Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 września 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę wniesioną przez E. S.A. w [...] na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż zaskarżoną decyzją Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Gdańsku na mocy art. 5 pkt 4 a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.), § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] o stwierdzeniu choroby zawodowej - astmy oskrzelowej u J. W. Organ odwoławczy wskazał, iż rozstrzygnięcie oparto na orzeczeniu lekarskim Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Gdańsku z dnia 24 maja 2004 r. oraz karcie oceny narażenia zawodowego sporządzonej w dniu 16 czerwca 2004 r. Z karty oceny narażenia zawodowego wynika że J. W. pracował w Zespole E. S.A. w [...] w latach 1979-1997 na stanowiskach: elektromechanik urządzeń elektrycznych i aparatury rozdzielczej, maszynista składowania żużlu i popiołu, monter remontowy urządzeń odpopielania, maszynista odpopielania. W miejscu pracy był narażony na pył z żużlu i popiołu, których stężenie przekraczało wartości NDS. W orzeczeniu lekarskim stwierdzono u J. W. astmę oskrzelową jako chorobę zawodową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający skargę wniesioną przez E. S.A. w [...] stwierdził, że z orzeczenia lekarskiego uprawnionej jednostki badawczej wynika, że u J. W. zdiagnozowano astmę oskrzelową, która to choroba jest wymieniona w pkt 6 załącznika do rozporządzenia RM z dnia 30 lipca 2002 r.
Z kolei z karty oceny narażenia zawodowego z dnia 16 czerwca 2004 r. wynika, iż w czasie pracy w skarżącej Spółce, na stanowiskach na których był zatrudniony J. W. występowały czynniki szkodliwe w postaci pyłu żużlu i popiołów. Pomiary dokonane w czasie zatrudnienia wymienionego pracownika w 1991 i 1994 r. wskazywały na ponadnormatywne zapylenie. Zdaniem Sądu pierwszej instancji dokumenty przedstawione przez skarżącą Spółkę wskazujące na brak wśród czynników szkodliwych - pyłu żużlu i popiołu dotyczą jedynie stanowiska maszynisty odpopielania i mówią o latach 2001-2002 czyli okresu, gdy pracownik nie był już zatrudniony. Spółka nie przedstawiła, żadnych dokumentów, które kwestionowałyby występowanie spornych czynników w okresie zatrudnienia pracownika. Stąd w ocenie Sądu trzeba uznać, że poczynione przez organ ustalenia w tej mierze są prawidłowe co do tego, że w miejscu pracy J. W. istniały czynniki szkodliwe dla zdrowia.
Nadto Sąd pokreślił, iż podzielił pogląd wyrażony w wyroku z dnia 7 stycznia 1994 r. I SA 1640/93 (ONSA 1995/1/28), że dla stwierdzenia choroby zawodowej obok innych przesłanek wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość.
W ocenie Sądu orzeczenie lekarskie rozpoznające u J. W. jest wiarygodne i prawidłowe. Jednostka badawcza przed wydaniem orzeczenia zleciła badania konsultacyjne Poradni Alergologicznej AMG, która potwierdziła rozpoznanie astmy oskrzelowej. Tym samym zostały spełnione przesłanki zawarte w § 6 powoływanego wyżej rozporządzenia.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż pierwsze objawy astmy oskrzelowej u pracownika zostały udokumentowane w 1997 r. Przyczyną przeniesienia pracownika w 1997 r. było zalecenie lekarza, który stwierdził, że ze względu na szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie (przeciwwskazana praca w zapyleniu) wskazane jest przenieść go na inne stanowisko. W ocenie Sądu powyższe okoliczności wskazują na to, że astma oskrzelowa u J. W. powstała w związku z czynnikami występującymi w miejscu pracy, została zdiagnozowana prawidłowo i istniał związek przyczynowy między chorobą a czynnikami szkodliwymi w miejscu pracy.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a. oddalił skargę.
Skargę kasacyjną wniosły E. S.A. w [...], zaskarżając powyższy wyrok w całości i opierając skargę kasacyjną na zarzucie:
- 1) naruszenia prawa materialnego tj. art. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych poprzez uznanie, że astma oskrzelowa, na którą cierpi J. W., została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub związanych ze sposobem wykonywania pracy,
- 2) naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na jego wynik, poprzez zaniechanie przeprowadzenia w sprawie dowodu z dokumentu w postaci opinii biegłego lekarza celem wyjaśnienia, czy powstała u J. W. astma oskrzelowa została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy oraz dla wskazania najczęstszych źródeł zachorowań na astmę oskrzelową,
- 3) naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na jego wynik, poprzez zaniechanie przeprowadzenia w sprawie dowodu z akt osobowych J. W., na okoliczność wykazania przyczyn wypowiedzenia zmieniającego warunki i stanowisko pracy J. W., a przez to naruszenie prawa skarżącego do obrony.
