Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 stycznia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2131/13, oddalił skargę M. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] lipca 2013 r., którym uchylono postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z [...] czerwca 2013 r. o uznaniu zarzutów skarżącej w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej za nieuzasadnione i umorzono postępowanie administracyjne w zakresie tych zarzutów.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], wydając postanowienie z [...] lipca 2013 r. ustalił, że skarżąca wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej po upływie ustawowego terminu. W szczególności ustalono, że tytuł wykonawczy z [...] maja 2011 r. został skarżącej doręczony w dniu 11 maja 2011 r., zaś zarzuty zostały wniesione w piśmie z 16 września 2011 r., które wpłynęło do organu administracji w dniu 19 września 2011 r.
W skardze do Sądu pierwszej instancji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. Przyznała, że tytuł wykonawczy otrzymała 11 maja 2011 r. Jednakże jako osoba działająca bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika i emerytka w wieku blisko 80 lat nie wiedziała, w jaki sposób można zaskarżyć ten tytuł wykonawczy. Twierdziła, że tytuł wykonawczy nie zawierał pouczenia o sposobie i trybie jego zaskarżenia. Podniosła też, że została wprowadzona w błąd przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], który w piśmie z dnia 10 maja 2011 r. poinformował ją, że nie zostało wobec niej wszczęte postępowanie egzekucyjne, mimo że – jak twierdziła – organ wiedział o wystawieniu w dniu [...] maja 2011 r. tytułu wykonawczego. Wyjaśniając bliżej, na czym polegało wprowadzenie jej w błąd wskazała, że wobec informacji o tym, że egzekucja nie jest wobec niej wszczęta przyjęła, iż wystawiony tytuł wykonawczy został uchylony.
Sąd pierwszej instancji oddalając skargę zaakceptował ustalenia organu administracji, według których tytuł wykonawczy został skarżącej doręczony w dniu 11 maja 2011 r., a zarzuty skarżącej w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zostały wniesione w piśmie z 16 września 2011 r. w dniu 19 września 2011 r. W związku z tym uznał, że trafnie przyjęto, iż zarzuty zostały złożone po upływie siedmiodniowego ustawowego terminu. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił też, że wbrew twierdzeniom zawartym w skardze w doręczonym skarżącej tytule wykonawczym znajdowało się pouczenie o terminie wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
W skardze kasacyjnej skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8, art. 10 i art. 77 k.p.a. Ponadto wniosła o rozważenie możliwości wystąpienia nieważności postępowania na podstawie art. 184 § 2 pkt 5 p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca nie wskazała wyraźnie, z jakimi okolicznościami wiąże nieważność postępowania. Podniosła jedynie, że wszystkie pisma, decyzje i postanowienia wydawane przez organy administracji były kierowane i doręczane jedynie skarżącej, mimo że żyje jej mąż, z którym pozostaje we wspólności ustawowej i który jest współużytkownikiem działki, na której znajduje się obiekt budowlany objęty nakazem rozbiórki. Nadto podniosła, że nakłady na ten obiekt budowlany były czynione z majątku wspólnego.
Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że naruszenie przywołanych w podstawie kasacyjnej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego miało polegać na tym, że organy administracji nie wyjaśniły, czy w piśmie skarżącej z 16 września 2011 r. nie jest zawarty także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz na tym, że Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę wprowadzenia skarżącej, przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], w błąd pismem z 10 maja 2011 r.
W oparciu o przytoczone podstawy kasacyjne skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Ponadto skarżąca w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym złożyła dodatkowe pismo z 20 grudnia 2015 r.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstawa.
Zarzut nieważności postępowania jest niezasadny. Jeżeli, jak może wynikać ze skargi kasacyjnej, wiązać go z tym, że mąż skarżącej nie brał udziału w postępowaniu egzekucyjnym, to należy zauważyć, że nie był on stroną postępowania egzekucyjnego, gdyż egzekwowana decyzja została skierowana jedynie do skarżącej. Jeżeli natomiast zarzut ten wiązać z tym, że mąż skarżącej nie brał udziału w postępowaniu, w którym wydano egzekwowaną decyzję, to z kolei trzeba wskazać, że zgodnie z art. 29 § 1 ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.), organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Oznacza to, że organ egzekucyjny nie mógł uwzględnić ewentualnej wadliwości egzekwowanej decyzji spowodowanej tym, że w postępowaniu, w którym ją wydano, nie brał udziału mąż skarżącej.
Jeżeli chodzi o zarzut skargi kasacyjnej powiązany z twierdzeniem, że organy administracji nie wyjaśniły, czy w piśmie skarżącej z 16 września 2011 r. zawarty został także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej stwierdzić należy, że treść tego pisma nie dawała podstaw do przyjęcia, że zawiera się w nim także wniosek o przywrócenie terminu. W ocenie NSA, organ administracji nie jest zobowiązany badać, czy pismo strony postępowania złożone z uchybieniem terminu zawiera wniosek o przywrócenie terminu, tylko dlatego, że uchybiono terminowi. Można przyjąć, że organ administracji jest zobowiązany ustalać, czy pismo złożone z uchybieniem terminu zawiera także wniosek o jego przywrócenie, wtedy, gdy jest w nim chociażby wskazany jakiś powód uchybienia terminu. W rozpoznawanej sprawie taka okoliczność nie zachodzi.
Zatem podstawa kasacyjna powiązana z twierdzeniem, że organy administracji nie wyjaśniły, czy w piśmie skarżącej z 16 września 2011 r. zawarty został także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, jest niezasadna.
Nie jest także zasadna podstawa kasacyjna oparta na twierdzeniu, że skarżąca została wprowadzona w błąd przez organ administracji pismem z 10 maja 2011 r. W piśmie tym [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] poinformował skarżącą, że nie zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, gdyż z akt Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. wynika, że organ ten nie wystawił tytułu wykonawczego. W istocie tytuł ten został wystawiony, ale w dniu [...] maja 2011 r. i doręczony w dniu 11 maja 2011 r., co oznacza, że w chwili redagowania tego pisma postępowanie egzekucyjne nie było wszczęte, gdyż zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadku egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym wszczęcie egzekucji następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Ponadto [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu redagowania pisma mógł nie wiedzieć, że dzień wcześniej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wystawił tytuł wykonawczy.
Odnosząc się do pisma skarżącej z 20 grudnia 2015 r. zauważyć należy, że zawiera ono argumentację mającą na celu podważenie nałożonego na skarżącą obowiązku rozbiórki, co – jak już wyjaśniono – na etapie postępowania egzekucyjnego nie jest dopuszczalne.
Mając to wszystko na uwadze NSA uznał, że skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i z tego powodu, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), oddalił ją.