Uzasadnienie
W dniu 20 listopada 2012 r. "D" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w M. wniosła na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), skargę na uchwałę Rady Miejskiej w M. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia taryfy za dostawę wody oraz odprowadzanie ścieków. W skardze wskazano m.in., iż w dniu 18 września 2012 r. skarżąca wezwała Radę Miejską w M. do usunięcia naruszenia interesu prawnego. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi i w tej sytuacji Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z zachowaniem dwumiesięcznego terminu do jej wniesienia. Skarżąca powołała się przy tym na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanej w składzie siedmiu sędziów w dniu 4 maja 1998 r. o sygn. akt FPS 1/98.
Odpowiadając na skargę Burmistrz Miasta i Gminy M. wniósł o jej odrzucenie wskazując, iż skarga została wniesiona z naruszeniem terminu o którym mowa w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.)
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, postanowieniem z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Po 1102/12, odrzucił ww. skargę Spółki.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że oceny zachowania terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), należy dokonać uwzględniając treść art. 53 § 2 p.p.s.a. oraz uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 (sygn. akt. II OPS 2/07) wyjaśniającą powyższy przepis w związku z rozbieżnościami orzecznictwa w zakresie jego stosowania. Zgodnie z brzmieniem tej uchwały, do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ma zastosowanie przepis art. 53 § 2 p.p.s.a.
Sąd wskazał następnie, że w niniejszej sprawie wniosek o usunięcie naruszenia prawa został wniesiony przez skarżącą Spółkę w dniu 18 września 2012 r. Od tego dnia rozpoczął bieg sześćdziesięciodniowy termin do wniesienia skargi, który zgodnie z treścią art. 83 § 2 p.p.s.a. upłynął w dniu 19 listopada 2012 r. W okresie biegu tego terminu Rada Miejska w M. mogła udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu stałby się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie rozpocząłby bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jak wynika jednak z akt sprawy, Rada nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie Spółki do usunięcia naruszenia a zatem sześćdziesięciodniowy termin do wniesienia skargi do sądu nie uległ przerwaniu. W związku z powyższym wniesiona w dniu 20 listopada 2012 r. skarga została złożona w uchybieniem terminu do jej wniesienia, który upłynął z dniem 19 listopada 2012 r.
Skargą kasacyjną "D" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w M. zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu:
- 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- - art. 102a ustawy o samorządzie terytorialnym przez nieprawidłowe zastosowanie przy ocenie zachowania terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w niniejszej sprawie, tj. poprzez pominięcie, że na mocy przepisu art. 102a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wyłączono stosowanie przepisów art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a, co przesądza jednocześnie o wyłączeniu stosowania przepisu art. 53 § 2 p.p.s.a., odnoszącego się wyłącznie do sytuacji, o jakich mowa w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a.,
- - art. 101 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie terytorialnym w zw. z art. 101a i w zw. z art. 35 § 3 k.p.a. przez nieprawidłowe zastosowanie i wykładnię oraz przywołanie uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dn. 2 kwietnia 2007 r. (sygn. II OPS 2/07) przy ocenie zachowania terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w niniejszej sprawie przez co została wypełniona dyspozycja art. 174 pkt 1 p.p.s.a.;
- 2) naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:
- - art. 53 § 2 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, tj. poprzez przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia i uznanie skargi za wniesioną po terminie, pomimo wyłączenia stosowania tego przepisu przez art. 102a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze, zm.), co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bo jako podstawa liczenia terminu stała się podstawą odrzucenia skargi; doprowadziło do bezzasadnego odrzucenia skargi,
- - art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, tj. odrzucenie skargi wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia, w sytuacji, gdy bezspornym jest, że skarżąca przedmiotową skargę wniosła w terminie, przez co została wypełniona dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu uwzględniając jedynie nieważność postępowania, która w sprawie niniejszej nie zachodzi.
W stanie faktycznym sprawy ustalonym przez Sąd I instancji przytoczona w skardze podstawa kasacyjna i jej uzasadnienie sprowadzają się przede wszystkim do oceny, że Sąd I instancji błędnie przyjął, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona po upływie ustawowego terminu.
Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Sąd I instancji trafnie powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07 (ONSAiWSA 2007, z. 3, poz. 60), w której Sąd ten dokonał analizy art. 53 § 2 p.p.s.a i stwierdził, że w przypadku wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni do wniesienia skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Wniesienie zatem skargi na podstawie art. 101 ust. 1 na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, zostało uzależnione od bezskutecznego wezwania organu gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, przy czym do wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym.
Analiza art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 35 k.p.a. nie daje podstaw do wnioskowania, że po stronie organu powstaje uprawnienie do załatwiania wezwania do usunięcia naruszenia w terminie dwóch miesięcy od dnia wniesienia wezwania oraz że tego rodzaju uprawnienie organu gminy jest przeszkodą do wniesienia skargi przed załatwieniem wezwania przez organ gminy. Z przepisów tych wynika tylko tyle, że organ gminy powinien załatwić wezwanie bezzwłocznie, ewentualnie nie później niż w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Przepis ten dotyczy nie tylko spraw skomplikowanych, ale także i prostych, a ponadto nie tylko uchwał rady gminy, ale również zarządzeń innych organów gminy.
Nie sposób więc przyjąć, bez względu na to, jaki akt i jakiego organu jest zaskarżany, że z przepisu art. 101 ust. 3 w związku z art. 35 k.p.a. wynika jednolity termin załatwienia wezwania do usunięcia naruszenia wynoszący dwa miesiące.
Dodać należy, że ustawa o samorządzie gminnym w żaden sposób nie wiąże wniesienia skargi z terminem załatwienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Jedynym warunkiem wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia, co można rozumieć w ten sposób, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego skarżący ma obowiązek wezwać organ do usunięcia naruszenia i to wezwanie ma być bezskuteczne. O bezskuteczności tego wezwania można mówić zarówno wówczas, gdy organ nie uwzględnił wezwania i to stanowisko przedstawi w odpowiedzi na wezwanie, jak i wtedy, gdy właściwy organ gminy nie zajął stanowiska w sprawie wezwania i nie udzielił odpowiedzi skarżącemu.
Przytoczone poglądy, zawarte we wskazanej na wstępie uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego czynią bezzasadnymi zarzuty zaprezentowane w skardze kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 101 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 101a i w zw. z art. 35 § 3 k.p.a. oraz art. 102a ustawy o samorządzie gminnym. W konsekwencji nie jest też trafny zarzut naruszenia art. 53 § 2 p.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a..
Skoro w niniejszej sprawie Rada Miejska w M. nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które zostało wniesione w dniu 18 września 2012 r., to zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. skarżąca Spółka powinna wnieść skargę w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia, którym upływał w dniu 19 listopada 2012 r. Skarga natomiast została wniesiona w dniu 20 listopada 2012r., czyli z uchybieniem terminu przewidzianego przez art. 53 § 2 p.p.s.a., a skoro tak to podlegała odrzuceniu.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a..