decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r. odmawiającą Stowarzyszeniu H. z siedzibą we W. wydania zezwolenia na otwarcie i prowadzenie księgi rasy Polski Koń Gorącokrwisty.
Od tej decyzji Stowarzyszenie złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy a Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2002 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2002 r.
Stowarzyszenie H. zaskarżyło decyzję z dnia 5 marca 2002 r. do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego(art.14 ust.2 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r.) jak i przepisów procesowych(art.107 § 3,art.77 § 1,art.8,art.81,art.7,art.77 § 1,art. 64 § 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Minister wnosił o oddalenie skargi.
Na rozprawie skarżący zmienił stanowisko,domagając się stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2002 r. oraz z dnia [...] marca 2002 r., ewentualnie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 2002 r. i uchylenia decyzji poprzedzających.
Uzasadniając wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił, że skargę uznał za zasadną, bo wydając zaskarżoną decyzję organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał, ze w stanie faktycznym sprawy doszło do wydania w tej samej sprawie trzech decyzji administracyjnych, czego nie rozważył organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Doszło tym samym do naruszenia art. 7,art.77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. i zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art.145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozważanie pozostałych zarzutów w tej sytuacji było zbędne a w dalszym postępowaniu organ ponownie powinien ocenić całokształt okoliczności sprawy a w szczególności poczynić ustalenia, czy decyzję z dnia [...] lutego 2002 r. należy uznać za decyzję wydaną na skutek wniosku strony z dnia 4 września 2000 r., a jeśli tak to pouczy ją o środkach prawnych służących od decyzji ostatecznych.
Pełnomocnik Stowarzyszenia H. zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokowi zarzucił: 1/obrazę przepisu art. 145 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji pomimo tego, że zachodziły ku temu przesłanki bo decyzja została wydana w sprawie już rozstrzygniętej decyzją ostateczną;2/obrazę przepisu prawa procesowego – art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 112 k.p.a., poprzez ograniczenie wyroku do jednej z szeregu wadliwych decyzji wydanych w postępowaniu i w konsekwencji brak końcowego rozpoznania sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga kasacyjna nie może być uznana za zasadną. Podstawową dla rozpoznania sprawy kwestią procesową było ustalenie charakteru decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2002 r., z której mogło wynikać że pismo Stowarzyszenia z dnia 16 sierpnia 2001 r., z uwagi na nowy program hodowlany, zostało potraktowane jako wszczynające nowe postępowanie administracyjne. Należy przy tym zaznaczyć na marginesie, że kodeks postępowania administracyjnego określa w sposób wiążący terminy rozpoznawania spraw a terminy te były przekraczane w sposób rażący(wniosek złożono w dniu 26 lutego 1998 r.,pierwsza decyzja w sprawie została wydana w dniu 23 sierpnia 2000 r., wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy("odwołanie") złożono w dniu 4 września 2000 r., dopiero pismem z dnia 16 sierpnia 2001 r. wystąpiono do wnioskodawcy o z informacją o mankamentach formalnoprawnych i potrzebie korekty wniosku, Program Hodowlany uwzględniający zgłoszone uwagi Stowarzyszenie nadesłało w dniu 15 października 2001 r. a w dniu 9 lutego 2002 r. została wydana – w oparciu o ten nowy Program Hodowlany - decyzja Ministra).Te uchybienia w sposób znaczący przyczyniły się do wątpliwości co do charakteru decyzji z dnia 9 lutego 2002 r. i decyzji z dnia 5 marca 2002 r.
W stanie faktycznym sprawy, gdy kwestia charakteru decyzji z dnia 9 lutego 2002 r. (w konsekwencji i decyzji zaskarżonej z dnia 5 marca 2002 r.) nie była wyjaśniona – zarzut naruszenia art. 145 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.)w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. nie mógł być uznany za zasadny, zważywszy także wskazanie, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, na konieczność wyjaśnienia charakteru decyzji z dnia 9 lutego 2002 r.
Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art.135 P.p.s.a., stanowiącego iż sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do wszystkich aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej wyjaśnienia. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy uchylanie lub stwierdzanie nieważności wszystkich decyzji podjętych w ramach postępowania nie może być uznane za niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skarżący wnosili o wydanie zezwolenia na otwarcie i prowadzenie księgi stadnej rasy Polski Koń Gorącokrwisty. Wydane w sprawie decyzje były odmowne,ich wyeliminowanie z obrotu prawnego nie prowadziłoby do załatwienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2002 r. nakazując jednocześnie zbadanie charakteru decyzji z dnia 9 lutego 2002 r. Ewentualne uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny że decyzja z dnia 9 lutego 2002 r. jest decyzją w nowej sprawie nie mogłoby prowadzić do uchylenia decyzji z dnia 23 sierpnia 2000 r. która w takim przypadku miałaby charakter decyzji nieostatecznej.
Jak wynika z przedłożonej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z 13 ?(data nieczytelna) czerwca 2005 r. wydanej w wykonaniu zaskarżonego wyroku na podstawie art. 154 § 1 i 2 k.p.a., uchylona została decyzja z dnia [...] lutego 2002 r. Jak wynika z tej nowej decyzji(do której badania Naczelny Sąd Administracyjny w tym postępowaniu nie jest uprawniony) decyzja uchylona została wydana jako decyzja I instancji w oparciu o pismo z dnia 5 października 2001 r. potraktowane jako nowy wniosek o wydanie zezwolenia w sytuacji gdy nie został rozpoznany wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wcześniejszą decyzją z dnia 23 sierpnia 2000 r. Otwiera to drogę do merytorycznego rozpatrzenia wskazanego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i "załatwienia sprawy".
Zważywszy zatem, że skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 184 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.