Uzasadnienie
W dniu 15 marca 2010 r. skarżący A. S., A. S. oraz M. Ś. - działając za pośrednictwem pełnomocnika - złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] stycznia 2010 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Wnosząc skargę skarżący nie uiścili wpisu, lecz złożyli wnioski o zwolnienie od kosztów. Wnioski A. S. i M. Ś. pozostawiono bez rozpoznania, natomiast wniosek A. S. został prawomocnie oddalony. Po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy - zarządzeniem z dnia 3 listopada 2010 r. skarżący zostali wezwani do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie po 200 zł od skargi każdego ze skarżących. Pełnomocnik skarżących wpłacił w terminie kwotę 200 zł tytułem wpisu od skargi w sprawie.
Zarządzeniem z dnia 20 grudnia 2010 r. pełnomocnik skarżących został wezwany o wskazanie jednego ze skarżących, w imieniu którego został uiszczony wpis. W odpowiedzi na to pismo pełnomocnik podniósł, że na mocy art. 214 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismo wnoszone do sądu przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie i taka też sytuacja ma miejsce w sprawie. Jednakże z ostrożności procesowej pełnomocnik skarżących wskazał, że opłata została uiszczona w imieniu skarżącego A. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 495/10 odrzucił skargę A. S. i M. Ś. Sąd I instancji wskazał, że sposób uiszczenia wpisu (po 200 zł od każdego ze skarżących) wynikał z zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu z dnia 3 listopada 2010 r., na które to zarządzenie skarżący mieli możliwość wniesienia zażalenia i podniesienia w nim niezgodności treści tego zarządzenia z art. 214 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponieważ nie skorzystali z tej możliwości, to, w opinii Sądu I instancji, zarządzenie uprawomocniło się. W związku z powyższym Sąd uznał, że tylko A. S. uiścił wpis od skargi. Z tego względu Sąd odrzucił skargę A. S. i M. Ś., jako podstawę przyjmując art. 220 § 3 oraz art. 58 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – według których to przepisów, skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których mimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wnieśli skarżący A. S. i M. Ś., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm prawem przewidzianych. W skardze kasacyjnej zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 230 w zw. z art. 214 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że w razie wniesienia skargi na decyzję administracyjną przez kilka osób (będących stronami postępowania), których uprawnienia i obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, wymagana jest opłata od każdej ze stron oddzielnie.
Ponadto, postanowieniu zarzucono naruszenie art. 220 §3 w związku z art. 58 § 1 pkt. 3 w zw. z art. 214 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – poprzez błędne przyjęcie, że skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie została przez skarżących należycie opłacona, podczas gdy według skarżących, została ona opłacona w terminie.
W skardze kasacyjnej wywodzono, że zgodnie z art. 214 §2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki są związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. Ponieważ przedmiotem zaskarżenia jest jedna decyzja, zaś skargę złożyli "wspólnicy spółki cywilnej" ("współwłaściciele nieruchomości objętej zaskarżonymi decyzjami nieważnościowymi"), to, zdaniem skarżących, ich prawa i obowiązki są wspólne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 230 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) "§1 Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. §2 Pismami, o których mowa w §1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania".
Natomiast zgodnie z art. 220 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania".
Sąd I instancji trafnie wskazał, że wysokość należnej opłaty za wpis – tj. kwota 200 zł przypadająca na każdego ze skarżących – wynikała wprost z zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu z dnia 3 listopada 2010 r. Zgodnie z art. 227 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych przysługuje środek prawny w postaci zażalenia, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Zażalenie powyższe przysługuje w terminie siedmiu dni od daty doręczenia kwestionowanego orzeczenia. Nie ma przy tym znaczenia to, czy strona kwestionuje jedynie wysokość opłaty, czy też podważa samą zasadę jej żądania.
Jednakże mimo istnienia możliwości złożenia zażalenia, skarżący nie skorzystali z powyższego środka. Zarządzenie uprawomocniło się po upływie 7 dni, w sposób ostateczny przesądzając o wysokości opłaty za wpis, o zasadzie jej naliczania (konieczność uiszczenia kwoty przez każdego ze skarżących z osobna) oraz o zamknięciu drogi do uiszczenia kwoty wpisu przez pozostałych dwóch skarżących. Ponieważ pełnomocnik uprzednio uiścił kwotę w wysokości 200 zł, Sąd zarządzeniem z dnia 20 grudnia 2010 r. wezwał go o wskazanie jednego ze skarżących, w imieniu którego wpis został uiszczony - pod rygorem przyjęcia przez Sąd, że każdy ze skarżących wpłacił tylko część kwoty 200 zł, a zatem żaden ze skarżących nie opłacił skargi należycie. Pełnomocnik wskazał A. S. jako osobę, w imieniu której uiszczono wpis.
Należy przypomnieć raz jeszcze, że był to moment, w którym zarządzenie było już prawomocne i wszelkie zarzuty formułowane co do wysokości opłaty lub zasadności żądania uiszczenia wpisu nie mogły zostać uwzględnione.
Skoro skargi na tę samą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie składają we własnym imieniu skarżący, bez wykazania, że są "wspólnikami spółki cywilnej", to każdy z nich reprezentuje w sprawie własny interes prawny chroniony przepisem prawa materialnego i nie zmienia tego fakt, że cel, który chcą osiągnąć, jest dla nich wspólny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie nie wskazano, że skarżący są wspólnikami "spółki cywilnej". Jednocześnie warto wskazać, że inwestorem w sprawie jest spółka jawna. Nie jest zadaniem sądu domyślanie się czy skarżących łączy jakikolwiek stosunek prawny. Jak wskazał Sąd I instancji, mimo istnienia możliwości złożenia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie wzywające skarżących do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący nie skorzystali z powyższego środka prawnego.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.