Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 2 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Po 401/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę L. i S. K. na czynność Wójta Gminy K. w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący uchybili 14 - dniowemu terminowi do wezwania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, dochowanie którego, zgodnie z art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 13, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), warunkuje możliwość zaskarżenia aktów lub czynności, dla których ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia.
W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił błędną interpretację art. 52 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że termin do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa rozpoczął swój bieg w dniu doręczenia pisma Wójta Gminy K. z dnia [...] powołując ponadto okoliczności wskazujące na brak świadomości skarżących, iż doręczenie powołanego pisma skutkuje rozpoczęciem biegu terminu do dokonania kolejnych czynności procesowych. W skardze kasacyjnej podniesiono również naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Ustanowiona w art. 52 § 1 p.p.s.a. generalna zasada, zgodnie z którą skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one skarżącemu w postępowaniu przed organami właściwymi w sprawie, doznaje wyjątku w sytuacji, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia. Wniesienie skargi kasacyjnej, w takim przypadku, musi być poprzedzone uprzednim wezwaniem właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Obowiązek ten wynika z założenia, że sąd administracyjny nie zastępuje organów odwoławczych, a jego działania nie naruszają zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Podniesiony przez skarżących zarzut naruszenia art. 52 § 3 p.p.s.a. jest nieuzasadniony, jako że określony w nim termin do wniesienia wezwania organu do
Sygn. akt II OSK 112/08 usunięcia naruszenia prawa jest terminem prawa materialnego i jako taki nie podlega przywróceniu. Jego upływ wyłącza zatem możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Określenie 14-dniowego terminu w ustawie procesowej ogranicza w czasie możliwość kwestionowania przedmiotowych aktów i czynności organów administracji publicznej, które podejmowane są w trybie pozaprocesowym, i od których nie przysługują żadne środki zaskarżenia. Możliwość kwestionowania tych działań administracyjnych w drodze wezwania do usunięcia naruszenia prawa wprowadzono jako warunek zaskarżenia ich do sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a. termin do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w przypadku aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wynosi 14 dni i biegnie od dnia, w którym skarżący dowiedział się (np. powiadomiono go o podjętej w jego sprawie czynności z zakresu administracji publicznej) lub mógł dowiedzieć się o wydaniu aktu lub podjęciu czynności. Zasadnie więc sąd pierwszej instancji obliczając termin do wezwania Wójta Gminy K. do usunięcia naruszenia prawa, za początek jego biegu przyjął doręczenie skarżącym pisma z dnia 16 marca 2007 r.. Podniesiony w tym względzie w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 52 § 3 p.p.s.a. polegający na uznaniu, że obliczenie biegu terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa winno nastąpić po uwzględnieniu podniesionych dodatkowych okoliczności, jest nieuzasadniony.
Odnosząc się natomiast do pozostałych argumentów podnoszonych w skardze kasacyjnej, należy zgodzić się ze skarżącymi, że powołana przez Sąd pierwszej instancji podstawa prawna rozstrzygnięcia, tj. art. 58 §1 pkt 2 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Natomiast odrzucenie środka zaskarżenia jako niedopuszczalnego przez Sąd pierwszej instancji winno nastąpić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.. Uchybienie to nie miało jednakże wpływu na wynik sprawy, dlatego też, pomimo błędnego wskazania podstawy prawnej odrzucenia skargi, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak wyżej.