Wskazując na powyższe zarzuty strona wnosząca kasację wniosła o:
- 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania,
- 2. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wniesionej skargi kasacyjnej pełnomocnik strony skarżącej stwierdził, iż rozpoznanie u pracownika choroby, zamieszczonej w wykazie chorób zawodowych, nie przesądza jeszcze o tym, iż jest to choroba zawodowa. Aby można ją za takową uznać, konieczne jest wykazanie, że na powstanie choroby miały wpływ warunki pracy. W przedmiotowej sprawie stwierdzenie u J. W. choroby zawodowej nastąpiło na podstawie orzeczenia lekarskiego wystawionego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnię Chorób Zawodowych w Gdańsku. Orzeczenie to zostało wydane bez konsultacji z biegłym, jedynie na podstawie przedłożonych przez J. W. dokumentów.
Zdaniem strony wnoszącej kasację z karty bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, sporządzonej przez uprawnionego inspektora BHP dla stanowiska, na którym był zatrudniony J. W. nie wykazano wśród czynników uciążliwych pyłów. Również na wcześniej zajmowanych stanowiskach, zgodnie ze sporządzoną przez pracodawcę kartą oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem wystąpienia choroby zawodowej, wśród czynników uciążliwych nie występowały pyły. Przeniesienie J. W. na inne stanowisko służbowe nie było związane z występującą u niego astmą oskrzelową.
Nadto strona skarżąca stwierdziła, iż fakt występowania w 1991 i 1994 roku ponadnormatywnego zapylenia w czasie zatrudnienia tego pracownika nie stanowi podstawy do przyjęcia, że było to podstawą do wystąpienia, prawdopodobnie w roku 2004 astmy oskrzelowej. Brak jest danych czy owo ponadnormatywne zapylenie istniało właśnie na stanowisku pracy J. W. Skarżący wnosił o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci opinii biegłego lekarza, celem ustalenia, w oparciu o już zgromadzoną dokumentację, czy czynniki występujące na stanowisku pracy, na którym zatrudniony był J. W. mogły spowodować astmę oskrzelową oraz do wykazania najczęstszych źródeł zachorowania na astmę oskrzelową
Strona skarżąca nie zgodziła się również z twierdzeniem, iż choroba, na którą cierpi na W., rozpoczęła się podczas pracy w E. S.A., bowiem J. W. poddawany był okresowym badaniom lekarskim i żadne z nich nie wykazało astmy oskrzelowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak) to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga więc nie tylko ich prawidłowego określenia w samej skardze, ale zgodnie z art. 176 p.p.s.a. w ogóle ich przytoczenia.
W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dla zachowania formy skargi kasacyjnej nie wystarczy jednak powołać się na przepis wymieniający podstawy skargi kasacyjnej to jest art. 174 p.p.s.a., ale konieczne jest także uzasadnienie podnoszonej podstawy skargi przez wskazanie, które przepisy konkretnego aktu prawnego - oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu) - zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało (por. uzasadnienie post. SN z dnia 7 kwietnia 1997 r., III CKN 29/97, OSNC 1997, nr 6-7, poz. 96, por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 22 lipca 2004 r., GSK 356/04, ONSA WSA 2004, nr 3, poz. 72, s. 142). Warunek bowiem przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody, zmuszające sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa autor kasacji miał na uwadze, podnosząc zarzut nieokreślonego naruszenia przepisów postępowania.
Tak więc, ograniczenie się do powtórzenia treści przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., bez wskazania jakiegokolwiek przepisu prawa procesowego, którego naruszenie się zarzuca, jak uczynił to autor rozpatrywanej kasacji, nie jest wskazaniem podstawy kasacyjnej.
Nie jest też podstawą kasacyjną w rozumieniu art. 174 p.p.s.a. i art. 176 p.p.s.a., zawarcie w skardze kasacyjnej, jak uczynił to autor rozpatrywanej kasacji, odmiennej oceny dowodów i wyprowadzenia na jej podstawie własnych wniosków co do stanu faktycznego, bez wskazania przepisów postępowania, które zdaniem strony zostały naruszone (por. wyr. NSA z dnia 31 marca 2004 r., OSK 59/04, ONSA WSA 2004, nr 1, poz. 10).
Konsekwencją braku we wniesionej kasacji zarzutu naruszenia przepisów postępowania i to przepisów obowiązujących w postępowaniu przed sądem administracyjnym w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) oraz wskazywanego już na wstępie faktu związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.) jest zoobligowanie Sądu do uznania za wiążącą w niniejszej sprawie ocenę okoliczności faktycznych dokonaną w zaskarżonym wyroku. Z oceny tej wynika zaś, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uprawniał do stwierdzenia choroby zawodowej - astmy oskrzelowej u J. W. Skutkiem takiej oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, a nie podważonej w skardze kasacyjnej jest to, iż chybiony staje się zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów prawa materialnego t. j. art. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Przepis art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.) stanowi bowiem, iż za chorobę zawodową uważa się chorobę określoną w wykazie chorób zawodowych, o którym mowa w art. 237 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy.
Skoro strona wnosząca kasację z przyczyn omówionych już na wstępie, nie podważyła skutecznie ustaleń przyjętych przez Sąd pierwszej instancji, co do stwierdzenia u J. W. choroby zawodowej wskazanej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), nie podważyła też istnienia narażenia zawodowego, ani związku przyczynowego pomiędzy stwierdzoną chorobą, a warunkami pracy, to w tej sytuacji nie można skutecznie zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenia wskazanego wyżej przepisu prawa materialnego.
Ze wskazanych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw oddalił na mocy art. 184 p.p.s.a.