Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1916/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] Sp. J. zs. w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] którą utrzymana została w mocy decyzja Marszałka Województwa Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...]
Decyzjami tymi ustalono Spółce [...] opłatę za korzystanie ze środowiska za II półrocze 2006 r. w wysokości 9756 zł, jako różnice do zapłaty pomiędzy wniesioną przez Spółkę a należną z uwagi na korzystanie ze środowiska bez wymaganego zezwolenia. Spółka wywodziła, że brak zezwolenia nie wynika z jej winy, bowiem wystąpiła o nie 2 marca 2006 r., jednak organy podniosły, że posiadane zezwolenie wygasło 31 grudnia 2005 r., zatem w chwili wystąpienia, a następnie wydania zezwolenia – [...] maja 2007 r. – korzystanie ze środowiska odbywało się bez niego, zatem opłatę należało podnieść o 100%.
Oddalając skargę Spółki [...]Wojewódzki Sąd wskazał na fakty bezsporne, tj. wygaśnięcie posiadanego zezwolenia, wystąpienie o nowe już po wygaśnięciu i uznał, że rozstrzygniecie organów jest zgodne z art. 276 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska, regulującego kwestię podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska bez wymaganego zezwolenia. Ponieważ Spółka powoływała się na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 21 grudnia 1998 r. OPS 13/98, w której wyrażono pogląd, iż przewlekłe załatwienie sprawy przez organ może stanowić podstawę do odstąpienia od podwyższonych opłat, to Wojewódzki Sąd podkreślił, że była ona przyjęta na gruncie innych uwarunkowań instytucjonalnoprawnych, nadto nie jest wiążąca. W tej sprawie zaś pozwolenie wygasło 31 grudnia 2005 r., wniosek został złożony 2 marca 2006 r., uzupełniony 8 marca 2007 r., zaś termin wydania pozwolenia wynosi 6 miesięcy (art. 209 ust. 2 Prawa ochrony środowiska) – stwierdził Sąd, uznając za zgodne z prawem zaskarżone decyzje na tle takiego stanu sprawy.
Reprezentowana przez radcę prawnego [...] Sp. J. wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, bądź po uchyleniu uwzględnienia skargi i zarzucając:
- – naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 276 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska polegające na wadliwym przyjęciu, że [...] Sp. J. winien jest ponieść opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska albowiem w I półroczu 2006 r. korzystał z niego bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego, mimo iż to opieszałość organu spowodowała, że [...] mimo swojego tutaj wniosku z dnia 3 marca 2006 r. owo pozwolenie zintegrowane uzyskał dopiero w dniu [...] maja 2007 r. (znak sprawy o ww. pozwolenie przed Starostą Powiatu M.: [...]). Nadto, że nie zostało ustalonym czy wydana była wcześniej ostateczna decyzja stwierdzająca wygaśnięcie poprzedniego pozwolenia [...], jak również że w sprawie zakończonej wiadomą decyzją SKO nie wyjaśniono owej przewlekłości w postępowaniu Starosty jw., który miał wydać dla [...] ww. pozwolenie zintegrowane, a zatem nie wyjaśniono w tej sprawie zagadnienia wstępnego, które się pojawiło.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że [...] Sp. j. w 2006 r. korzystała ze środowiska bez wymaganego zezwolenia, sporne natomiast jest to, że Spółka uważa, iż brak zezwolenia, jako przez nią niezawiniony nie powinien skutkować podwyższeniem opłaty za korzystanie ze środowiska, zaś organy i Wojewódzki Sąd prezentują pogląd przeciwny.
Artykuł 276 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) stanowi, że podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska. Z brzmienia tego przepisu wynika, iż za sam fakt korzystania ze środowiska bez wymaganych pozwoleń ponosi się podwyższoną opłatę, a bez znaczenia jest przyczyna korzystania bez zezwolenia. Przepis ten jest dość restrykcyjny, a w jego ramach mogą znaleźć się różne sytuacje korzystania ze środowiska bez zezwolenia. Jedną z nich jest taka, że podmiot wystąpił o zezwolenie, ale postępowanie trwa ponad terminy wyznaczone przepisami. Na taką okoliczność powołuje się skarżąca Spółka, uznając ją za wystarczającą do odstąpienia od ukarania, gdyż taką rolę w istocie spełnia podwyższona opłata. Powodem zatem nieustalenia podwyższonej opłaty miałby być brak winy podmiotu korzystającego ze środowiska w uzyskaniu pozwolenia.
Należy jednak dojść do wniosku, że w sprawie taka sytuacja nie zaistniała.
Nie ma wątpliwości co do tego, że skarżąca Spółka posiadała pozwolenie na korzystanie ze środowiska z ważnością do 31 grudnia 2005. Mając zatem na uwadze obowiązek jego posiadania – art. 180 Prawa ochrony środowiska – powinna ona była wystąpić o pozwolenie w takim czasie, aby utrzymać ciągłość. Jednak Spółka wystąpiła z wnioskiem w marcu 2006 r. (data wniosku jak wynika z akt 2 marca 2006 r.), zatem już po dacie wygaśnięcia posiadanego dotychczas zezwolenia. Wobec tego rok 2006 rozpoczęła korzystaniem ze środowiska bez wymaganego pozwolenia, co musiało pociągać za sobą świadomość poniesienia podwyższonej opłaty. Z akt sprawy wynika, iż opłata taka za I półrocze 2006 r. została ustalona, a przez Spółkę niekwestionowana. Dotyczy to tylko opłaty podwyższonej za II półrocze 2006 r., z tego względu, że pozwolenie zostało wydane dopiero [...]maja 2007 r.
Na pierwszy rzut oka wydawałoby się, że postępowanie o wydanie pozwolenia trwało długo, z przekroczeniem wszelkich terminów, przewidzianych przepisami, zatem jego brak był przez Spółkę niezawiniony. Jednak w aktach nie ma żadnego śladu, aby Spółka domagała się skrócenia postępowania o wydanie pozwolenia na korzystanie ze środowiska. Jest w nich tylko kopia tego pozwolenia, załączona przez Spółkę. Natomiast nie powołuje się skarżąca na jakiekolwiek swoje działania dotyczące bezczynności, a podnosi tylko tę okoliczność, załączając pozwolenie. Z pozwolenia tego wynika, że organ je wydający musiał żądać uzupełnienia wniosku z dnia 2 marca 2006 r. o wydanie pozwolenia, gdyż podaje, że pozwolenie wydaje na wniosek z 3 marca 2006 r., uzupełniony 8 marca 2007 r. Jeżeli zatem nawet postępowanie o wydanie pozwolenia było przewlekłe, to jak wynika z tego pozwolenia, nie bez winy Spółki.
W takich okolicznościach sprawy trudno nie zgodzić się z organami i z Wojewódzkim Sądem, iż korzystanie ze środowiska bez zezwolenia pociąga za sobą konieczność poniesienia przez Spółkę podwyższonej opłaty.
Wobec powyższego orzeczono jak na wstępie, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).